Antalya’nın Akseki ilçesinde bir araya gelen kadınlar, kış aylarında sofralarının vazgeçilmezi olan yöresel erişteyi imece usulüyle hazırlıyor. 100-120 yumurta kullanarak hamur hazırlayan kadınlar, geleneksel yöntemlerle yaklaşık 30 kilogram kurutulmuş erişte elde ediyor.
Kışlık erişteyi imece usulüyle hazırlıyorlar
Akseki merkez ve kırsal mahallelerde sonbaharla birlikte kış hazırlıklarına başlayan kadınlar, bir yandan yufka ekmeği yaparken diğer yandan da ilçenin meşhur el kesmesi eriştesini hazırlıyor. Boğaz Mahallesi’nde bir araya gelen komşular, sırayla birbirlerinin kışlık yiyeceklerini hazırlayarak imece geleneğini sürdürüyor.
Sabahın erken saatlerinde başlayan mesai, hamurun hazırlanması, ekmek haline getirilmesi, sacda pişirilmesi ve erişte şeklinde kesilmesiyle devam ediyor. Kadınlar, geleneksel yöntemlerle hazırladıkları erişteleri güneş görmeyen gölge alanlarda kurutarak kış aylarında tüketmek üzere saklıyor.
“Her yıl sonbaharda bir araya geliyoruz”
Komşularıyla birlikte erişte hazırlayan Gülcan Pantır, her yıl sonbaharda bir araya gelerek kışlık eriştelerini imece usulüyle yaptıklarını söyledi.
Erişteyi kendileri için hazırladıklarını belirten Pantır, “Biz her yıl sonbaharda mahallede bir araya gelerek kışın soframızın vazgeçilmezi olan erişteyi yapıyoruz. Bir gün birimizin evinde toplanıp birlikte erişte kesiyoruz. Biz bunu satmıyoruz, kendimiz tüketmek için hazırlıyoruz” dedi.
Eriştenin hazırlanışını anlatan Pantır, “Önce hamurumuzu hazırlıyoruz. Hamuru ekmek haline getirip sacda iki tarafını da pişiriyoruz. Daha sonra soğumasını bekleyip elimizle dilim dilim keserek makarna haline getiriyoruz. Hazırladığımız erişteleri güneş görmeyen, gölge bir yerde kurutuyoruz. Güneşte kurutulduğunda lezzetinin kaybolduğunu düşünüyoruz. Gölge yerde kuruttuğumuzda ise lezzetini koruyor. Eriştemiz çok lezzetli oluyor çünkü hamurunu yumurta ve sütle hazırlıyoruz. Sütle yapıldığında daha besleyici oluyor” diye konuştu.
“120 yumurtadan yaklaşık 30 kilo erişte”
Komşularıyla birlikte büyük miktarda erişte hazırladıklarını anlatan Pantır, bir araya geldiklerinde 100-120 yumurta kullanarak hamur yoğurduklarını ve ortalama 30 kilogram kurutulmuş erişte elde ettiklerini söyledi.
Kış aylarında erişteyi geleneksel yöntemlerle pişirdiklerini belirten Pantır, “Kışın eriştemizi tereyağıyla kavuruyoruz. Pembeleşince üzerine sıcak su döküyoruz ve pilav pişirir gibi pişiriyoruz. Pişerken suyunu dışarı dökmüyoruz. Böylece eriştenin lezzetinin ve besin değerinin korunmasını sağlıyoruz” ifadelerini kullandı.
“Lezzetinin sırrı süt ve yumurta”
Akseki eriştesinin lezzetinin kullanılan malzemelerden kaynaklandığını belirten Fatma Kara ise hamur hazırlanırken süt ve yumurtaya önem verdiklerini söyledi.
Kara, “Akseki erişmesinin lezzetinin sırrı süt ve yumurta. Yumurtayı ve sütü unla iyice karıştırıp hamurumuzu hazırlıyoruz. Su ile de hamur yapılabilir ama süt ve yumurtanın verdiği lezzeti kesinlikle vermez. Biz geleneksel yöntemlerle hazırladığımız eriştemizi kışın ailemizle birlikte tüketiyoruz” dedi.
“Geleneksel komşuluk kültürü yaşatılıyor”
Akseki’de kadınların imece usulüyle gerçekleştirdiği kış hazırlıkları, yalnızca yiyeceklerin hazırlanmasıyla sınırlı kalmıyor. Komşuların iki üç günde bir bir araya gelerek birbirlerinin işlerine yardım etmesi, geçmişten günümüze uzanan dayanışma kültürünün yaşatılmasını sağlıyor.
Bir gün bir komşunun evinde yufka ekmeği hazırlayan kadınlar, başka bir gün diğer komşularının erişte mesaisine katılıyor. Böylece hem kışlık yiyecekler hazırlanıyor hem de sohbetler eşliğinde komşuluk ilişkileri güçleniyor.
Aksekili kadınlar, annelerinden ve büyüklerinden öğrendikleri geleneksel yöntemleri uygulayarak yöresel mutfak kültürünü gelecek nesillere aktarmaya devam ediyor.
