ABD’nin New Mexico eyaletindeki bir mahkeme Facebook ve Instagram’ın ana şirketi Meta’nın, sosyal medya platformlarının çocukların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin telafisi için 567 milyon dolar tazminat ödemesine hükmetti.
ABD’nin New Mexico eyaletinde görülen davada Mart ayında sosyal medya devi Meta’yı dönüm noktası niteliğindeki bir kararla 375 milyon dolar para cezasına çarptıran mahkeme, davanın ikinci aşamasında şirketin sosyal medya platformlarının çocukların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini telafi etmeyi amaçlayan bir fona 567 milyon dolar ödemesine hükmetti. New Mexico Mahkemesi Yargıcı Bryan Biedscheid, paranın 420 milyon dolarlık kısmının New Mexico eyaletindeki gençlerin tedavisinde kullanılacağını söyledi. Yargıç, geri kalan tutarın ise önümüzdeki 5 yıl boyunca bilinçlendirme, tedbir, tarama hizmetleri ve diğer masraflara ayrılacağını açıkladı. Bu kararla birlikte Meta’ya kesilen toplam para cezası, 942 milyon dolara yükseldi. Bu, çocuk güvenliği konusunda Meta aleyhine verilen en büyük para cezası oldu.
New Mexico Mahkemesi Yargıcı Bryan Biedscheid ayrıca Instagram ve Facebook’un bilgilendirici mesajlar ve uyarılar aracılığıyla kullanıcı güvenliğini iyileştiren ve uygunsuz yorumlarla mücadele konusunda kullanıcılara yardımcı olan adımlar atmasına hükmetti. Mahkeme ayrıca şirketin kullanıcıların, arkadaş çevresi ile paylaştıkları ve takip ettikleri içerikler aracılığıyla yaşlarını tahmin etmeye ve 13 yaşından küçük kullanıcıların belirlenmesine yönelik yapay zeka araçları geliştirmek için çalışmasına da karar verdi.
Dava sonucunu memnuniyetle karşılayan New Mexico Başsavcısı Raul Torrez, “Bu dava en başından beri çocukları korumak, ailelerin yanında durmak ve dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden birinin gençleri tehlikeye atan uygulamalarından ötürü hiçbir yaptırımla karşılaşmadan kar elde etmesini engellemekle ilgiliydi” dedi. Torrez mahkemenin kararının, çocuğunun sosyal medyada ne yaptığından endişe duyan her anne baba ve internette güvenli bir ortamda büyümeyi hak eden her çocuk için bir zafer olarak değerlendirdi.
Şirket, karara itiraz edecek
Meta şirketinden bir sözcü ise şirketin kararı doğru bulmadığını ve temyize başvurmayı planladığını açıkladı. Açıklamada, “Platformlarımızda insanların güvenliğini sağlamak için yoğun çaba gösteriyoruz. Kötü niyetli kişileri ve zararlı içerikleri tespit edip kaldırmanın zorlukları konusunda şeffaf davrandık. Gençleri koruma konusunda geçmişimize güveniyoruz ve kendimizi gerçek dışı iddialara karşı savunmayı sürdüreceğiz” denildi.
Şirketin karşı karşıya kaldığı para cezası, 2025’te elde edilen 60 milyar dolarlık yıllık kar göz önüne alındığında küçük bir meblağ olarak kalıyor. Yine de bu karar, sosyal medyadan zarar gören çocukların ailelerinden gelen suçlamaların hedefi olan ve ABD’nin diğer eyaletlerinde de çeşitli davalarla karşı karşıya şirket için önemli bir itibar kaybı anlamına geliyor.
Dava süreci
ABD’li sosyal medya ve teknoloji devi Meta’nın çocukların zarar görmesine imkan sağladığının tespit edildiği davanın ilk aşamasında şirket, çocukların ruh sağlığına bilerek zarar vermek ve çocukların cinsel istismarına ilişkin bilgileri gizlemekten mahkum olarak mümkün olan en yüksek (375 milyon dolar) para cezasına çarptırılmıştı. Bu, bir eyaletin çocuk güvenliği sorunları nedeniyle Meta’ya karşı açtığı ve kazandığı ilk davaydı.
Meta’nın eski içerik denetimcilerinden bazıları yaptıkları açıklamalarda, çocukların cinsel istismar amacıyla kandırılmasına yönelik zararlı içeriklerin işaretlenmelerine rağmen bunların üst mercilere iletilmediği durumlar olduğunu anlatmıştı. Mart ayında Meta aleyhine kesilen ilk cezanın ardından Mayıs ayında başlayan davanın ikinci aşamasında savcılar, Meta’dan sosyal medya platformlarında bağımlılık oluşturan özelliklerin sınırlandırılması, yaş doğrulama sisteminin iyileştirilmesi ve varsayılan gizlilik ayarları ile daha sıkı denetim yoluyla çocukların cinsel istismarının önlenmesi amacıyla köklü değişiklikler talep etmişti.
