ABD Savunma Bakanlığı, Çinli e-ticaret devi Alibaba, internet arama sağlayıcısı Baidu ve otomobil üreticileri BYD ile Nio’yu, Pekin’in askeri kapasitesine katkı sağladıkları gerekçesiyle kara listeye aldı.
ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) her yıl güncellenen “Çin askeri şirketleri” listesi güncellendi. Pentagon, Çinli e-ticaret devi Alibaba, arama motoru Baidu ve otomobil üreticileri BYD ile Nio dahil birçok şirketi Çin ordusuyla bağlantılı kuruluşlar listesine ekledi. Listeye eklenen diğer şirketler arasında biyoteknoloji firması WuXi AppTec, yapay zeka destekli robotik şirketi RoboSense Technology ve insansı ile dört ayaklı robotların önde gelen üreticilerinden Unitree de yer aldı. Güncellemeyle birlikte listede Pekin’in askeri kapasitesine katkı sağlamakla suçlanan şirket sayısı 188 şirkete yükseldi.
Şirketlerden karar tepki
Alibaba tarafından yapılan açıklamada, “Alibaba bir Çin askeri şirketi değildir ve herhangi bir askeri-sivil entegrasyon stratejisinin parçası değildir. Şirketimizi yanlış tanıtma girişimlerine karşı mevcut tüm yasal yolları kullanacağız” denildi.
WuXi AppTec ise kararın yanlış olduğunu belirterek, yapılan “hatalı sınıflandırmaya” itiraz edeceklerini ve düzeltilmesi için derhal harekete geçeceklerini bildirdi.
Arama motoru Baidu’dan yapılan açıklamada da “Baidu’nun bir askeri şirket olduğu iddiası tamamen temelsizdir. Şirketin listeden çıkarılması için elimizdeki tüm seçenekleri kullanmaktan çekinmeyeceğiz” ifadeleri kullanıldı.
Listeye eklenen BYD, ChangXin Bellek Teknolojileri (CXMT), Yangtze Bellek Teknolojileri (YMTC), RoboSense, Unitree, BOE Teknoloji, Tianma Mikroelektronik ve TP-Link Teknoloji ise açıklama yapmadı.
“ABD yanlış uygulamalarına son vermeli”
Çin’in Washington Büyükelçiliği, Pekin’in “Çinli şirketleri hedef almak amacıyla ayrımcı listeler oluşturulmasına” karşı olduğunu ve Çinli firmaların faaliyet gösterdikleri yerlerdeki yasa ve düzenlemelere uyduklarını belirtti. Açıklamada, “ABD yanlış uygulamalarına son vermeli ve Çinli şirketler için adil, hakkaniyetli ve ayrımcı olmayan bir ortam oluşturmalıdır” değerlendirme yapıldı.
Bazı şirketler listeden çıkarıldı
Çin’in devlet kontrolündeki petrol devi Çin Ulusal Açık Deniz Petrol Şirketi’ne (CNOOC) ait iki kuruluş olan CNOOC China Ltd ve CNOOC International Trading listeden çıkarıldı, ancak CNOOC’un iştiraki China BlueChemical Limited listeye eklendi ve Pentagon dosyasında CNOOC’un doğrudan Çin hükümeti tarafından kontrol edildiği belirtildi.
“Çinli şirketler, ulusal çıkarlarımıza karşı Çin ordusuyla birlikte çalışıyor”
Pentagon, yıllık olarak ABD yasaları gereği sunulması gereken dosyada listelenen firmaların, “Çin askeri şirketi olarak tanımlanmaya uygun olduğunu” ve ABD’de faaliyet gösterdiklerini belirtti. Ayrıca şirketlerin listeden çıkarılmak için başvuruda bulunabilecekleri ifade edildi.
Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar, güncellenen listenin “Amerikan şirketleri, hükümetin tüm kademeleri ve ABD halkı için bir uyarı” olduğunu söyledi. Moolenaar, “Bu Çinli şirketler, ulusal çıkarlarımıza karşı Çin ordusuyla birlikte çalışıyor” dedi.
