Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ile Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) iş birliğinde, yer altı kömür ocaklarında kullanılmak üzere elektrohidrolik yükleyici geliştirildi. Yaklaşık 200 bin dolarlık maliyetle ortaya çıkarılan ilk prototipin, yurt dışından 500 bin dolara ithal edilen benzer makinelerin yerini alması hedefleniyor. TTK Genel Müdürü Muharrem Kiraz, yerli üretimi artırmak istediklerini belirterek yeni projeler için üniversiteyle görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.
TTK Maden Makineleri Fabrikası ile BEUN akademisyenlerinin ortak çalışması sonucu tasarlanan yerli elektrohidrolik yükleyicinin açılışı gerçekleştirildi. Yer altı madenciliğinin ihtiyaçlarına göre sıfırdan geliştirilen makinenin üretiminde yaklaşık yüzde 70 yerlilik oranına ulaşıldı. Projede üniversitenin akademik çalışmaları ile fabrikanın mühendislik ve imalat imkânlarından yararlanıldı.
“500 bin dolara ithal ettiğimiz ürünü artık kendimiz üreteceğiz”
TTK Genel Müdürü Muharrem Kiraz, geliştirilen makinenin ekonomik boyutuna ilişkin yaptığı açıklamada, ilk tasarım maliyetinin yaklaşık 200 bin dolar olduğunu söyledi. Yurt dışından ithal edilen benzer bir yükleyicinin yaklaşık 500 bin dolara mal olduğunu anlatan Kiraz, üretimin kurumun kendi imkânlarıyla sürdürüleceğini belirtti.
Kiraz, “Yaklaşık 200 bin dolarlık bir maliyet var. Bu tabii ki ilk tasarım maliyetindeki elde edilen. Benzer ürün yurt dışından yaklaşık 500 bin dolara ithal ettiğimiz bir ürün, artık bunu yerli ve milli, çok daha ucuz, daha ekonomik şekilde üretimine devam edeceğiz” dedi.
“İhtiyacımıza göre sıfırdan tasarladık”
Makinenin geliştirilmesinde akademisyenlerin sahadaki çalışma şartlarını incelediğini belirten Kiraz, üniversite ile yürütülen ortak tasarım sürecini anlattı. Projenin başlangıcından itibaren Kadir Çelik’in akademik iş birliğinin yürütülmesinde büyük çaba gösterdiğini ifade eden Kiraz, şöyle konuştu:
“Biz projeye başladığımız zaman genel işletme müdürümüz Kadir Çelik Bey projenin bu noktaya gelmesi noktasında, akademik iş birliği noktasında oldukça çaba, gayret ve başarı gösterdi. Bugün bu makine, burada yer altında çalışacak şekilde hazırsa, akademisyen arkadaşlarımızın önce teknik verileri alıp, sahadaki uygulamaları görüp arkasından belirlediğimiz ihtiyaca göre sıfırdan tasarlayıp ortaya koyduğumuz bir ürün var.”
“Dövizle aldığımız ekipmanları fabrikamızda üretiyoruz”
TTK Maden Makineleri Fabrikasının geçmişte dökümhaneden nihai ürüne kadar üretim yapabilen entegre bir tesis olarak faaliyet gösterdiğini hatırlatan Kiraz, özellikle 1970’li yıllarda ve Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasındaki ambargo döneminde fabrikanın bini aşkın çalışanıyla üretim gerçekleştirdiğini söyledi. Bu süreçte 70’in üzerinde farklı makine ve teçhizat üretildiğini aktaran Kiraz, Türkiye’de sanayinin gelişmesiyle birlikte fabrikanın üretim anlayışının da değiştiğini dile getirdi.
Kiraz, piyasada yerli üretimi bulunan ekipmanlardan zamanla çekildiklerini, bunun yerine ithal edilen ve katma değeri yüksek makinelere yöneldiklerini anlattı.
“Ülkemizdeki sanayinin gelişmesiyle birlikte son dönemde yerli üretimin olduğu teçhizatın üretiminden Maden Makineleri Fabrikası olarak biz çekildik. Neyi hedefledik? Katma değeri yüksek, yurt dışına döviz vererek aldığımız makine ve teçhizatın, ekipmanların üretilmesi noktasında bir evrilmemiz oldu. Bu ürün de onun nihai yansımalarından. Yurt dışına döviz vererek aldığımız birçok teçhizatı biz bu fabrikada üretiyoruz.”
Yeni projelerde ihracat hedefleniyor
Üniversiteyle ortak çalışmaların devam etmesini istediklerini anlatan Kiraz, kurumun ihtiyaç duyduğu başka makinelerin geliştirilmesine yönelik taslak projelerin bulunduğunu açıkladı. Kiraz, yerli üretimin yanı sıra ihracata yönelik çalışmalar yürütmeyi de hedeflediklerini belirterek, “Üniversite-sanayi işbirliği noktasında başlamış olduğumuz bu makineden sonra kurumumuzun ihtiyacı, ülkemizin ihtiyacı ve nihai hedef olarak ihracata dönük çalışmalarımızın devamı noktasında karşılıklı işbirliklerimizin devam etmesini aynı şekilde biz de istiyoruz. Belli birkaç taslak projemiz var, onları zaten kendileriyle konuşuyoruz; önümüzdeki süreçte netleştirip üretim, tasarım süreçlerine beraber devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
“Üniversitemizin ve TTK’nın büyük emeği var”
BEUN Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Servet Karasu da üniversite ile TTK’nın ortak çalışmasıyla ortaya çıkan makinenin açılışını yapmaktan duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Karasu, “Yüzde 70 oranında yerli ve milli, hem üniversitemizin hem de TTK’nın çok büyük emeği olan bir makinanın açılışı için buradayız. Bunun haklı gururunu hem üniversite olarak hem de TTK olarak bir arada yaşıyoruz” diye konuştu.
