Hazır giyim sektörünün yaygınlaşması ve değişen tüketim alışkanlıkları, geleneksel zanaatları yok olma noktasına getirdi. Unutulmaya yüz tutan mesleklerin başında gelen terzilik, çırak yetişmemesi nedeniyle gelecekte usta bulamama tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Kosova’dan 1958 yılında Sakarya’ya göç eden 61 yıllık terzi ustası Adapazarı’nda zamana direnen o ustalardan biri olarak mesleğini sürdürüyor.
Adapazarı ilçesinde 20 yıldır işlettiği 3 metrekarelik merdiven altı dükkânında terzilik mesleğini yaşatmaya çalışan ve bu meslek ile 4 çocuk, 10 torun büyüttüğünü ifade eden Sabri Kosovalı, gelişen konfeksiyon sektörü ve değişen giyim kültürü nedeniyle işlerin tamamen tamirata döndüğünü belirtti. Öte yandan çırak yetiştirmenin zorluğuna da değinen Kosovalı, yetiştirdiği çırak ve kalfaların mesleğe devam etmediğini, başka mesleklere yöneldiklerini ifade etti.
“Konfeksiyon sektörü bizi tamamen bitirdi”
Geçmiş yıllarda sipariş üzerine ceket ve takım elbise dikmek için yoğun bir şekilde çalıştıklarını ancak hazır giyim sektörünün yaygınlaşmasıyla terziliğin eski ruhunu kaybettiğini ifade eden Sabri Kosovalı, “Eskiden işler çok iyiydi. Ismarlama ceketler, takım elbiseler dikiyorduk. Şimdi o günler tamamen geride kaldı. Konfeksiyon sektörü bizi tamamen bitirdi. Artık sadece paça daraltma, fermuar değişimi gibi ufak tefek tamirat işleri yapıyoruz. Eskiden dükkânlarımız kalfa ve çıraklarla dolup taşardı. Şimdi ise artan yüksek maliyetler ve kira fiyatları yüzünden küçücük dükkânlara sığınmak zorunda kaldık. Büyük dükkanların giderlerine dayanmamız mümkün değil. 20 yıldır bu 3 metrekarelik merdiven altı dükkanda zanaatımı sürdürüyorum. Terzilik mesleği artık bitti” dedi.
“Eskiden insanlar giyinmeyi bilirdi”
Toplumun giyim alışkanlıklarının değişmesinin işleri doğrudan etkilediğini vurgulayan Kosovalı, “Eskiden insanlar giyinmeyi bilirdi. Çarşıda, bulvarda kravatlı, takım elbiseli beyefendiler gezerdi. Şimdi ise giyim tarzı tamamen spora döndü; bir kot pantolon, bir tişört giyen çıkıyor. Haliyle bizim işlerimiz de zayıfladı. Dikiş kıyafet olayı hepten tarihe karıştı, terzilik tamamıyla tamirciliğe evrildi. Benim kuşağımdan, benden daha yaşlı terzilerin hiçbiri artık çalışmıyor, herkes köşesine çekildi. Ama ben evde duramıyorum. Her gün buraya gelip hem mesleğimi yapıyorum hem de gelen eşe dosta, komşulara tamirat işlerinde yardımcı oluyorum” diye konuştu.
“Beş tane kalfa yetiştirdim, çoğu mesleği bıraktı ”
Zanaatın geleceğine dair ciddi endişeler taşıdığını ve artık yeni ustaların yetişmediğini aktaran emektar usta Kosovalı, “Bugüne kadar yanımda dört, beş tane kalfa yetiştirdim. Ancak işlerin düşmesi ve ekonomik beklentiler nedeniyle onların da çoğu mesleği bıraktı. Artık herkes maddiyata, paraya pula bakıyor. Bu yüzden terziliği bırakıp başka iş kollarına yöneldiler. Şu anda benim kendi yetiştirdiğim kalfalar ve çıraklar bile bu mesleği yapmıyor. En büyük üzüntüm ve korkum; önümüzdeki yıllarda bu mesleği sürdürecek, iğne tutacak ne bir usta ne bir kalfa ne de bir çırak bulunamayacak olmasıdır. Mesleğin göz göre göre yok olmasından derin endişe duyuyorum” şeklinde konuştu.
