Doğu Karadeniz’in tek karpuz üretim merkezi olan ve ismini üretildiği Trabzon’un Ortahisar ilçesi Yalıncak Mahallesi’nden alan Yalıncak karpuzu üretimi alarm veriyor.
Kendine özgü aroması ve kokusuyla bilinen karpuzda verim her geçen yıl azalırken üreticiler, artan zararlı böcekler, hastalıklar ve üretim alanlarının daralması nedeniyle eski verimlerin artık alınamadığını belirtiyor.
Üreticiler, geçmişte dönüm başına 5-6 ton, hatta 10 tona kadar karpuz alabildiklerini, bugün ise aynı alandan 1-2 ton civarında ürün elde edebildiklerini ifade ettiler.
Tohumun ve fidenin toprakla buluşmasının ardından ürünün kendiliğinden yetiştiğini belirten üreticiler günümüzde ise beyaz sinek, tuta, kelebek ve kara kurt gibi zararlıların sebzelere ciddi zarar verdiğini, bunun da verimi önemli ölçüde düşürdüğünü dile getirdiler.
Trabzon’da 2010 yılında üretimine başlanılan ve ismini bulunduğu mahalleden alan Yalıncak karpuzu, tat ve aroma bakımından diğer bölgelerdeki karpuzlardan farklılık arz ediyor. 15 yıldan fazla Yalıncak Mahallesi’nde karpuz üretimi yapan İsmail Köksal Kodan, bu seneki hasadın önceki yıllara göre az olduğunu belirterek üretimin her yıl geri gittiğini belirtti.
“Karpuz hasadı gecikti”
Eskiden üretimin fazla olduğunu şimdilerde ise üretim alanlarının daraldığını belirten Kodan, “Her yıl üretim geri gidiyor. Önceki yıllarda yeter ki çekirdek toprakla buluşsun, fide toprakla buluşsun, kendisi yetişiyordu. Şimdi kurdu var, böceği var, her türlü haşaratı var. Topraklarımızın eski verimleri kalmadı. Eskiden üretim alanlarımız fazlaydı, yine de bıraktığımız yok. Dönüm başına aynı oranlamaya vurduğumuz zaman, o zamanlar çok daha fazla ürün alıyorduk. Dönümünden 5-6 ton, hatta 10 ton karpuz alıyorduk. Şimdi ise dönümünde 1-2 ton gibi çok cüzi rakamlara düştü. Bunda hepsinin etkisi var. Beyaz sinek, tuta, kelebek, kara kurt gibi can sıkan böcekler sebzelere dadanıyor. Dolayısıyla verim giderek düşüyor. Bu sadece karpuzda değil, fasulyede de aynı, domateste de aynı. Meyve ve sebze canlı giderken bir anda sönüyor. Şimdi karpuz yetiştirenlerin sayısı düştü. İlk yıllarda çok revaçtaydı. Şimdilerde bazısı sağlık sorunlarından, bazıları da yerlerini kat karşılığı verdiğinden dolayı üretim alanları daraldı. Ama var olan arazilerde de çok yapan yok. Yalıncak karpuzunu öne çıkaran en önemli etken aroması ve kokusu. Biz artık ticaretini geçtik, bir tane karpuz yiyelim diye bu kadar emek çekiyoruz. Ama emeklerimizin çoğu yabani otu, osu busu derken çok zor. Hasadımız hava şartlarından ötürü bu yıl geç kaldı ancak hasada başlayan arkadaşlarımız var” diye konuştu.
