Van’ın asırlardır sofralardaki yerini koruyan meşhur otlu küp peyniri, kış aylarında tüketilmek üzere tezgâhlardaki yerini almaya başladı.
Van’da geleneksel yöntemlerle hazırlanan ve 6-7 ay boyunca toprak altında dinlendirilen peynir, kendine has aroması ve lezzetiyle vatandaşlardan ilgi görüyor. Kentin tescilli lezzetleri arasında bulunan otlu küp peyniri, kışlık hazırlıkların başlamasıyla birlikte satışa sunuluyor. Sirmo, mendi ve heliz başta olmak üzere çeşitli otlarla hazırlanan peynir, toprağın altında geçirdiği olgunlaşma sürecinin ardından sofralara ulaşıyor. Dinlendirme sırasında su kaybederek ağırlığı azalan peynirin kilogram fiyatı ise 700 ila 800 TL arasında değişiyor.
Babasından devraldığı mesleğini 6 yıldır sürdüren peynir satıcısı Yunus Akçılgın, Van’da salamura ve otlu küp peyniri olmak üzere iki çeşit peynir bulunduğunu belirtti. Küp peynirinin geleneksel yöntemlerle hazırlandığını ifade eden Akçılgın, “İki çeşit peynirimiz var. Bunlardan biri yazın başında çıkan salamura peyniri, diğeri ise Van’ın meşhur otlu küp peyniridir. Küp peyniri, 6-7 ay boyunca toprağın altında güzel bir şekilde dinlendirilir. Dinlendikten sonra tezgâha, tezgahtan da sofralara ulaşır. Peyniri 4-5 ay öncesinden toprağa gömüyoruz. Toprağın altında suyunu güzel bir şekilde çektikten sonra fire veriyor. Örneğin, 40 kilo olarak toprağa gömdüğümüz peynir, dinlendikten sonra 30 kiloya düşüyor. Yaklaşık 10 kilo fire verdikten sonra tezgâhımıza geliyor” dedi.
Otlu küp peynirinin kendine özgü aroması ve tadıyla Van mutfağının önemli lezzetlerinden biri olduğunu dile getiren Akçılgın, peynirin içerisinde sirmo, mendi ve heliz otlarının bulunduğunu söyledi. Köylülerin tercihlerine göre kekik ve pıltan otunun da eklendiğini belirten Akçılgın, bu otların peynire farklı bir lezzet kattığını kaydetti.
“Van denildiği zaman akla doğrudan küp peyniri gelir”
Peynirin tuz oranına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Akçılgın, “Van denildiği zaman akla doğrudan küp peyniri gelir. Çünkü Van otlu küp peyniri, lezzetiyle sofraların vazgeçilmezidir. Kendine has güzel bir aroması ve tadı var. Peynirin tadını bilmeyenler tuzundan çok şikâyet ediyor ve ‘Van peyniri çok tuzludur’ diyorlar. Ancak peynirin tuzu, içerisindeki otlardan kaynaklanıyor. Tuzu ne acı verecek kadar fazla ne de lezzetini kaybettirecek kadar azdır. İkisinin ortasında, dengeli bir tuz oranına sahiptir” dile getirdi.
“Fiyatlar 700 liradan başlayıp 800 liraya kadar çıkıyor”
Van otlu küp peynirinin kahvaltı sofralarında beğeniyle tüketildiğini belirten Akçılgın, daha önce bu lezzeti tatmayanlara da tavsiyede bulundu. Fabrikasyon ürünlerle kıyaslandığında geleneksel yöntemlerle hazırlanan peynirin lezzetinin farklı olduğunu ifade eden Akçılgın, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Peyniri köylülerimizden 600 liradan almaya başladık. Ancak toprağa gömüldüğünde fire verdiği için maliyeti de artıyor. Şu anda peynirlerimizin fiyatları 700 liradan başlayıp 800 liraya kadar çıkıyor.”
