Ticaret Bakanlığı, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkeleriyle ticari entegrasyonu güçlendirerek, ihracatçıların küresel iş birliklerindeki rekabet gücünü artırıyor. Türkiye’nin İslam ülkelerine ihracatı bu yılın ilk 7 ayında 345,7 milyon dolar artış göstererek, 41,5 milyar dolara ulaştı.
İslam ülkeleri arasında iş birliği ve dayanışmanın güçlendirilmesi, ortak hak ve çıkarların korunması amacıyla 1969 yılında kurulan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), 57 üye devletle dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birini ve küresel gelirin onda birini temsil ediyor. Ticaret Bakanlığı da 2024 yılında yürürlüğe konulan ’İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi’ ile ihracatçıların küresel ekonomi içerisinde önemli bir yere sahip olan İslam ülkelerine yönelik faaliyetlerini destekliyor. 2026-2028 Dönemi Orta Vadeli Program’da da yer alan strateji kapsamında İslam ülkelerinin toplam ihracat içerisindeki yüzde 27 seviyesindeki payının 2028 yılına kadar yüzde 30’a yükseltilmesi hedefleniyor. Strateji kapsamında ekonomik ve ticari verileri detaylı şekilde analiz edilen Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Endonezya, Fas, Fildişi Sahili, Katar, Kuveyt, Libya, Malezya, Mısır, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Senegal, Suudi Arabistan, Tunus, Ürdün ve Umman olmak üzere 21 ülke birinci faz odak ülke olarak belirlendi. Bu ülkelere yönelik ticaret heyetleri ve fuar organizasyonları başta olmak üzere tanıtım faaliyetleri yoğunlaştırılırken, 2026 yılı ihracatta hedef ülkeler listesinde de yer alan söz konusu bölgelere yönelik yurt dışı marka tescili, tanıtım, TURQUALITY ve sektörel ticaret heyeti faaliyetlerine yüzde 20 ilave devlet desteği sağlandı. İhracat potansiyeli, ortaklık büyüklüğü, büyüme ivmesi ve mevcut ticari bağların derinliği esas alınarak oluşturulan strateji sayesinde ihracatçıların Körfez’den Kuzey Afrika’ya, Güneydoğu Asya’dan Orta Asya’ya uzanan geniş bir coğrafyada yeni ve alternatif iş birliklerine ulaşımı hızlanırken, firmaların küresel tedarik zincirlerindeki konumu güçlenip, geleneksel ortaklık ilişkileri korunurken, yüksek büyüme potansiyeli taşıyan yeni iş birliklerine yönelim teşvik ediliyor.
Bölgesel belirsizliklere rağmen İİT ülkeleriyle ticaret güçlenmeye devam ediyor
Türkiye’nin İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleriyle dış ticaret hacmi 2013 yılında 87,6 milyar dolar seviyesindeyken, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 1,4 kat artarak 119,1 milyar dolara yükseldi. 2025 yılında Türkiye’nin İİT ülkeleri arasında en fazla ticaret gerçekleştirdiği ülkeler yaklaşık 19 milyar dolarla Birleşik Arap Emirlikleri, 14,3 milyar dolarla Irak, 7,9 milyar dolarla Mısır ve 7,9 milyar dolarla Kazakistan oldu. 2026 yılının ilk 7 ayında da İİT ülkeleriyle ticaret artışını sürdürdü. Ocak-temmuz döneminde Türkiye’nin İİT ülkeleriyle dış ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 artarak, 69,2 milyar dolar seviyesine ulaştı. Aynı dönemde Türkiye’nin İİT ülkelerine ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 345,7 milyon dolar artışla (yüzde 0,8) 41,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. 2026 yılı Ocak-Temmuz döneminde ihracatın değer bazında en fazla arttığı İİT ülkeleri, 522,2 milyon dolarlık artışla toplam 2,8 milyar dolara ulaşan Mısır, 438,5 milyon dolarlık artışla toplam 2,2 milyar dolara ulaşan Libya, 296,8 milyon dolarlık artışla toplam 2,1 milyar dolara ulaşan Suriye ve 227,5 milyon dolarlık artışla toplam 1,3 milyar dolara ulaşan Ürdün oldu. Söz konusu dönemde Türkiye’nin İİT ülkelerine en fazla ihracat gerçekleştirdiği fasıllar kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller ile elektrikli makine ve cihazlar olurken; İİT ülkelerinden en fazla ithalat yapılan fasıllar ise mineral yakıtlar ve yağlar, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller, bakır ve bakırdan eşyalar oldu.
Serbest ve tercihli ticaret anlaşmalarıyla karşılıklı iş birliği imkanlarına ulaşım güçleniyor
İİT üyesi Arnavutluk, Birleşik Arap Emirlikleri, Fas, Filistin, Katar, Malezya, Mısır ve Tunus ile yürürlükte bulunan Serbest Ticaret Anlaşmaları ile Azerbaycan, İran, Özbekistan ve Pakistan ile yürürlükte bulunan Tercihli Ticaret Anlaşmaları, ihracatçıların bu alanlardaki rekabet gücünü destekliyor. Lübnan ve Sudan ile imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmalarının ise iç onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Öte yandan, Körfez İşbirliği Konseyi ile Serbest Ticaret Anlaşması akdedilmesine ve Pakistan ile yürürlükte bulunan Tercihli Ticaret Anlaşması’nın kapsamının genişletilmesine yönelik müzakereler devam ediyor.
Ticaret Bakanlığı, Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Hicaz Demiryolu projeleriyle önümüzdeki dönemde daha da güçlenecek bölgesel entegrasyonun sağlayacağı fırsatları etkin şekilde değerlendirerek, ticari ve ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesi ile İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi doğrultusunda ihracatçıların bu önemli karşılıklı iş birliklerinin sunduğu imkanlardan azami ölçüde yararlanmasına yönelik çalışmalarını sürdürecek.
