Şanlıurfa badem yetiştiriciliğinde Adıyaman ile yarışıyor
Türkiye’de Antep fıstığının en çok yetiştirildiği il olan Şanlıurfa, badem üretiminde de adından söz ettirmeye başladı. Daha önce badem yetiştirilmeyen Şanlıurfa, şu anda Adıyaman’ın ardından ikinci sıraya yerleşti.
Dünyada en çok badem üretilen ülkeler arasında ilk 5’te yer alan Türkiye’de 2025 yılı verilerine göre 126 bin 372 ton badem üretildi. Türkiye’de ise zirvede Adıyaman yer alıyor. Adıyaman’da geçen yıl yaklaşık 30 bin ton badem üretildi. Daha önce badem üretiminin yapılmadığı ve Türkiye’de en çok Antep fıstığı ağacının bulunduğu Şanlıurfa ise son yıllarda bademe yöneldi. Özellikle Hilvan ilçesindeki boş araziler, badem ağaçlarıyla dolup taştı. Bu da üretime yansıyarak Adıyaman’ın ardından 2’nci sıraya yükselmelerine neden oldu. Badem yetiştiriciliği yapılan alanı 70 bin dekara ulaşan Şanlıurfa, Mersin’i geride bırakarak ülkedeki badem yetiştirme alanının yüzde 10’una sahip oldu. Toplam 136 bin dekar alanda 1 buçuk milyonu meyve veren olmak üzere 2 buçuk milyon badem ağacının varlığı tespit edilen Şanlıurfa’da geniş ve verimli araziler üretim alanının her geçen gün artmasını sağlıyor.
Kuru tarımdan badem üretimine
Yaklaşık 22 bin dönümlük badem yetiştirme alanına sahip olan kırsal İlhan Mahallesinde, kuru tarım yerini tamamen badem üretimine bıraktı. Buğday, arpa, mercimek gibi hububat ürünlerinden yeterli verimi alamayan mahalleli, çözümü badem ekiminde buldu.
Ağaçların yağış olmadan da yetişebildiğini söyleyen kırsal İlhan Mahalle Muhtarı Mahmut İlhan, “Yılbaşından bu yana birkaç defa kar yağdı. Neredeyse 25 santimetreye kadar yerde kar vardı. Ardından Şubat ayı yağışlı geçti. Mart ayı da yağışlı geçti. Şu anda Nisan ayındayız ve halen yağış devam ediyor. Yağışlar olmadığında, sulama olmadığında biz ağaç ekimine döndük. Ağaçlar masrafsızdır. Çok yağış olmasa da kendini yetiştirebiliyor, kendini kurtarabiliyor” dedi.
Erken verim bademe yöneltti
Badem yetiştiriciliği yapan Abdullah İlhan, “Bölgemiz, özellikle köyümüz kuru tarım olduğundan dolayı son zamanlarda arpa, buğday ve mercimekten, girdiler ve kuraklıktan dolayı bir verim alamıyoruz. Son 15-20 yıldır bizim köyde bahçe ekimi yapılmaya başlandı. Bizim köy 24 bin dönüm ve sadece 2 bin dönümünde bahçe ekilmedi, kuru tarım yapılıyor. Geriye kalan ise bahçeye döndü. En çok da badem ekildi. Badem ekilme sebeplerinden biri de erken verim elde edilmesidir” ifadelerini kullandı.
Badem bahçeleri için arıcıları getiriyorlar
Türkiye’deki birçok arıcıyı davet ettiklerini söyleyen kırsal Apaydın Mahalle Muhtarı Hüseyin Çakmak, “Bizim bu bölge susuz olduğu için buğday ve arpa ekimini bıraktık, badem ve fıstığa yöneldik. Şu anda Türkiye’de ilk 3’e girdiğimizi düşünüyorum. Suyumuz olmadığı için badem ve fıstığa yöneldik. Şu anda bizim Apaydın ve Çakmak kırsal mahalleri tamamen badem ve fıstık ağacı. Şu anda biz badem ekiyoruz. Badem için arı yetiriyoruz. İnşallah bundan sonra bademin sayesinde arıcı da olacağız. En iyi balı da bu bölgede üreteceğiz” diye konuştu.
