Salihli kirazı dünya sofralarını süslüyor
Manisa’nın yüksek rakımlı bölgelerinde yetişen coğrafi işaretli Salihli kirazında hasat sürüyor. Uzun sapı, iri kalibresi ve dayanıklılığıyla öne çıkan kirazın büyük bölümü başta Avrupa ülkeleri olmak üzere ihracata gönderilirken, üreticiler bu özel ürünün iç piyasada görülen kirazlarla karıştırılmaması gerektiğini belirtiyor. Öte yandan üreticiler ihracata yönelik kiraz üretmelerine rağmen alım fiyatlarının geriye çekilmesine bir anlam veremediklerini belirtti.
Manisa’nın Salihli ilçesindeki yüksek rakımlı bölgelerde yetişen ve eşsiz aromasıyla dünya pazarlarında aranan bir marka haline gelen Salihli kirazında hasat dönemi yoğun bir emekle devam ediyor. Resmi olarak “Salihli Ziraat 900” adıyla tescillenen bu özel lezzet, uzun sapı, iri kalibresi ve dayanıklılığı ile öne çıkarken; üreticiler iç piyasadaki tüketicileri “isim benzerliği” konusunda uyarıyor.
Dalında kendini belli eden uzun sap yapısı ve iri tanesiyle fiziksel olarak da kendini gösteren Salihli kirazında bu yıl hava şartlarının da elverişli seyretmesiyle yüksek rekolte yakalandı. Sezona 200 TL’den açılış yapan ancak 130-150 TL bandına kadar gerileyen fiyatlara rağmen özellikle İstanbul gibi metropol kentlerde “Salihli kirazı” adı altında 700 TL’yi bulan fiyatlarda satılması çiftçilerin tepkisini çekti. Salihli kirazının ihracata giden bir ürün olduğu ve iç piyasaya sadece Salihli kirazının oluşmasına katkı sağlayan çeşit kirazların verildiğini dikkat çeken üreticiler, vatandaşları satın aldıkları ürünlere karşı bilinçli olmaları konusunda uyardı.
Salihli kirazının uzun sapı ve lezzetiyle dikkat çektiğini belirten Salihli’nin Çamurhamam Mahalle Muhtarı ve üretici Atakan Oğuz, “Salihli kirazı kalibre olarak ’Salihli Ziraat 900’ olarak tescillenmiştir. Genel olarak Türkiye’de bilinen ismi ise Salihli kirazıdır. Özelliği uzun saplı olmasıdır. Yani şimdi gördüğünüz gibi ağaçta zaten uzun saplı kiraz belli. Bunlar şimdi bir haftaya kadar daha da kızarır ve irileşir ve satıma hazır hale gelir. Özellik olarak da tadı güzeldir, lezzetlidir” dedi.
İhracata giden bir ürün olmasına rağmen üreticiden alım fiyatlarının düşük olduğuna dikkat çeken Oğuz, “Şu anda güncel fiyat az önce geldi. 140-150 TL bandı da baş fiyat; yani en iyileri bu fiyattan başlıyor 130 TL’ye kadar kadar düşüyor. İhracata giden kiraz fiyatı bu. Tabii ki üreticilerim şu anda memnun değil. Geçen sene rekolte azdı. Kiraz fiyatları 250-400 TL arasında oynamıştı. Bu sene rekolte çok. Ama fiyat da daha 2 haftaya kadar 220-200 bandındaydı. Şu anda geldiğimiz noktada 130-150 arasında oynuyor” ifadelerini kullandı.
“Her kiraz ’Salihli kirazı’ değildir”
Ziraat 900 adıyla tescillenen Salihli kirazının iç piyasada bulunmasının imkansız olduğunu belirten Oğuz, “Şu anda sadece ihracata gidiyor. İç piyasaya girme ihtimali fiyatlardan dolayı düşük. Pazarda gördüğümüz fiyatları ben de görüyorum televizyonda izlediğimiz kadarıyla. 700 TL’ye kadar Salihli kirazı diye geçiyor. Yalnız bunlar çeşit kiraz dediğimiz kirazlar. Bu Salihli kirazını oluşturan kirazlar. O çeşit kirazlar kısa saplı çeşitleri olan kirazlar. Bunlar Salihli kirazının oluşmasında ön ayak olan kirazlar. Bunlar pazara gelmezler. Hani her kiraz Salihli kirazı değildir. İhracata gider kiraz. Çeşit kirazları da Salihli kirazı diye pazarda satıyorlar. Onu da buradan halkımıza söyleyelim” diye konuştu.
“200 liradan 150 liraya düşmesinde bir mantık hatası yok mu?”
Fiyatların geriye çekilmesinin üreticiyi olumsuz etkilediğinin altını çizen Oğuz, “Yani şimdi burada alıcılardan bakarsak biraz keyfiyet görüyoruz. Geçen sene de aynı sorunu söylemiştik. Alıcılar 150 lira diyor. 150 lirada kalıyor. 200 liradan 150 liraya düşmesinde bir mantık hatası yok mu? Üreticinin yaptığı emek bu kiraz tek tek toplanıyor. Dalından kopararak tek tek yapılıyor. İlaç zamanı, ilaç, sulama zamanı, su. Hepsi ihtiyaç. Bu şekilde bir emek varken çiftçinin emeğinin görmezden gelinmesi, iki tane ihracatçının iki dudağının arasına bırakılmasını vicdanınızda bırakıyorum. Ne yazık ki her çiftçimizde soğuk hava deposu olmadığı için saklanması biraz sıkıntılı. Hani kirazın direkt elden çıkarılması lazım ki işlensin ve soğuk havaya konsun. O da tabii ki tüccarlar ve tacirler tarafından yapıldığından mecburen fiyatları düşüren etken bu. Yani kirazlı çiftçi mecbur elinden çıkarmak zorunda. Kiraza da ’200 dese de olur, 150 olsa da olur’ mantığıyla bakıyor tüccar. Bu sefer çiftçi çok zarar görüyor. Kiraz dediğiniz yani depolamaya ve şoklamaya girmediği sürece kendini bırakır. Çiftçi de ürettiği, topladığı, ağaçtan topladığı malzemeyi satmak zorunda. Yoksa bu kiraz akacak. Ondan dolayı fiyatlar aşağı doğru gidiyor. Çünkü mecbur üretici ürettiği kirazı satmak zorunda diye bakıyor tacir. Bundan dolayı fiyatlar aşağı çekiyor” dedi.
“Salihli kirazı dediğimiz kiraz pazarda yok”
Genç çiftçilerden Ender Aygün, “Emeği çok fazla. İstediğimiz parayı alamıyoruz. Yılbaşından yabani otunu temizleme, ilaçlarıydı, kurtlanmaması için ilaç atıyoruz. Yani emeği çok fazla, emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Fiyatlar 200’den açıldı. 2-3 gün içinde 150 TL’ye düştü. Şimdi bunu düşüren şey ne? Buna yetkililerden açıklama bekliyoruz. Kirazımız şu anda tarlada 150 TL’ye çıkıyor. Pazarda milletimiz 500, 600, 700 TL bandında yiyor. Şimdi buradan ucuz gidip de niye orada pahalı? Bir de bu Salihli kirazı dediğimiz kiraz pazarda yok. Bizim çeşit diye sattığımız kirazları pazarda Salihli kirazı diye veriyorlar” diye konuştu.
Manisa’nın coğrafi işaretli Salihli kirazında hasat sürerken üreticiler fiyatlardan memnun olmadıklarını belirtti. Bahçede kilogramı 150 TL civarında alıcı bulan kirazın büyükşehirlerde 750 TL’ye kadar satıldığını belirten üreticiler, artan maliyetlere rağmen emeklerinin karşılığını alamadıklarını savundu.
