Midyat’ın bağlarında özenle yetiştirilen mazrone üzümü, hasattan kazanlara uzanan geleneksel üretim süreciyle pekmeze dönüşüyor. Emek, sabır ve ustalık gerektiren bu köklü gelenek, bölgenin tarımsal zenginliğini ve kültürel mirasını yaşatıyor.
Mardin ve Midyat’ın yöresel değerleri arasında önemli bir yere sahip olan mazrone üzümü, geleneksel pekmez üretimiyle yeniden sofralara taşınıyor. Bağlarda olgunlaşan üzümlerin toplanmasıyla başlayan süreç, geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen işlemlerin ardından yoğun kıvamlı pekmezin elde edilmesiyle tamamlanıyor. Bölgenin iklimi ve tarımsal kültürüyle özdeşleşen mazrone üzümü, yalnızca sofralık tüketimiyle değil, kendine özgü lezzetiyle öne çıkan pekmez üretimiyle de dikkat çekiyor. Yörede geçmişten günümüze aktarılan üretim geleneği, doğal ürünlere yönelik ilginin arttığı günümüzde kültürel mirasın korunması açısından da önem taşıyor.
Bağlardan kazanlara uzanan yolculuk
Mazrone üzümünün pekmeze dönüşüm yolculuğu, bağlarda olgunlaşan salkımların özenle toplanmasıyla başlıyor. Hasat edilen üzümler, pekmez yapımına hazırlanarak eziliyor ve üzümün özünü taşıyan şıra elde ediliyor. Üzüm suyu, kabuk ve çekirdek gibi kalıntılardan ayrıştırıldıktan sonra geleneksel üretim yöntemlerine uygun olarak gerekli işlemlerden geçiriliyor. Ardından büyük kazanlara alınan şıra, kontrollü biçimde kaynatılarak yoğunlaştırılıyor. Uzun sürebilen bu aşamada suyun buharlaşmasıyla şıranın kıvamı koyulaşıyor ve üzümün kendine özgü lezzetini taşıyan pekmez ortaya çıkıyor. İstenen kıvama ulaşan pekmez, dinlendirildikten sonra uygun kaplara alınarak tüketilmeye hazır hale getiriliyor.
Yöresel kültürün sofralara taşınan mirası
Mazrone üzümünden pekmez üretimi, yalnızca bir gıda üretim süreci olmanın ötesinde, Mardin ve Midyat’ın geleneksel yaşam kültürünü yansıtan önemli değerlerden biri olarak öne çıkıyor. Bağ bozumu döneminde yoğunlaşan çalışmalar, üreticilerin emeğini, toprağın bereketini ve kuşaklar boyunca aktarılan geleneksel bilgi birikimini bir araya getiriyor. Midyat’ın yerel kimliğinin önemli parçalarından biri olan mazrone üzümü pekmezi, yöresel gastronominin tanıtılmasına ve geleneksel üretim kültürünün gelecek nesillere aktarılmasına katkı sunuyor. Bağlardan başlayıp kazanlarda son bulan bu yolculuk, Mardin’in köklü üretim geleneğini ve yöresel lezzetlerini yaşatmaya devam ediyor.
Çiftçi Halil Tunçer, ’’Mazrone üzümü genelde ekim ve kasım aylarında yetişiyor ve şu anda arkamda görüldüğü üzere toplanması gerçekleştiriliyor. Ekip arkadaşlarımızla mazrone üzümü genelde cevizli sucuk pestil ve pekmez gibi durumlarda kullanılıyor. Genel manada Mezopotamya gibi yerlerde Midyat’ın da önemli üzümlerinden bir tanesidir ve Midyat üzerinden bir çok Türkiye’de il ve ilçelere gönderim yapılıyor’’ dedi.
Fidan Tunçer de ’’Mazrone üzümü sabah erken saatlerinde topluyoruz. Pekmezlik bir üzümdür, pestil yapılır cevizli sucuk yapılır’’ diye konuştu.
Hamza Tunçer ise ’’Mazrone Midyat ve çevresinde yetişen geç olgunlaşan önemli üzüm çeşitlerimizden biridir. Sıcak ve güneşli iklimde yetişir. Hasat edilen üzümler taze olarak tüketildiği gibi özellikle pekmez yapımımda değerlendirilir. Bunun yanında pestil ceviz ve bademli sucuk gibi yöresel ürünler yapımında kullanılır. Mazrone Midyat‘ın köklü bağcılık kültürünün önemli bir parçasıdır afiyet olsun’’ şeklinde konuştu.
