Mardin’deki DİKA Toplantısı’nda bölgesel kalkınmaya yönelik projeler ve destek programları ele alındı

Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) 2026 yılı 4. Dönem Yönetim Kurulu Toplantısı, Mardin’de, Mardin Valisi Tuncay Akkoyun’un ev sahipliğinde, Siirt Valisi ve DİKA Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Kızılkaya başkanlığında gerçekleştirildi.

Toplantının açılışında konuşan Mardin Valisi Tuncay Akkoyun, bölge illerinin gelişimine katkı sunan çalışmaların önemine dikkat çekerek, Mardin’de son yıllarda devletin imkanları ve yerel girişimlerle önemli bir gelişme kaydedildiğini belirtti. Tarım, sanayi ve turizm alanlarında yaşanan gelişimin ülkenin genel kalkınmasına paralel şekilde sürdüğünü ifade eden Vali Akkoyun, benzer ilerlemenin Batman, Siirt ve Şırnak’ta da devam ettiğini kaydetti. DİKA tarafından sağlanan desteklerin şehirlerdeki gelişimin önemli unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Akkoyun, ajansın Genel Sekreteri ve çalışanlarına teşekkür ederek toplantıda alınacak kararların hayırlı olmasını diledi.

DİKA Yönetim Kurulu Başkanı ve Siirt Valisi Kemal Kızılkaya ise toplantıda ajans tarafından uygulanacak iki yeni mali destek programının, devam eden projelerin ve 2027 yılı çalışma programının değerlendirileceğini söyledi. Vali Kızılkaya, 2026 yılında Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında yönetim kurulu tarafından uygun bulunan, toplam 3,7 milyar liralık yatırım talebini içeren 17 projenin teşvik belgesi düzenlenmek üzere Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na iletildiğini bildirdi. Söz konusu projelerin modern entegre sera yatırımlarından tarıma dayalı sanayiye, turizm ve konaklama altyapısından kültürel ve endüstrilere kadar geniş bir alanı kapsadığını belirten Kızılkaya, yatırımların bölgedeki sektörel çeşitliliği artırmasının ve ekonomik kalkınmayı desteklemesinin beklendiğini ifade etti. Ajansın kendi kaynakları, Bakanlık programları ve uluslararası projeler aracılığıyla 33 projeye toplam 589 milyon lira destek sağlandığını aktaran Vali Kızılkaya, yararlanıcıların eş finansman katkılarıyla birlikte yaklaşık 840 milyon liralık yatırımın hayata geçirildiğini kaydetti. Güdümlü proje destekleri kapsamında Şırnak’ta Nuh’un Ambarı Gastronomi Merkezi projesinin yürütüldüğünü belirten Vali Kızılkaya, Siirt’te küçükbaş hayvancılıkta ırk ıslahı çalışmalarının yaygınlaştırılmasına yönelik yeni bir projenin de desteklenmeye uygun bulunduğunu ve ekim ayında sözleşmesinin imzalandığını bildirdi. Projeyle, Siirt Üniversitesi’nin daha önce oluşturulan altyapısından yararlanılarak ırk ıslahı çalışmalarında elde edilen kazanımların üreticilere aktarılmasının hedeflendiğini ifade etti. Batman ve Mardin’de geliştirilen iki projenin de yönetim kurulu tarafından uygun bulunduğunu belirten Kızılkaya, Bakanlık onaylarının ardından uygulama süreçlerinin başlatılacağını söyledi. Fizibilite destekleri kapsamında Mardin’de lojistik merkez ve Çelfire arkeolojik sit alanına, Batman’da hububat merkezi çalışmasına, Siirt’te ise ısı yalıtımlı ve depreme dayanıklı inşaat ürünleri ile dondurma üretim tesisine yönelik fizibilite çalışmalarına destek verildiğini aktaran Vali Kızılkaya, diğer destek programlarının da sürdüğünü kaydetti. Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında 10 projeye 40,4 milyon lira, Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı kapsamında ise 2 projeye 55 milyon lira destek sağlandığını bildiren Kızılkaya, Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi (SoGreen) kapsamında da 6 projeye 9,4 milyon lira kaynak aktarıldığını ifade etti.

Toplantının önemli gündem maddeleri arasında iki yeni mali destek programının bulunduğunu belirten Kızılkaya, SoGreen kapsamında işletmelere 11 milyon liraya kadar faizsiz finansman imkanı sunulacağını söyledi. Kadim Kentler Alternatif Mali Destek Programı ile turizm faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi, turizmin yıl geneline yayılması ve ziyaretçilerin bölgede ortalama kalış sürelerinin artırılmasının hedeflendiğini kaydetti. Bölgenin ekonomik değerlerinin uluslararası alanda tanıtılması ve yöresel ürünlerin marka değerinin yükseltilmesi amacıyla coğrafi işaret çalışmalarına önem verdiklerini vurgulayan Kızılkaya, Mardin bulgurunun Avrupa Birliği coğrafi işaret başvurusunun yapıldığını bildirdi. Beytüşşebap balı, Batman Sason çileği, Mardin badem şekeri, Derik halhalı zeytinyağı, Midyat telkarisi ve Siirt bıttım sabununa yönelik çalışmaların da devam ettiğini belirten Vali Kızılkaya, bu çalışmaların bölgenin yerel değerlerinin ekonomik fırsatlara dönüştürülmesine katkı sağlayacağını ifade etti. Siirt’te Ajans ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından, Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi desteğiyle yürütülen Tarım Girişimcilik Merkezi Projesinin sonuç vermeye başladığını aktaran Vali Kızılkaya, proje kapsamında 20 genç ve kadın girişimci adayına eğitim verildiğini, mentörlük desteğiyle iş planlarını hazırlayan iki genç arıcıyla ilk destek sözleşmelerinin imzalandığını kaydetti. Kasım ayında yeniden başvuruya açılacak program kapsamında 20 gence daha eğitim ve mentörlük desteği sunulacağını belirten Kızılkaya, iş planları uygun bulunan girişimcilere mali destek sağlanacağını ifade etti.

Vali Kızılkaya, arıcılık, gastronomi ve sabun üretimi alanlarında iş kurmak isteyen gençleri programa başvurmaya davet etti. DİKA’nın temel hedefinin bölgenin potansiyelini yatırıma, üretime, istihdama ve sürdürülebilir kalkınmaya dönüştürmek olduğunu belirten Kızılkaya, dört ilde yürütülen çalışmaların güçlendirilmesi ve yeni iş birliği alanlarının geliştirilmesi için çalışmaların sürdürüleceğini söyledi.

Toplantı, bölgesel kalkınmaya yönelik projelerin ve yeni destek programlarının değerlendirilmesinin ardından sona erdi. Toplantıya Mardin Valisi Tuncay Akkoyun’un yanı sıra Siirt Valisi Kemal Kızılkaya, Batman Valisi Ekrem Canalp, Şırnak Valisi Birol Ekici, meclis başkanları, ticaret ve sanayi odası başkanları ile DİKA yetkilileri katıldı.