İzmir’de jeotermal enerji sektörü temsilcileri, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından jeotermal santrallere tahsis edilen 100 megavatlık hibrit kurulu güç limitinin yetersiz olduğunu belirterek, santrallerin kurulu gücünün en az yüzde 20’si kadar tahsis yapılmasını talep etti.
EPDK’nın 16 Nisan 2026 günü aldığı kararla jeotermal enerji santralleri için ayırdığı 100 megavat kurulu gücündeki birden çok kaynaklı hibrit santral başvurularının 30 Haziran mesai bitimine kadar alınmaya devam edileceği bildirildi. Toplamda bin 800 megavata ulaşan jeotermal kaynaklı elektrik enerjisi kurulu gücünün sadece yüzde 5,5’ine karşılık gelen bu tahsisin yetersiz olduğunu belirten Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde baz yük konumuna sahip tek kaynağın jeotermal enerji santralleri olduğunu ifade etti.
YEKDEM şartı ve öz tüketim vurgusu
Yüzde 80’in üzerinde kapasite faktörüne sahip bu santrallerin ürettikleri enerjinin yaklaşık yüzde 20’sini kendi ihtiyaçları için tükettiğini belirten Kındap, tahsis edilen 100 megavatlık kapasiteye sadece Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) süresini tamamlamış santrallerin başvurabildiğine dikkat çekti. Kındap, “2025 yılı sonu itibarıyla on yıllık YEKDEM sürelerini tamamlayarak sistemden çıkan jeotermal santrallerimizin kurulu gücü 620 Megavat seviyesinde gerçekleşti. 2026 yılı sonunda bu kurulu güç 833 Megavata yükselecek. Bu verilerin, 100 Megavatlık hibrit kapasite tahsisinin yetersizliğini göstermesi bakımından dikkat çekici olduğunu düşünmekteyiz. Santrallerimiz, ürettikleri enerjinin yüzde 20 ile yüzde 25’ini kendi enerji ihtiyaçlarını karşılamak için tüketiyor. Bu durumda yatırımcılarımıza, kurulu güçlerinin en az yüzde 20’si kadar hibrit santral tahsisi yapılmasını gerekli görmekteyiz” dedi.
Kapasite faktörü adaletsizliği
EPDK’nın başvurularda santrallerin kapasite faktörlerini dikkate alacağını ve en yüksek kapasite faktöründen başlayarak kapasite dolana kadar tahsis yapacağını hatırlatan Kındap, “Santrallerimiz farklı rezervuar alanlarında üretim yaptıkları için doğal olarak kapasite faktörü birbirinden farklılık gösteriyor. Bu durumda kurulu gücü ve doğal olarak öz tüketimi yüksek olmasına rağmen kapasite faktörü görece daha düşük bir santralin bu tahsisten yararlanması, 100 Megavatlık sınır da düşünüldüğünde imkansız hale gelecek” ifadelerini kullandı.
Sektörün beklentisi 360 megavat
Bir jeotermal santral için azami 10 megavatlık kapasite sınırlaması getirildiğini ifade eden Kındap, 16 Nisan’dan önce hibrit santral başvurusu yapan yatırımcıların da aynı tahsise dahil edileceğini kaydetti. Sektörün toplam kurulu gücün yüzde 20’sine karşılık gelen 360 megavat hibrit santral kapasitesi tahsis edilmesi halinde yatırım için çok daha fazla motive olacağını aktaran Kındap, Türkiye genelinde 27 bin megavata ulaşan güneş ve 16 bin megavata ulaşan rüzgar enerjisi kurulu gücü düşünüldüğünde yatırımcı taleplerinin makul ve uygulanabilir olduğunu söyledi.
Başvuru takvimi ve şartlar
Hibrit santral başvurularındaki takvim ve işleyiş süreci de netleşti. Buna göre YEKDEM süresini tamamlamış her bir jeotermal santral için son 5 yıla ait üretim ve kurulu güç verileri kullanılarak ortalama kapasite faktörü hesaplanacak. Başvurular en yüksek kapasite faktörüne sahip santralden başlanarak sıralanacak ve açıklanan toplam tahsis kapasitelerine ulaşılana kadar kapasite tahsisi yapılacak. İşletmedeki elektriksel kurulu gücü 3 megavat ve altında olan tesisler için işletmedeki kurulu güce kadar kapasite tahsis edilebilirken, 3 Megavatın üzerindeki tesislerde bu miktar, kurulu gücün 3 megavatı aşan kısmının yüzde 25’inin söz konusu 3 megavata ilave edilmesiyle belirlenecek ve bir jeotermal santral için tahsis edilebilir kapasite azami 10 megavat olacak. Santral için daha önce alınmış kapasitenin limitlerin üzerinde olması halinde başvuru iade edilecek, altında olması halinde ise eksik miktar Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından tahsis edilecek.
