Hürmüz alarmı dünya piyasalarını sarsarken Türkiye'nin enerji kalkanı Gabar oldu
Amerika-İsrail ile İran arasında tırmanan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazında büyüyen kriz, küresel enerji piyasalarını alarm durumuna geçirdi. Petrol fiyatlarının 200 dolara kadar yükselebileceği senaryolar konuşulurken, Türkiye Gabar Dağında günlük 81 bin varile ulaşan yerli petrol üretimiyle enerji arz güvenliğini güçlendiriyor ve cari açığa yılda yaklaşık 2 milyar dolarlık katkı sağlayarak küresel şoklara karşı stratejik avantaj elde ediyor.
Küresel enerji haritasını sarsan Amerika-İsrail ile İran gerilimi, Hürmüz Boğazını yeniden dünyanın en kritik risk noktası haline getirdi. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu dar su yolundaki muhtemel kesinti veya kapanma senaryoları, petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıyıp 200 dolara kadar yükseltebilecek bir şok oluşturma potansiyeli taşıyor. Bu tabloda en fazla etkilenecek ülkeler Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya devleri ile Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ihracatçıları olurken, Türkiye, Gabar Dağındaki yerli üretim hamlesiyle dışa bağımlılığını azaltma ve cari açığa yıllık yaklaşık 2 milyar dolarlık katkı sağlama yolunda önemli bir kalkan oluşturuyor.
Türkiye doğrudan Hürmüz’e bağımlı olmasa da küresel fiyat artışlarından etkileniyor. Enerji faturası yıllık 60-70 milyar dolar bandında yükselirken, yerli üretim bu şoku yumuşatan en önemli unsur haline geliyor.
179 aktif kuyudan günlük 81 bin varil, yıllık 2 milyar dolarlık cari açık desteği
Şırnak’ın Gabar Dağı, bir zamanlar terörle anılan topraklardan Türkiye’nin enerji bağımsızlığı sembolüne dönüştü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz dönemlerde yaptığı açıklamada, ’’Sadece Karadeniz’de değil, Gabar’da da tarih yazdık. Şırnak Gabar’da gerçekleştirilen petrol keşfimiz, cumhuriyet tarihimizin en büyük petrol keşfi olarak kayıtlara geçti. Yurt içi petrol üretimimizin yüzde 44’lük kısmı sadece Gabar’daki kuyularımızdan gelmektedir. Türkiye Petrollerinin toplam 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üreten bir şirket haline gelmesi için hem yurt içinde hem yurt dışında arama, sondaj ve üretim çalışmalarımızı artırarak sürdüreceğiz’’ ifadelerini kullanmıştı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımda sahada günlük üretimin 81 bin varile yükseldiğini, yaklaşık 170-179 aktif kuyuyla sürdürülen üretimin Türkiye’nin yurt içi petrol üretiminin yüzde 44’ünü tek başına karşıladığını kaydetti. Yüksek kaliteli (yaklaşık 43 gravite) petrol, rafinerilerde verimli işleniyor. Bakan Bayraktar, ’’Gabar’da petrol üretimi yüzde 42 artarak günlük 81 bin varile ulaştı. Bu üretim, cari açığın azaltılmasına yıllık yaklaşık 2 milyar dolar katkı sağlıyor. 2025’te Şırnak, Adıyaman ve Diyarbakır başta olmak üzere 161 kara sondajı tamamlanarak 62 milyon varillik yeni rezerv keşfedildi. 2026 hedefi karada ve denizde toplam 300 sondaj. Bir zamanlar terörle anılan bu dağlarda bugün Türkiye’nin en kaliteli petrolünü çıkarıyor, şehitlerimizin adını verdiğimiz petrol kuyularımızda 7 gün 24 kesintisiz üretim yapıyoruz. Gabar’da her varil petrol, yalnızca ekonomik bir değer değil, milletimizin iradesinin ve Tam Bağımsız Türkiye hedefimizin de eseridir.”
Ekonomiye somut katkı ve bağımsızlık hamlesi
Gabar üretimi, Türkiye’nin günlük petrol ihtiyacının önemli bir bölümünü yerli kaynakla karşılayarak ithalat faturasını düşürüyor. Yıllık 2 milyar dolarlık cari açık katkısı, döviz rezervlerini desteklerken enerji arz güvenliğini güçlendiriyor. Bölgede istihdam, yatırım ve kalkınma etkisi de belirgin. Şırnak’a son 24 yılda 100 milyar liranın üzerinde kamu yatırımı yapıldığı belirtiliyor. Kato Dağı ve Faraşin Yaylasında yeni aramalar devam ederken, Diyarbakır’daki potansiyelin Gabar’ı iki-üç katına çıkarabileceği konuşuluyor.
Hürmüz kaynaklı küresel fiyat şokları sürerken, Gabar ve Karadeniz gazı gibi yerli kaynaklar Türkiye’nin “enerjide tam bağımsızlık” hedefine somut adımlar atmasını sağlıyor. Küresel enerji krizinin gölgesinde Gabar Dağından yükselen her damla petrol, Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltan ve ekonomisine doğrudan katkı sağlayan stratejik bir kalkan işlevi görüyor. Yeni sondajlar ve 100 bin varil hedefine ulaşma çabaları, bu kalkanı daha da güçlendirecek.
(MŞ-YRT
