Kayseri Ticaret Odası (KTO) Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Gülsoy, ticarette dijital dönüşümün hayati önemine dikkat çekerek, dijital pazaryerlerinde uygulanan yüksek komisyon oranları ve ek kesintilerin esnaf ile tüketici üzerinde oluşturduğu yükler hakkında açıklamalarda bulundu.
Çağın gerekliliklerine uyum sağlamanın ve dünyaya açılmanın yolunun dijitalleşmekten geçtiğini vurgulayan Başkan Gülsoy, “Günümüz ticaretinde dükkanda oturup müşteri bekleme dönemi geride kalmıştır. Artık küçük veya büyük ölçekli demeden tüm işletmelerimiz; tüketicinin elindeki cep telefonuna, masasındaki bilgisayara girmek zorundadır. Dijital dönüşüm, tüm dünyayı rakip olarak değil, potansiyel bir pazar olarak görme fırsatıdır” dedi.
“E-ticaret kanalları büyüyor, işletmelerimiz oyunun dışında kalmamalıdır”
Ödeme sistemleri, lojistik imkânlar ve tüketici alışkanlıklarındaki değişimin dijital kanalların pazar payını hızla artırdığına değinen KTO Başkanı Gülsoy, şu değerlendirmelerde bulunarak Kayseri’nin e-ticaretteki başarısına da dikkat çekerek, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Eskiden satışlarımızı sadece fiziki mağazalarımızdan yapardık. Bugün ise gıdadan giyime, otomotivden gayrimenkule kadar binlerce ürün ve hizmet sanal ortamlarda pazarlanıyor. Tıpkı geçmişte kredi kartı kullanımına direnç gösteren işletmelerimizin çağın gerisinde kaldığı gibi, bugün de dijitalleşmeye ayak uyduramayan işletmelerimiz rekabet gücünü kaybedecektir. Nitekim Ticaret Bakanlığımızın verilerine göre Kayseri; e-ticaret uyum endeksinde 11 binden fazla e-ticaret işletmesiyle Türkiye’de ikinci, Anadolu’da birinci olan şehrimiz olarak bu anlamda büyük dikkat çekmektedir. E-ticaret yapan işletmelerimizin sayısını artırmak için yoğun gayret gösteriyoruz. Hedefimiz, her üyemizin kendi dijital satış kanalını ve altyapısını kurabilmesidir. Oda olarak bizler, üyelerimizin bu dönüşümü başarıyla gerçekleştirmesi için eğitim, panel, konferanslar düzenleyerek her türlü yardım ve destekte bulunuyoruz.”
“Yüzde 30-35’lere varan komisyonlar satıcılarımızı mağdur ediyor ve enflasyonu körüklüyor”
Son dönemde üyelerinden dijital pazaryerlerindeki yüksek komisyon oranları ve dijital ilan platformların yüksek abonelik ücretlerine yönelik yoğun şikayetler aldıklarını belirten Başkan Gülsoy, bu platformların tekele dönüşmesinin genel fiyat seviyelerini de olumsuz etkilediğini vurgulayarak, “Üyelerimizin sahadaki en büyük çilesi; kategoriye göre değişmekle birlikte yüzde 30-35’lere varan komisyon oranları, zorunlu reklam harcamaları, kargo ve servis kesintileridir. Yeme-içme sektöründen hizmet sektörüne, emlakçı ve galerici esnafımızdan en küçük üreticimize kadar herkes bu yüksek maliyetlerin altında ezilmektedir. Çiçekçisinden lokantacısına, galericisinden emlakçısına, dijital platformlarda satış yapan esnafımızı, tüccarımızı ve üreticimizi bu platformların yüksek komisyon ve uygulamalarına mahkum edemeyiz. Platformların dominant konumlarını kullanarak uyguladıkları yüksek üyelik ücretleri ve komisyonlar, ürün ve hizmetlerin menü/satış fiyatlarını suni bir şekilde şişirmekte; bu durum da doğrudan gıda ve genel tüketim enflasyonunu körüklemektedir. Yani yüksek komisyonlar sadece esnafımızı değil, nihai tüketici olan vatandaşımızın cebini de yakmaktadır” dedi.
“Dijital pazarlarda adil rekabet ve şeffaf yapı tesis edilmelidir”
Türkiye’deki dijital platform komisyonlarının gelişmiş ülkelerdeki oranlara kıyasla son derece yüksek olduğunun altını çizen Gülsoy, “Gelişmiş pazarlarda ve Avrupa Birliği’nde uygulanan dijital piyasa düzenlemeleri, hakim konumdaki platformların satıcıları sömürmesini engelleyen tavan sınırlandırmaları ve adil rekabet kuralları içermektedir. Dijital pazaryerlerinin oligopolistik yapısı, Rekabet Kurumu’nun da dikkatini çekmiştir. Bu noktada pazarda hakimiyet kurarak tekelci anlayışla hareket etmeye başlayan bu dijital pazaryerlerine yönelik güncel düzenlemeler gereklidir. Ülkemizde de benzer şekilde esnafımızı ve tacirimizi koruyacak, komisyon oranlarını makul ve sürdürülebilir seviyelere çekecek adımların atılması elzemdir. Bu konuda üst kurumumuz TOBB ve Ticaret Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunuyoruz. Neticeten dijital platformların satıcılardan aldığı komisyon oranları uygun seviyelere düşürülmeli ve yüksek abonelik ücretleri makul hale getirilmelidir. Ayrıca sipariş tutarı arttıkça azalan dereceli komisyon modelleri teşvik edilmeli, rekabet artırılmalı ve gerekiyorsa yerli ve milli alternatif platform altyapıları desteklenmelidir. Öte yandan internetten ev, araba, eşya alıp satanlar veya kiralama ilanları verenler için Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kayıt dışı ekonomi ve vergi kayıplarını engellemek amacıyla e-ticaret sitelerinden sosyal medya platformlarına kadar tüm dijital platformlara aylık raporlama getirmesini olumlu buluyoruz. Ticaretimizi, üreticimizi ve halkımızı bu yüksek maliyet baskısından kurtarmak, enflasyonla mücadelemize de çok önemli bir katkı sağlayacaktır” ifadelerini kullandı.
