Antalya’nın Akseki ilçesinde sonbaharla birlikte andız pekmezi üretimi başladı. Toros Dağları’nda yetişen andız ağaçlarının olgunlaşan kozalaklar, vatandaşlar tarafından zorlu arazi şartlarında toplanıyor. Geleneksel yöntemlerle hazırlanan pekmez için 5 kilo andız kozalağı işlenerek yaklaşık 1 kilo pekmez elde ediliyor. Yaklaşık bir haftalık zahmetli sürecin ardından hazırlanan andız pekmezinin kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor.
Antalya’nın doğal güzellikleriyle öne çıkan Akseki ilçesinde, özellikle Toros Dağları’nda yetişen andız ağaçlarının kozalakları sonbaharda toplanıyor. Dağlık ve engebeli arazilerde ağaçlardan tek tek alınan kozalaklar çuvallara doldurularak evlere getiriliyor. Bazı vatandaşlar kozalakları makinelerle kırarken bazıları ise çekiç ve keser kullanarak el emeğiyle parçalıyor.
Bir haftalık zahmetli pekmez mesaisi
Akseki’nin Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Abdullah Uğur, andız pekmezini geleneksel yöntemlerle hazırladıklarını söyledi.
Üretim aşamalarını anlatan Uğur, “Dağdan toplanıp gelen andız ağacının meyvelerini suda ıslatıyoruz. İki gün suda kaldıktan sonra süzüyoruz. Daha sonra durulması için bir gün bekletiyoruz. Ardından kazanda kaynatmaya başlıyoruz. Kıvamına geldiğinde soğumaya bırakıyoruz. Soğuduktan sonra da paketliyoruz ” dedi.
5 kilo kozalağından 1 kilo pekmez çıkıyor
Andız pekmezi üretiminde kullanılan kozalaklar, olgunlaştıktan sonra ormanlık alanlardan toplanıyor. Kırılan kozalaklar birkaç gün suda bekletildikten sonra süzülüyor. Elde edilen sıvı, büyük kazanlarda uzun süre kaynatılıyor.
Yaklaşık bir hafta süren üretim sürecinde kaynatma işlemi yaklaşık 18 saat devam ediyor. Suyun giderek koyulaşmasıyla pekmez kıvamına ulaşan ürün, soğutulduktan sonra paketleniyor. Üreticilerin verdiği bilgiye göre 5 kilo andız kozalağından yaklaşık 1 kilo pekmez elde ediliyor.
Toros Dağları’nda geleneksel üretim
Toros Dağları’nda yetişen bitkilerden yağ da çıkaran Abdullah Güven, yörede geleneksel yöntemlerle yapılan andız pekmezi üretiminin zahmetli bir süreç olduğunu belirtti.Andız kozalaklarının toplanarak kırıldığını, ardından suda bekletilip kazanlarda kaynatıldığını anlatan Güven, bu iğne yapraklı ağaçların yöre halkı tarafından faydalı kabul edildiğini ifade etti.
Kilogramı 500 liradan satılıyor
Akseki’de geleneksel yöntemlerle üretilen andız pekmezinin kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor. Bazı vatandaşlar topladıkları kozalakları kendi ihtiyaçları için pekmeze dönüştürürken bazıları da kozalaklarını pekmez üreticilerine satarak gelir elde ediyor.
Zorlu arazi şartlarında başlayan toplama mesaisi, günler süren hazırlık ve uzun kaynatma işleminin ardından tamamlanıyor. Andız pekmezi üretimi, yörede geleneksel yöntemlerin yaşatılmasının yanı sıra aile bütçelerine de katkı sağlıyor.
Torosların iğne yapraklı ağacı
Andız, Toros Dağları’nda doğal olarak yetişen iğne yapraklı ağaçlar arasında yer alıyor. Kozalakları geleneksel pekmez üretiminde kullanılan ağaç, yöre halkının doğal ürünlere dayalı üretim kültüründe önemli bir yer tutuyor.
Andız pekmezi, yöre halkı tarafından özellikle kış aylarında tüketiliyor. Pekmezin astım, bronşit ve öksürük gibi rahatsızlıklara iyi geldiği biliniyor.
