Tunceli’de geçen yıl 130 bin liraya kadar çıkan çoban ücretleri bu yıl 150 bin lirayı buldu, ancak üreticilerin aradığı çoban yine bulunamadı.
Tunceli’de küçükbaş hayvancılığın sürdürülebilirliğini tehdit eden çoban sorunu bu yıl da devam ediyor. Geçen yıl aynı dönemlerde yaklaşık 130 bin liraya kadar yükselen çoban ücretlerine rağmen personel bulmakta zorlanan üreticiler, bu yıl ise aylık 100 ila 150 bin lira arasında değişen ücretlere rağmen aradıkları çobanı bulamıyor. Özellikle yaylalarda hayvanların bakımını, beslenmesini ve sağımını üstlenecek çoban sıkıntısı yaşayan üreticiler, iş gücü açığını yabancı uyruklu çobanlarla kapatmaya çalışıyor. Ancak yüksek ücretin yanı sıra yemek, sigara ve yatacak yer gibi ihtiyaçları da karşılanan Afgan çobanların bir süre sonra işi bırakarak gitmesi, üreticilerin yaşadığı sorunu daha da büyütüyor. Çoban bulamadıkları için hayvanlarının bakımını kendileri üstlenmek zorunda kalan üreticiler, artan iş gücü, yem ve ilaç maliyetleri nedeniyle elde ettikleri gelirin giderlerini karşılamadığını ifade ediyor.
“Aylık 100-150 bin lira arası veriyoruz. Bunu da beğenmiyorlar”
Pülümür’de bulunan Ferhat Çayırı Yaylası’na Pertek’ten gelen üretici Mehmet Demir, yıllardır hayvancılıkla uğraştığını ve çoban bulma konusunda ciddi sıkıntı yaşadıklarını belirtti. Demir, “Kendimi bildim bileli hayvancılıkla uğraşıyorum. Yıllık 2 çoban çalıştırıyoruz 12 ay boyunca. Ülkemizde çoban bulmak zor. Normalde Afganları çalıştırıyoruz. Onları çalıştırmak da zor, gelip kaçıyorlar, sözlerinde durmuyorlar. Aylık 100 – 150 bin lira arası veriyoruz. Bunu da beğenmiyorlar. Sigarası, ekmeği, yatağı her şeyi bize ait. Yine de beğenmiyorlar, kaçıyorlar. Yani çoban sorunu çok. Devletimizin bu soruna çözüm bulmasını umut ediyoruz” şeklinde konuştu.
“Bu fiyata rağmen çoban bile bulamıyoruz”
Üretici Önder Erdoğan da küçükbaş hayvancılığın kendileri için nesilden nesile aktarılan bir meslek olduğunu belirterek, “Çocukluğumdan beri bu işin içindeyiz. Atadan dededen gelen bir mesleğimiz var. O meslekten devam ediyoruz. Çoban sorunu büyük, maaşları yüksek. O yüzden gelirimiz gideni karşılamıyor. Çobanın şu an yeme, içme gibi birçok masrafı bize ait. Üstüne de maaş veriyoruz. Sağım çobanları 100 ile 150 bin lira arasında değişiyor. Bu fiyata rağmen çoban bile bulamıyoruz. O yüzden çoban sorunumuz büyük” dedi.
“Hayvan sayımızda düşüş olacak”
Tunceli Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Zeynel Erdoğan ise “Bizde hayvancılığın en büyük sorunlarından biri çoban, yem ve ilaç maliyetleri. Şu anda çobanlara en düşük 120 bin liradan en yüksek 145 bin liradan maaş veriyoruz. Öyle üreticimiz var ki 4 tane çoban alıyor. Dolayısıyla iş böyle giderse ve çoban sorunu gerçekten resmiyete bindirilmezse bu işin sonu çobanlıktan ve yem ve ilaç maliyetlerinden dolayı on yılı geçmede hayvan sayımızda ciddi bir düşüş olacaktır” diye konuştu.
