Yapay zeka, DEHB’li öğrenciler için öğretmenlerin yeni asistanı oluyor

Biruni Üniversitesi tarafından, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanılı öğrencilerin eğitim süreçlerini desteklemek amacıyla geliştirilen “Öğretmenin Dijital Asistanı: DEHB’li Çocuklar İçin Yapay Zekâ Destekli Öğretim Tasarımı” projesi, TÜBİTAK 4008 programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Proje ile sınıf öğretmenlerinin yapay zekâ teknolojilerini eğitim süreçlerine entegre ederek DEHB’li öğrenciler için daha kapsayıcı ve etkili öğrenme ortamları oluşturması hedefleniyor.

Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ayşin Kaplan Sayı, DEHB’nin yalnızca çocukluk dönemini değil, bireyin tüm yaşamını etkileyebilen nörogelişimsel bir durum olduğunu belirterek, erken dönemde doğru eğitim desteğinin büyük önem taşıdığını söyledi.

DEHB’li bireylerin çoğu zaman dikkat dağınıklığı, zaman yönetiminde güçlük, dürtüsel davranışlar ve akademik zorluklarla karşılaştığını ifade eden Sayı, “Ancak bu bireyler aynı zamanda yaratıcılık, yüksek enerji, farklı bakış açıları geliştirebilme ve ilgi duydukları alanlarda yoğun odaklanabilme gibi önemli güçlü yönlere de sahiptir. Bu potansiyelin ortaya çıkabilmesi için onları anlayan, doğru yönlendiren ve destekleyen öğretmenlere ihtiyaç vardır” dedi.

“Öğretmenleri yapay zekâ ile güçlendireceğiz”

Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Kalay Usta ise projenin öğretmenlerin mesleki gelişimine önemli katkılar sağlayacağını belirtti.

Usta, “Yapay zekâyı öğretmenlerin yerini alan bir teknoloji olarak değil, onların eğitim süreçlerini destekleyen güçlü bir pedagojik asistan olarak görüyoruz. Proje kapsamında öğretmenlerimiz DEHB’li öğrencilerin ihtiyaçlarını daha iyi analiz edebilecek, bireyselleştirilmiş ders planları hazırlayabilecek ve eğitim içeriklerini öğrencilerin özelliklerine göre uyarlayabilecekler” diye konuştu.

25 öğretmene uygulamalı eğitim verilecek

Proje kapsamında İstanbul’da Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmi okullarda görev yapan, 6-11 yaş grubundaki öğrencilerle çalışan ve en az üç yıllık mesleki deneyime sahip 25 gönüllü sınıf öğretmeni eğitim programına katılacak.

1-5 Eylül 2026 tarihleri arasında Biruni Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilecek eğitimlerde öğretmenlere DEHB’nin tanınması, sınıf içi ihtiyaçların belirlenmesi, yapay zekâ destekli materyal geliştirme, duygu ve davranış düzenleme stratejileri ile uygulamalı ders tasarımı konularında eğitimler verilecek.

Katılımcılar eğitim süresince Magic School, Madlen, Teachy AI, Diffit, Menta AI ve Goblin Tools gibi güncel yapay zekâ araçlarını kullanarak hikâyeleştirilmiş içerikler, etkileşimli etkinlikler ve oyunlaştırılmış öğrenme materyalleri geliştirecek.

“DEHB dostu ders planları hazırlanacak”

Doç. Dr. Ayşin Kaplan Sayı, proje kapsamında düzenlenecek çalıştaylarda öğretmenlerin kendi ders planlarını yeniden tasarlayacağını belirterek, “Amacımız öğretmenlerin sınıflarında kullanabilecekleri somut ve uygulanabilir yöntemler geliştirmelerini sağlamak. Eğitimler sonunda ortaya çıkacak çalışmalarla DEHB dostu öğretim tasarımları oluşturulacak ve bu içerikler daha geniş öğretmen kitleleriyle paylaşılacak” ifadelerini kullandı.

Proje çıktıları e-kitap olacak

Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Kalay Usta, proje sonunda öğretmenlerin yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin artırılmasının yanı sıra DEHB’li öğrencilerin akademik başarılarının ve sosyal kabul düzeylerinin güçlendirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Proje kapsamında elde edilen tüm uygulama örnekleri, ders planları ve eğitim içeriklerinin bir e-kitapta toplanacağını belirten Usta, “Bu proje yalnızca eğitimlere katılan öğretmenlerle sınırlı kalmayacak. Oluşturulacak kaynaklar sayesinde çok daha geniş bir öğretmen kitlesine ulaşarak kapsayıcı eğitim anlayışına katkı sunacağız” dedi.

Biruni Üniversitesi öncülüğünde yürütülen projeye, Yıldız Teknik Üniversitesi, Türk-Alman Üniversitesi ile Zeytinburnu, Fatih, Beşiktaş ve Güngören İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri destek veriyor. Projede farklı disiplinlerden akademisyenler, okul yöneticileri ve eğitim uzmanları da görev alıyor.