TÜBİTAK desteğiyle “yayın etiği ve yapay zeka” bu eğitimde ele alınacak

Kastamonu Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Erkam Temir’in yürütücülüğünde gerçekleştirilecek TÜBİTAK destekli “Yayın Etiği Çerçevesinde Yapay Zeka Tabanlı Dil Modellerinin Kullanımı” eğitimiyle, akademik dünyada hızla artan yapay zeka kullanımının doğurduğu etik ve hukuki sorunlara karşı kapsamlı bir farkındalık oluşturulması hedefleniyor.

Kastamonu Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Erkam Temir’in yürütücülüğünü yaptığı proje kapsamında, TÜBİTAK desteğiyle akademik dünyada hızla artan yapay zeka kullanımının doğurduğu etik ve hukuki sorunlara karşı kapsamlı bir farkındalık oluşturulacak. 2237-A Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Destekleme programı kapsamında desteklenen, “Yayın Etiği Çerçevesinde Yapay Zeka Tabanlı Dil Modellerinin Kullanımı” eğitimi için başlayan başvurular, 31 Aralık tarihine kadar devam decek. 19-20 Ocak 2026 tarihinde çevrimiçi olarak ücretsiz bir şekilde gerçekleştirilecek eğitim için Türkiye genelindeki lisansüstü öğrenciler ve akademisyenler Kastamonu Üniversitesi’nin resmi web sitesi üzerinden başvuru yapabilecek.

Eğitim programı, yayın etiğinin temel ilkelerinden intihalin hukuki boyutuna, COPE ve ICMJE gibi uluslararası standartlardan benzerlik yazılımlarının sınırlarına, yapay zeka ile üretilmiş metinlerin tespitinden etik beyan yükümlülüğüne kadar geniş bir içerik sunuyor.

Eğitimle ilgili bilgi veren Temir, özellikle lisansüstü tezlerde ve akademik yayınlarda intihal, uydurma kaynak, gizli yapay zeka kullanımı ve yazar sorumluluğu ihlallerinin sıkça gündeme geldiğini belirterek, “Yayın etiği ihlalleri, özellikle intihal, Türkiye’de olduğu gibi dünya genelinde de büyük bir yapısal sorun. Bu ihlaller yalnızca ahlaki zaaflardan değil, ciddi bir bilgi ve farkındalık eksikliğinden besleniyor. Yapay zeka araçları mevcut tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor; düşük benzerlik oranıyla özgün görünen fakat araştırmacının entelektüel katkısını yansıtmayan metinler, etik ihlalleri giderek görünmez kılarak bilimsel güveni zayıflatıyor” dedi.

Yapay zekanın sorunu büyütmesinin temel gerekçelerinden birinin özgünlük yanılsaması olduğunu belirten Temir, pek çok öğrencinin ve araştırmacının yapay zeka tarafından üretilmiş metni kendi fikrî katkısı olarak sunma hatasına düştüğünü ifade etti. Temir, bu durumun, bilginin üretim biçimini ve bilimsel güvenilirliği doğrudan tehdit eden yapısal bir probleme dönüştüğünü kaydetti.

TÜBİTAK’ın projeye verdiği desteğin önemine de değinen Temir, “Bu destek, yapay zeka çağında akademik etiğin ulusal ölçekte güçlendirilmesi gerektiğinin açık bir göstergesi. Etik farkındalığın artırılması yalnızca bireysel bir sorumluluk değil; aynı zamanda bilim politikalarının temel bir parçasıdır” diye konuştu.

Temir, eğitimden beklenen çıktıların teknik becerilerle sınırlı olmadığını vurgulayarak programın katılımcılara yayın etiği, akademik dürüstlük, şeffaflık, yazar sorumluluğu, metodolojik uyum, fikrî mülkiyet bilinci ve hukuki sorumluluk konularında güçlü bir donanım kazandıracağını ifade ederek, “Bu proje yalnızca yapay zeka araçlarının akademik kullanımını öğretmek için değil; bilimsel çalışmanın özünü oluşturan etik tutumu, sorumluluk bilincini ve bilimsel dürüstlüğü güçlendirmek için tasarlandı” şeklinde konuştu.