Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora öğrencisi Eshraf Sadun Taha Orug, Altunköprü’nün tarihi, sosyal ve kültürel geçmişini Osmanlı arşiv belgeleri ışığında ele aldığı doktora tezini tamamladı.
’Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Altunköprü’ başlıklı çalışmada, 16. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar Altunköprü ve çevresinin tarihi gelişimi ayrıntılı şekilde incelendi. Araştırmada Kerkük Mufassal Tahrir Defteri başta olmak üzere tahrir ve mühimme defterleri, temettuat kayıtları, vakıf belgeleri ile çeşitli idari yazışmalardan yararlanıldı. Çalışmada Altunköprü adının kökeni, bölgenin sosyolojik yapısı, coğrafyası, iklimi, mimari unsurları, idari yapısı ile köy, mahalle ve mevki adları ele alındı. Tez kapsamında yer adlarının tarih sürekliliği ve yerel kullanım biçimleri de arşiv belgeleri üzerinden değerlendirilerek Altunköprü’nün Osmanlı taşra coğrafyasındaki konumuna ilişkin yeni veriler ortaya konuldu. Çalışmada Altunköprü’nün Osmanlı hakimiyetine girişi ve sonraki tarihi gelişimi de incelendi. Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1535 yılında gerçekleştirilen Irakeyn Seferi sırasında Osmanlı ordusunun izlediği güzergâh tarihî kayıtlar üzerinden değerlendirildi. Ordu-yı Hümayun’un Kerkük Sancağı içerisindeki çeşitli menzillerden geçtikten sonra Gök Tepe ve Altunköprü güzergâhını takip ederek Tebriz yönüne ilerlediğine ilişkin tespitlere tezde yer verildi. Araştırmada ayrıca Birinci Dünya Savaşı sonrasında Musul, Kerkük ve Süleymaniye bölgelerinde yaşanan gelişmeler, Musul meselesinin uluslararası alana taşınması ve 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması sonrasında Musul vilayetinin Irak’a bırakılması süreci değerlendirildi. Üç bölümden oluşan doktora tezinin ilk bölümünde Altunköprü’nün tarihi ve coğrafi özellikleri ile idarî, sosyal ve kültürel yapısı, ikinci bölümünde Osmanlı arşiv belgeleri, üçüncü bölümünde ise belgelerin konu özetleri ve çevriyazılı metinleri ele alındı.
Rektör uslu: “Kültürel mirasımıza önemli katkı sunuyor”
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hasan Uslu; çalışmanın tarihi kaynakların bilimsel araştırmalarla gün yüzüne çıkarılması ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması açısından önemli olduğunu belirtti. Uslu; “Üniversitemizde gerçekleştirilen bu nitelikli akademik çalışmalar, tarihi ve kültürel mirasımızın bilimsel yöntemlerle araştırılmasına önemli katkılar sunmaktadır. Eshraf Sadun Taha Orug’u başarılı çalışmasından dolayı tebrik ediyor, akademik hayatında başarılarının devamını diliyorum” ifadelerini kullandı.
