İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) İçmimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü öğrencileri, kentin en önemli kültürel mirasları arasında yer alan Basmane’deki Mavi Kartejo’yu, dezavantajlı grupların konut ya da ortak yaşam alanı olarak kullanabileceği şekilde yeniden işlevselleştirdi. Kemeraltı ve Mezarlıkbaşı bölgesinin tarihi, sosyal ve kültürel katmanlarını inceleyen öğrenciler, bahçe yapısı tasarımından malzeme, renk ve doku seçimlerine kadar tüm detaylara odaklandı. Göçmenler, kadın kooperatifleri, kimsesiz çocuklar ve engelli bireyler gibi farklı kullanıcı gruplarına yönelik yaşam senaryoları geliştiren öğrenciler, hazırladıkları 12 tasarımı görsel paftalar, teknik çizimler ve mimari maketler halinde üniversite içinde sergiledi.
İEÜ İçmimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü üçüncü sınıf öğrencileri, bahar döneminde aldıkları ‘İçmimarlık Stüdyosu’ dersinde yaptıkları çalışmaları, Doç. Dr. Deniz Avcı’nın yürütücülüğünde, Öğretim Görevlisi Yüksek Mimar Gözde Özder Çakır’ın eğitmenliği ve öğrenci asistanı Ezgi Mızraklı’nın katkılarıyla gerçekleştirdi. Mavi Kartejo’yu, özgün karakterini koruyarak toplumsal ihtiyaçlara yanıt verecek şekilde yeniden tasarlayan gençler, başarılı projeleriyle büyük beğeni topladı.
“Toplumsal fayda için ürettiler”
Yaklaşık 3 ay süren proje çalışmalarına ilişkin bilgi veren Doç. Dr. Deniz Avcı, Mavi Kartejo üzerine yürütülen çalışmaları; kente, kültürel mirasa ve toplumsal ihtiyaçlara karşı sorumluluk olarak gördüklerini belirtti. Mavi Kartejo’nun, Basmane’nin tarihi belleğinde ve İzmir’in çok kültürlü kent kimliğinde önemli bir yere sahip olduğunu söyleyen Doç. Dr. Avcı, “Öğrencilerimiz bu yapıyı ele alırken, yalnızca mekânsal bir dönüşüm önerisi geliştirmekle kalmadı; aynı zamanda kentin görünür olmayan sosyal meselelerine tasarım aracılığıyla nasıl katkı sunulabileceğini de sorguladı. Bu yönüyle proje, içmimarlığın estetik ve işlevsel kararların ötesinde, toplumsal fayda üreten güçlü bir disiplin olduğunu gösteren çok değerli bir örnek oldu” ifadelerini kullandı.
“Erişilebilir ve kapsayıcı”
Doç. Dr. Avcı, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Çalışma kapsamında öğrencilerimiz; Kemeraltı, Mezarlıkbaşı ve Basmane hattının tarihi, kültürel ve sosyal katmanlarını detaylı biçimde inceledi. Bu araştırmalar sonucunda da Mavi Kartejo’yu; göçmenler, kadın kooperatifleri, kimsesiz çocuklar, engelli bireyler ve farklı dezavantajlı kullanıcı grupları için daha erişilebilir, kapsayıcı ve destekleyici bir yaşam ya da ortak kullanım alanı olarak yeniden düşündüler. Öğrencilerimizin her kullanıcı grubu için ayrı yaşam senaryoları geliştirmesi; tasarım kararlarını gerçek ihtiyaçlar ve sosyal duyarlılık üzerinden kurmaları açısından çok kıymetliydi. Öğrencilerimiz; yapının özgün karakterini, malzemesini, dokusunu, rengini ve kent içindeki hafızasını dikkate alırken; aynı zamanda bugünün kentinde barınma, erişilebilirlik, birlikte yaşam, sosyal destek ve üretim alanı ihtiyacı gibi konulara çözüm aradı. Bu yaklaşım, hem kültürel miras bilincini güçlendirdi hem de tasarımın sosyal farkındalık oluşturmadaki rolünü görünür kıldı.”
“Uzman isimlerden destek aldılar”
Dönem içerisinde, konuk konuşmacılarla öğrencileri buluşturan birçok etkinlik de gerçekleştirdiklerini dile getiren Doç. Dr. Avcı, “Stüdyo süreci boyunca öğrenciler, İzmir Büyükşehir Belediyesi Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü olarak kullanılan Mavi Kortejo yapısını yerinde inceleme fırsatı da buldu. Bu kapsamda Mert Kaya ve Ahu Yılmaz, öğrencilere yapının tarihi önemi, kültürel zenginliği, koruma süreci ve güncel kullanımı hakkında bilgi verdi. Merdiven tasarımı konusunda Konu-Mediven’den Berk Olçum, aydınlatma tasarımı üzerine LightinPlan’dan Emre Ünlü ve mutfak tasarımı üzerine Vanucci Mutfak’tan Verda Çakal stüdyoya konuk olarak bilgi ve deneyimlerini öğrencilerle paylaştı. Ben desteklerinden dolayı paydaşlarımıza teşekkür ediyorum” diye konuştu.
