Türkiye genelinde 13 Haziran’da yapılacak LGS maratonuna kısa süre kala uzmanlar sınav kaygısı ve aile tutumlarının öğrenciler üzerindeki etkisine dikkat çekerek uyarılarda bulundu.
Medical Point Gaziantep Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uzm. Dr. Rıfat İnci ile Klinik Psikolog Selin Seda Koçakgöl, 13 Haziran’da düzenlenecek Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınav öncesinde öğrencilere ve ailelerine uyarılarda bulundu. Sınav sürecinde stresin öğrencilerin performansını olumsuz etkileyebileceğini ifade eden uzmanlar, adayların son günlerde yoğun kaygıdan uzak durmaları, beslenmelerini, uyku düzenlerini korumaları ve kendilerini baskı altında hissetmemeleri gerektiğini vurguladı. Uzmanlar ayrıca ailelerin yaklaşımının da sınav sürecinde belirleyici rol oynadığına dikkat çekerek, çocuklar üzerinde aşırı beklenti oluşturmanın kaygıyı artırabileceğini söyledi. Ailelerin destekleyici, anlayışlı ve motive edici bir davranış sergilemeleri gerektiğini belirten uzmanlar, öğrencilerin başarılarından çok emeklerine odaklanılması gerektiğini söyledi.
“Sınav sürecinde aileler çok önem taşıyor”
Ailelerin, sınav sürecinde çocukları üzerinde beklentiyi yüksek tutarak baskı oluşturmaması gerektiğini belirten Psikiyatri Uzmanı Uzm. Dr. Rıfat İnci, “Üniversite sınavına 10 gün kadar bir süre kaldı. Her sene bu kaygıyı yaşıyoruz. Aslında sınav kaygısı kişinin bildiklerini yeterince kullanamaması, kaygıdan dolayı yeterli başarı gösterememesi. Buradaki asıl olay şu, kişi sürekli yanlış yapacağını, başarılı olamayacağını düşünüyor. Bundan dolayı heyecan yapıyor ve bildiklerini etkili bir şekilde kullanamıyor. Sınav kaygısında burada en çok kişi başarılı olamayacağı endişesi taşıyor. Ya başarılı olamazsam, ailemin yüzüne nasıl bakarım, çevrede nasıl tanınırım diye endişe ediyor. Biz de diyoruz ki az kaygı iyi ama az kaygı iyi. Kişiyi daha iyi çalıştırır, daha iyi odaklandırır. Şimdi başarılı olayım der. Ama aşırı kaygı kişinin bildiklerini yapamamasına sebep olur. Bu konuda ise aileler önem taşıyor. Aileler beklentilerini yüksek tutmasın. Çocuklarının gerekli çalışmayı yaptığını, onlara güvendiğini, daha rahat olmaları gerektiğini ifade etsinler. Onun dışında sınav adayları ise zamanı iyi kullansınlar. Sınav öncesi iyi dinlensinler. Ve uzun süredir yapmadıkları, çalışmadıkları konuları son zamana bırakmasınlar. Bu korkunun üzerine gidip hatta sınav yerine, sınavdan önce birkaç kere gidip görüp o heyecanı yaşamaya çalışsınlar. Yani korku dediğimiz şey aslında kaçtıkça peşimize gelen, köpeğe benzettiğimiz bir heyecan duygusu. Eğer biz ondan kaçarsak daha çok peşimize gelir. Ama biz onun üstüne gidersek, ben bunu yeneceğim dersek, üzerine üzerine gidersek, o bizden kaçacak. Sınav döneminde bu konulara dikkat edilmesi gerekiyor. Herkese başarılar diliyorum” dedi.
“Beslenme ve uyku düzenlerine dikkat edilmeli”
Çocukların stres dönemlerinde mide ağrısı ve sindirim sistemiyle ilgili şikâyetler yaşayabildiğini belirten Klinik Psikolog Selin Seda Koçakgöl, sınav öncesi dönemde ağır, yağlı ve aşırı tuzlu yiyeceklerden kaçınılması gerektiğini ifade etti. Koçakgöl, “Özellikle sınavın son haftasında öğrencilerimizin yaşam kalitesini destekleyen bir düzenin sürdürülmesi önemlidir. Bu süreçte günlük rutinlerin korunması, yeterli dinlenme ve dengeli beslenmeye özen gösterilmesini öneriyoruz. Ayrıca öğrencilerin psikolojik iyi oluşlarını olumsuz etkileyebilecek kişi ve ortamlarla olan etkileşimlerinin mümkün olduğunca sınırlandırılması, sınav öncesi dönemin daha sakin ve verimli geçirilmesine katkı sağlayacaktır. Beslenme konusunda ise aşırı yağlı, tuzlu ve ağır yiyeceklerden kaçınılması önemlidir. Sınav stresi çocuklarda sıklıkla mide ağrısı ve sindirim sistemi şikâyetlerine yol açabildiği için hafif, düzenli ve dengeli bir beslenme planı tercih edilmelidir” diye konuştu.
“Sınavdan önce okulun görülmesi kaygıyı azaltabilir”
Uyku düzeninin sınav sürecindeki önemine dikkat çeken Klinik Psikolog Selin Seda Koçakgöl, sınavdan bir veya iki gün önce sınav merkezinin ziyaret edilmesinin öğrencilerin kaygı düzeylerini azaltabileceğini söyledi. Koçakgöl, “Çocukların sınav sürecinde uyku kalitelerine dikkat etmeleri büyük önem taşımaktadır. Ayrıca sınavdan bir ya da iki gün önce sınava girecekleri okulu ve mümkünse sınıfı görmelerini öneriyorum. Ortamla önceden temas kurmak, belirsizliği azaltarak kaygı seviyesinin düşmesine yardımcı olabilir. Bunun yanında öğrenciler kısa yürüyüşler yapabilir, dinlenmelerini destekleyecek farklı aktivitelere zaman ayırabilirler. Ancak bu dönemde kendilerini aşırı yormamaları önemlidir. LGS, akademik bilginin yanı sıra psikolojik dayanıklılığı da etkileyen önemli bir sınavdır. Süre baskısı öğrenciler için kaygı oluşturabilse de sakin kalabildiklerinde zamanı daha verimli kullanabilirler. Bu nedenle sınav sırasında sürekli saate odaklanmak yerine, dikkatlerini sorulara yöneltmeleri ve anda kalmaları faydalı olacaktır” ifadelerini kullandı.
