İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Mimarlık Bölümü Araştırma Görevlisi Ali Rıza Bayrak, gecekonduların ardındaki insan hikayelerini ele aldığı ‘Bir Gecede Kondular’ adlı belgesel filmiyle ödüle layık görüldü. Göçle birlikte şekillenen yaşamları, gecekonduların İzmir’in kent hafızasındaki yerini ve mahallelerin 50 yılı aşkın sürede geçirdiği dönüşümü anlatan Bayrak, bu yıl 20’ncisi düzenlenen İstanbul Uluslararası Mimarlık ve Kent Filmleri Festivali’nde ‘Sami Yılmaztürk Özel Ödülü’nün sahibi oldu.
İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü Araştırma Görevlisi Ali Rıza Bayrak, yönetmenliğini üstlendiği ‘Bir Gecede Kondular’ adlı 45 dakikalık belgesel filmini yaklaşık bir yılda tamamladı. Kendi çizimlerini ve el çizimi dijital animasyonları bir araya getirerek filmine yansıtan Bayrak, mahalle kültüründeki dayanışmanın ve kentte var olma mücadelesinin izlerini aktardı. Çekimler ağırlıklı olarak İzmir’in Gültepe ve Çimentepe mahallelerinde gerçekleştirildi. Bayrak, filmin kurgusunu ise İEÜ İletişim Fakültesi Sinema ve Dijital Medya Bölümü 2026 mezunu Yağmur Canpolat ile birlikte tamamladı.
“Toplumsal hafıza belgelendi”
Filminin ödüle layık görülmesinden büyük mutluluk duyduğunu belirten Bayrak, “Belgeseli hazırlarken amacım, yalnızca bir yapılaşma biçimini anlatmak değil, o yapıların ardında biriken insan hikayelerine, umutlara, zorluklara ve yaşam mücadelelerine görünürlük kazandırmaktı. Gecekondulara baktığımızda çoğu zaman fiziksel bir yapı görüyoruz. Oysa bu yapıların her biri, yeni bir yaşam kurmak isteyen insanların hayallerini ve emeklerini de taşıyor. Zaman içinde mahallelerle birlikte yalnızca kent dokusu değil, o mahallelere ait anılar ve yaşam biçimleri de dönüşüyor. Bu belgesel, giderek kaybolan bu toplumsal hafızayı bugünün metotları ile belgeleme amacı taşıyor. Mimarlığın yalnızca yapılar tasarlamakla sınırlı olmadığına; insanı, toplumu ve yaşadığımız çevreyi anlamak gibi önemli bir sorumluluk taşıdığına inanıyorum. Bu ödülü, kentimizin hafızasında iz bırakan ve yaşam mücadeleleriyle filme ilham veren tüm insanlara ithaf ediyorum” diye konuştu.
