Eğitimciler Birliği Sendikası (Eğitim-Bir-Sen), Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullara yönelik saldırıların ardından 22 Nisan tarihinde Ankara’da düzenlediği ‘Eğitim Ekosisteminde Şiddet: Kurumlar Arası Koordinasyon ve Sorumluluklar’ başlıklı çalıştayın raporunu yayımladı.
Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi (EBSAM) tarafından hazırlanan rapor, eğitim ortamlarında giderek daha görünür hale gelen şiddet olgusunu; aile, okul, medya, dijital ortamlar, toplumsal dinamikler ve kurumsal yapı boyutlarıyla ele alıyor. Raporda, eğitimde şiddetle mücadelede yaptırım odaklı ve parçalı yaklaşımlardan uzaklaşılması gerektiği vurgulanarak, erken uyarı ve önleme mekanizmalarını merkeze alan, kurumlar arası koordinasyonu zorunlu kılan, aileyi sürecin aktif paydaşı haline getiren ve çocuğu sistem içinde tutmayı hedefleyen bütüncül bir model önerisinde bulunuldu.
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta meydana gelen okul baskınlarının ardından Eğitim-Bir-Sen tarafından, 22 Nisan tarihinde Ankara’da ‘Eğitim Ekosisteminde Şiddet: Kurumlar Arası Koordinasyon ve Sorumluluklar’ başlıklı çalıştay düzenlendi. Eğitim-Bir-Sen ve Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın’ın açılış konuşmasını yaptığı çalıştayda; akademisyenler, okul yöneticileri, öğretmenler, rehberlik uzmanları, güvenlik birimleri temsilcileri ve medya mensupları bir araya gelerek eğitimde şiddetin nedenlerini, mevcut yapısal sorunları ve çözüm önerilerini çok paydaşlı bir perspektifle tartıştı.
Çalıştay bulguları doğrultusunda hazırlanan rapor, eğitimde şiddetin yalnızca okul sınırları içerisinde ortaya çıkan bireysel bir sorun olmadığını; aile yapısından dijital kültüre, toplumsal dönüşümlerden kurumsal işleyişe kadar uzanan çok katmanlı bir mesele olduğunu ortaya koyuyor.
Raporda, eğitimde şiddeti besleyen temel sorun alanları; aile ve erken dönem faktörleri, okul ve eğitim sistemi, okul güvenliği, hukuki ve kurumsal yapı, medya ve dijital etki, toplumsal dinamikler ile erken uyarı ve önleme mekanizmaları başlıkları altında değerlendirildi.
Erken müdahale mekanizmaları yeterince işletilmiyor
Çalıştayda, mevcut sistemin ağırlıklı olarak olay sonrası süreçlere odaklandığı, buna karşılık önleyici ve erken müdahale mekanizmalarının yeterince işletilemediği, katılımcıların ortak görüşü olarak öne çıktı.
Raporda, eğitimde şiddetle mücadelede temel sorunun mevzuat eksikliğinden çok uygulama, denetim ve kurumlar arası koordinasyon yetersizliğinden kaynaklandığı en önemli tespitlerden biri oldu. Eğitim, sosyal hizmetler, sağlık, güvenlik ve adli kurumlar arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğine işaret edilen raporda, risklerin erken aşamada tespit edilmesini sağlayacak bütünleşik bir sistem kurulmasının önemi vurgulandı.
Uygulanabilir eylem planı ve kapsamlı politika önerileri
Çalıştay raporu, yalnızca sorun alanlarını ortaya koymakla kalmayıp eğitimde şiddetin azaltılmasına yönelik kapsamlı politika önerileri ve uygulanabilir bir eylem planı da sunuyor.
Raporda, özellikle okul temelli psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi, kurumlar arası entegre erken uyarı sistemlerinin kurulması, ailelerin sürece daha etkin katılımının sağlanması, dijital risklere karşı koruyucu mekanizmaların geliştirilmesi ve okul güvenliğinin sürdürülebilir bir anlayışla yeniden yapılandırılması öneriliyor.
Raporda öne çıkan öneriler ise şu şekilde sıralandı:
“Eğitimde şiddetle mücadelede olay sonrası müdahale yerine önleyici ve erken müdahale yaklaşımı esas alınmalıdır. Okul, sosyal hizmetler, sağlık ve güvenlik birimlerinin birlikte çalışacağı entegre erken uyarı sistemleri kurulmalıdır. Ailelerin çocuk gelişimi, dijital riskler ve davranış yönetimi konularında destekleneceği sürekli eğitim mekanizmaları oluşturulmalıdır. Öğretmenlerin sınıf yönetimi, kriz yönetimi ve şiddetle baş etme becerilerini güçlendirecek uygulamalı eğitimler yaygınlaştırılmalıdır. Öğrencilerin aidiyet duygusunu güçlendiren sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler artırılmalıdır. Dijital ortamlarda şiddeti teşvik eden içeriklere yönelik daha hızlı ve caydırıcı düzenlemeler hayata geçirilmelidir. Eğitimde şiddetle mücadele, okul merkezli ancak okul ile sınırlı olmayan, tüm kurumların sorumluluk üstlendiği bir yaklaşımla ele alınmalıdır.”
Raporda, eğitimde şiddetle mücadelede yaptırım odaklı ve parçalı yaklaşımlardan uzaklaşılması gerektiği vurgulanarak, erken uyarı ve önleme mekanizmalarını merkeze alan, kurumlar arası koordinasyonu zorunlu kılan, aileyi sürecin aktif paydaşı haline getiren ve çocuğu sistem içinde tutmayı hedefleyen bütüncül bir model önerisinde bulunuldu. Bu yaklaşımın, daha güvenli, kapsayıcı ve sağlıklı bir eğitim ekosisteminin inşasına katkı sağlayacağı ifade edilirken rapora Eğitim-Bir-Sen’in web adresinden ulaşılabiliyor.
