Zonguldak’ta bugüne kadar kaydı bulunmayan kır baykuşu, Filyos’ta gerçekleştirilen kuş gözlemi sırasında ilk kez fotoğraflandı. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sözen’in 10 Ekim’de görüntülediği türle birlikte kentte kayıt altına alınan kuş türü sayısı 320’ye ulaştı.
Uzun yıllardır Zonguldak’ın kuş varlığı üzerine araştırmalar yapan Prof. Dr. Mustafa Sözen, üniversitede verdiği ornitoloji (kuş bilimi) dersi çerçevesinde öğrencileriyle Filyos’ta gözlem yapmayı planladı. Öğrencilerinden önce bölgeye giden Sözen, sabahın erken saatlerinde Filyos Irmağı kenarında bulunduğu sırada uçan bir baykuşla karşılaştı. Fotoğraf makinesiyle kuşu görüntüleyen Sözen, yaptığı incelemede türün kır baykuşu olduğunu belirledi. Zonguldak’taki kuş kayıtlarında yer almayan tür, diğer gözlemcilerle yapılan değerlendirmenin ardından kentin kuş listesine eklendi.
“Zonguldak’ta daha önce hiç görmemiştim”
Karşılaşmanın kendisi için sürpriz olduğunu anlatan Prof. Dr. Mustafa Sözen, kır baykuşunu yaklaşık 5-6 yıl önce Amasya’da fotoğrafladığını ancak Zonguldak’ta ilk kez gördüğünü söyledi.
Sözen, “Öğrencilerimizle Filyos’ta kuş gözlemi yapacaktık. Ben sabah çok erken saatte bölgeye gittim. Irmak kenarında gözlem yaparken bir baykuş önümden uçarak geçti. Fotoğraf makinem hazır olduğu için hemen görüntüsünü aldım. Fotoğrafı incelediğimde bunun kır baykuşu olduğunu gördüm. Daha önce Amasya’da fotoğraflamıştım ancak Zonguldak’ta hiç karşılaşmamıştım. Bu nedenle oldukça heyecanlandım” dedi.
Fotoğrafı kentteki diğer kuş gözlemcileriyle paylaştığını belirten Sözen, daha önce bu türe ilişkin kayıt bulunmadığının doğrulandığını ifade etti. Sözen, “Zonguldak kuşçuları adında bir WhatsApp grubumuz var. Arkadaşlarıma fotoğrafı göndererek bu türün daha önce kayıt altına alınıp alınmadığını sordum. Onlardan da teyit geldi. Böylece 10 Ekim 2026 itibarıyla Zonguldak’ın 320’nci kuş türünü belirlemiş olduk” diye konuştu.
2014 yılında 301 olan tür sayısı 320’ye ulaştı
Kentteki kuş gözlemlerinin geçmişine de değinen Sözen, 1978 yılından sonraki kayıtlara yaklaşık 100 yeni tür ekleyerek 301 türe ulaştıklarını, bu çalışmaları da 2014 yılında yayımlanan “Zonguldak Kuşları” kitabında topladıklarını anlattı.
Kitabın Milli Parklar tarafından basıldığını hatırlatan Sözen, aradan geçen yıllarda gözlemlerin devam ettiğini ve yeni türlerin kaydedildiğini söyledi.
Üniversitede kurdukları Karakuş Zonguldak Kuş Gözlem Topluluğu aracılığıyla öğrencilerle saha çalışmaları yaptıklarını belirten Sözen, özellikle Filyos ve Çaycuma çevresinde kuş gözlemcilerinin sayısının arttığını ifade etti. Sözen, bu yıl açtığı ornitoloji seçmeli dersini 6 öğrencinin aldığını ve derslerde saha gözlemlerine de yer verdiklerini aktardı.
“Zonguldak, göç güzergâhının sınırında kalıyor”
Kır baykuşunun dünya genelinde yaygın bir tür olmasına rağmen Türkiye’de daha sınırlı alanlarda görüldüğünü anlatan Sözen, kuşun Zonguldak’ta göç sırasında rastlanabilecek türlerden olduğunu söyledi.
Kır baykuşunun Türkiye’de İstanbul Boğazı’ndan başlayarak iç kesimlere ve güneye uzanan bir hat üzerinde görülebildiğini ifade eden Sözen, Zonguldak’ın bu kuşun göç sırasında kullandığı güzergâhın sınırında bulunduğunu belirtti. Bu nedenle türün kentten seyrek geçtiğini değerlendiren Sözen, daha önce kayıt oluşturulamamasını da buna bağladı.
Yeni kayıt kuş gözlem platformuna yüklendi
Sözen, Filyos’ta çektiği fotoğrafı Türkiye’deki kuş türlerinin kayıtlarının tutulduğu Trakus platformuna yüklediğini, gözlemi dünya genelindeki kuş gözlemcilerinin kullandığı e-Bird sistemine de gireceklerini söyledi.
Böylece 10 Ekim’de Filyos’ta görüntülenen kır baykuşu, Zonguldak’ın kuş gözlem kayıtlarına 320’nci tür olarak eklendi.
