Van Gölü’nde yaşayan inci kefalinin neslinin devamı için üreme dönemi olan 15 Nisan-15 Temmuz’da uygulanan av yasağı bugün başladı.
Dünyada sadece Van Gölü’nün sodalı suyunda yaşayabilen üreme alanı olan akarsu ve dere yataklarına göç ederek tatlı sularına yumurtalarını bırakan inci kefali balığının avlanma yasağı başladı.
Teknelerini marinaya yanaştıran balıkçılar, 90 gün boyunca Van Gölü’nde inci kefali avlayamayacak. Göle kıyısı bulunan yerleşim yerlerinde binlerce insanın geçim kaynağı olan inci kefali, üreme dönemi olan 15 Nisan-15 Temmuz arasında, göle dökülen akarsulara göç ederek yumurtalarını bırakacak. Her yıl olduğu gibi bu yıl da yasak boyunca inci kefalinin avlanması, bulundurulması satışı ve nakli yasak ve yasaklara uymayanlar hakkında idari para cezaları uygulanacak.
Dünyada sadece Van Gölü’nün tuzlu ve sodalı suyunda yaşayan fakat üremek için tatlı suya ihtiyaç duyan inci kefalleri için av yasağı bugünden itibaren başladı. İnci kefalleri üreme göçüne çıkarken balıkçılara da 3 ay boyunca av yasağı uygulanacak. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, “Her yıl olduğu gibi yaz ayının gelmesiyle beraber Van Gölü’nün tuzlu ve sodalı sularında yaşayan inci kefalleri üreme göçü için sürüler oluşturmaya başladı. Bugünden itibaren yani 15 Nisan ve 15 Temmuz tarihleri arasında 90 günlük inci kefali av yasakları başladı. Bu dönemde Van Gölü’nün tuzlu ve sodalı sularında yaşayan inci kefalleri üremek için sürüler halinde Van Gölü’ne dökülen akarsulara doğru üreme göçü gerçekleştiriyor. İnci kefali her yıl daha da büyüyen bir ekonomik değer haline geldi. Çünkü, bugün ülkemizdeki iç sulardan avcılık yoluyla elde edilen toplam ürünün yaklaşık üçte birlik gibi devasa bir bölümünü inci kefali karşılıyor. Böylesine önemli bir stoğun sürdürülebilir kullanılmasındaki en önemli unsurların başında üreme dönemi geliyor. Yani içerisinde bulunmuş olduğumuz bu dönemde inci kefalleri üremek için akarsulara girecek. Üremesini gerçekleştiren balıklar geriye dönecek” dedi.
“İnci kefali üreme dönemi kaçak avcıların hedefi haline geliyor”
İnci kefallerinin bıraktığı yumurtalardan çıkan balıklar tekrardan Van Gölü’ne geri dönerek buradaki stoğun sürdürülebilirliğini sağlayacağının altını çizen Dr. Öğretim Üyesi Akkuş, “Bu stok, balıkçılara, bu bölgedeki insanlara ekmek olarak geri dönecek. Tabii inci kefali üreme dönemi geldiği zaman kaçak avcıların hedefi haline geliyor. Çünkü bu dönemde Van Gölü’ne dökülen akarsulardan aşağıya doğru su değil, adeta yukarıya doğru balık akıyor. Her bir balıkta ortalama 10 bin yumurta var. Yani bir balık aslında bin balık demek. Bu bölgede insanların, balıkçıların ekmeği demek. İşte her yıl olduğu gibi bu sene de Van Gölü çevresindeki balıkçıların ekmeği jandarmaya emanet. Yani Van İl Jandarma Komutanlığı sayesinde inci kefali bu günlere geldi. Koruma çalışmalarıyla bu günlere geldi ve büyük bir mesafe kat edildi” diye konuştu.
“Bu yıl kar yağışı geçen yıla göre yüzde yüz arttı”
Geçen yıla göre bu yıl kar yağışı yüzde 100’den daha fazla arttığını ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Akkuş, “Bu seneyi geçen seneyle kıyasladığımız zaman geçen yıl özellikle Şubat ayında yağışlar yüzde 60’tan fazla bir düşüş gösterdi. Fakat bu sene daha sevindirici bir tabloyla karşı karşıyayız. Geçen yıla göre kar yağışı yüzde 100’den daha fazla arttı. Bu dönem akarsularda geçen yıla göre çok daha bol su görmeyi ümit ediyoruz. Yani üreme için aslında her şey dört dörtlük. İnşallah koruma çalışmaları da başarılı bir şekilde devam eder. Bu seneki en büyük handikapımız her yıl Tarım ve Orman İl Müdürlüğü aracılığıyla jandarmanın kullanılması için araçlar kiralanıyordu. Fakat maalesef bu yıl araç kiralama işi gerçekleştirilmedi.
İnci kefali gibi bölgede binlerce insanın ekmeğinin kazandığı inci kefali gibi bir kaynak konusunda araç kiralanmaması çok büyük bir eksiklik, çok büyük bir handikap olarak değerlendiriyorum. Ümit ediyoruz ki bu yıl da geçen yılki gibi başarılı bir üreme sezonu geçiririz. Her yıl olduğu gibi jandarma dere boylarında, yollarda sıkı bir kontrol gerçekleştirecek” dedi.
“Bu yıl balığı merkezde sıkı bir şekilde korumamız lazım”
Bu yıl özellikle balık balığın merkezde çok çok iyi korunmasının gerektiğinin altını çizen Dr. Öğreti. Üyesi Akkuş, “Bu noktada zabıta ekipleri ve emniyet ekiplerine çok büyük görev düşüyor. Bu yıl çok daha geçen yıllardan sıkı bir şekilde balığın merkezde korunması lazım. Çünkü geçtiğimiz yıllarda kuraklık nedeniyle akarsularda yeterli miktarda su olmuyordu ve üreme hep bir yönüyle eksik kalıyordu. Fakat bu yıl suyumuz bol. Dolayısıyla jandarmanın akarsu kenarlarında ve göl kenarında yürütmüş olduğu koruma faaliyetlerini mutlaka merkezlerde zabıta ve polis ekiplerinin sıkı bir şekilde takip edip uygulaması gerekiyor” şeklinde konuştu.
“İnci kefalinin sağlık göç etmesi için su sıcaklığı 13 santigrat derece olması lazım”
İnci kefalinin tatlı sular götü için su sıcaklığının 13 santigrat dereceyi bulması gerektiğini ifade eden Dr. Öğreti. Üyesi Akkuş, “Şu anda şu anda 9.6., sanırım bir veya iki hafta sonra tamamen göç için her şey uygun hale gelir. Geçen yıl tabii şu anda bulunduğumuz nokta Karasu Çayı. Şu anda bulunduğumuz nokta Karasu Çayı. Van Gölü’nün merkezden, Van il merkezinden dökülen İran sınırından gelen bir su. Bu seneki yağışların etkisini çok bariz bir şekilde görüyoruz. Çünkü geçen yıl buraya geldiğimiz zaman sadece küçücük akan bir dere görüyorduk ama bu yıl gördüğümüz gibi su çok coşkulu bir şekilde akıyor. O yüzden bu yıl üreme için çok çok önemli yıllardan birisi. Akarsuda eğer su varsa üreme göçünden, üreme başarısından bahsedebiliriz. Ama su yoksa zaten baştan yenik başlamış kalıyoruz. Dolayısıyla koruma çalışmaları bu sene her zamankinden çok daha büyük bir öneme sahip. Her şey göç için hazır hale gelmeye başladı. Yani su sıcaklığı da yükseliyor. Havaların biraz daha düzelmesi ile beraber biz bir iki hafta içerisinde suyun 13 santigrat dereceye ulaştığını göreceğiz ve gölden balıklar yavaş yavaş derelere akarsulara doğru giriş yapacak” şeklinde sözlerini tamamdı.
