Prof. Dr. Yusuf Ziya Oğrak, kış uykusundan uyanan ayıların tehlikeli olabileceğini belirterek, ayı saldırılarına karşı alınabilecek tedbirlerden bahsetti. Oğrak, karşılaşıldığında ayıdan ondan büyükmüş gibi görünmenin ayı saldırıcını önleyebileceğini söyledi.
Baharın gelmesiyle kış uykusundan uyanan ayılar doğada sıklıkla görülmeye başladı. Karınlarını doyurmak için doğada besin arayan ayılar beraberinde birtakım riskleri de getiriyor. Uzun süren uykularından uyanan ayılar oldukça gergin ve saldırgan olabiliyor.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Ziya Oğrak, bu dönemde insanların ayıların doğal yaşam alanlarında daha dikkatli olması gerektiğini belirtti. Doğaya bırakılan gıdaların ayıları cezbedebileceğini ifade eden Oğrak, bu durumun ayılarla insanları karşı karşıya getirebileceğini söyledi. Ayıların sosyal canlılar olmadığını ve genellikle insanlardan uzak durduklarını vurgulayan Oğrak, karşılaşma anında panik yapılmadan bölgeden uzaklaşılması gerektiğini vurguladı. Oğrak, uzaktan fark edilmesi durumunda ise cüssenin büyük gösterilmesi ve ses çıkarılarak ayıların uzaklaştırılabileceğini ifade etti. Ayıların kendilerinden daha büyük cüsseli canlılarla mücadeleden kaçındığını da belirten Oğrak, bu nedenle cüssenin olduğundan büyük gösterilmesinin caydırıcı olabileceğinin altını çizdi.
“Ayıları rahatsız etmeyin”
Ayıların rahatsız edilmemesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Yusuf Ziya Oğrak, “Ayıların kış uykusu beş ile yedi ay arasında sürebilir ve bu süre bölgelere göre değişir. Ancak ayıların kış uykusu, sincaplarda olduğu gibi gerçek ve derin bir kış uykusu değildir, daha hafif bir uyku halindedirler ve kolayca uyanabilirler. Bu nedenle insanların, ayıların bulunduğu bölgelerde dikkatli olması ve onları rahatsız etmemesi gerekir. Ayılar kış boyunca uzun süre beslenmeden yaşamlarını sürdürür. Özellikle yavrulu dişi ayılar bu süreçte doğum yapar ve yavrularını emzirir, bu yüzden vücut ağırlıklarının yarısını kaybedebilirler. Erkek ayılar da bu dönemde vücut ağırlıklarının yaklaşık yüzde otuzunu kaybeder. Mart ve nisan aylarında başlayan uyanma sürecinde önce yalnız erkekler ve yavrusuz dişiler, ardından yavrulu dişiler uyanır. Bu dönemin ardından üreme süreci başlar ancak öncesinde yoğun bir beslenme dönemine girerler. İnsanların ayıların yaşam alanlarına yerleşmesi ve çeşitli faaliyetlerde bulunması, ayılarla karşılaşma ihtimalini artırır. Oysa ayılar doğası gereği çekingen hayvanlardır ve insanlara saldırmaları nadirdir. Ancak besin kaynaklarının azalması onları insanlarla karşı karşıya getirebilir” dedi.
“Doğu Karadeniz’de ayı popülasyonu arttı”
Oğrak, Doğu Karadeniz bölgesinde ayı popülasyonunun arttığına dikkat çekip, “Koku alma duyuları çok gelişmiş olduğu için doğaya bırakılan yiyecek artıkları ayıları cezbedebilir ve bu da karşılaşma riskini artırır. Türkiye’de yaklaşık beş bin ayının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bu popülasyonun büyük kısmı Doğu Anadolu’nun kuzeydoğusu ve Karadeniz Bölgesi’nde, özellikle Doğu Karadeniz’de yoğunlaşmıştır. Trakya, İç Anadolu’nun orta kesimleri ve Güneydoğu Anadolu’da ise ayı varlığı oldukça azalmış durumdadır.”
“Koşarak kaçmayın, ondan büyük görünmeye çalışın”
Oğrak, ayıyla karşılaşıldığında koşarak uzaklaşmanın doğru bir tercih olmadığını, ondan cüsseli görünmenin saldırıyı önleyebileceğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Ayılar genellikle yalnız yaşar. Anne ayılar yavrularıyla üç ila dört yıl birlikte kalır ve üreme hızları oldukça düşüktür, memeliler arasında en yavaş üreyen türlerden biridir. Türkiye’de koruma altında oldukları için sayılarında artış gözlemlenmektedir. Bir ayı ile karşılaşıldığında sakin kalmak ve panik yapmadan bölgeden uzaklaşmak gerekir. Koşarak kaçmak doğru değildir çünkü ayılar saatte elli kilometre hıza ulaşabilir. Aynı zamanda iyi yüzücüdürler ve çoğu tırmanma yeteneğine sahiptir. Görme duyuları zayıf olduğu için uzaktan fark edildiklerinde vücudu daha büyük göstermek ve ses çıkararak onları uzaklaştırmak etkili olabilir. Sosyal canlılar olmadıkları için genellikle insanlardan uzak durmayı tercih ederler ve karşılaşma durumunda mücadeleden kaçınma eğilimindedirler” dedi.
