Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı’nın hazırladığı, 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti içeren Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı.
Yönetmelik kapsamında düşük karbonlu ekonomiye geçişi kolaylaştırmak ve Avrupa Birliği’nin iklim değişikliği standartları ile politikalarına uyum sağlamak amacıyla ulusal bir yeşil taksonomi mevzuatı hazırlandı. Türkiye Yeşil Taksonomisi hangi yatırımların çevresel açıdan sürdürülebilir olduğunu belirlemede yol gösterici olacak. Sanayicilerin uluslararası yeşil finansmandan daha fazla pay alabilmesine imkan sağlanacak.
2021 yılında yayımlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında hazırlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği; hangi yatırımların çevresel açıdan sürdürülebilir olduğunu belirlemede yol gösterici olacak. Sanayicilerin uluslararası yeşil finansmandan daha fazla pay alabilmesine imkan sağlarken piyasada şeffaflığı artırarak “yeşile boyama” (greenwashing) riskini engelleyen ortak bir dil ve değerlendirme kriterleri sunacak.
6 çevresel hedef
Yönetmelik kapsamında ekonomik faaliyetler için 6 çevresel hedef belirlendi. Bunlar; sera gazı emisyonlarının azaltımı, iklim değişikliğine uyum, su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması, döngüsel ekonomiye geçiş, kirliliğin önlenmesi ve kontrolü, biyoçeşitliliğin ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonu olarak sıralandı.
Taksonomiye uyum için 3 genel şart
Yönetmeliğe göre bir ekonomik faaliyetin ‘Yeşil Taksonomiye Uyumlu’ olarak nitelendirilebilmesi için 3 şartı eşzamanlı sağlaması gerekecek. Bu şartlar ise ‘Önemli Katkı’, ‘Önemli Zarar Vermeme’ ve ‘Asgari Sosyal Koruma’ olarak başlıklandırıldı. ‘Önemli Katkı’ ilkesine göre yönetmelikte belirlenen 6 çevresel hedeften en az birine önemli ölçüde katkı sağlanmalı. ‘Önemli Zarar Vermeme’ ilkesine göre diğer çevresel hedeflerinin hiçbirine önemli ölçüde zarar verilmemeli. ‘Asgari Sosyal Koruma’ ilkesine göre ise asgari sosyal koruma önlemlerine ve standartlarına tam uyum sağlanmalı.
Sektörler ve teknik tarama kriterleri
Yönetmelik kapsamında hazırlanan Teknik Tarama Kriterleri 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyetten oluşuyor. Süreçte öncelikle AB Taksonomisi’nde yer alan ekonomik faaliyetlerle başlandı ancak AB Taksonomisi’nden farklı olarak Türkiye Yeşil Taksonomisi’ne ülke yapısı gereği kritik önem taşıyan tarım ve turizm sektörleri de dahil edildi. İlerleyen aşamalarda eklenecek sektör ve ekonomik faaliyetler, Teknik Uzman Grubu ve Türkiye Taksonomi Komitesi çalışmaları ile belirlenecek. Teknik Tarama Kriterleri İklim Değişikliği Başkanlığı’nın resmi web sayfasından duyurulacak.
Finans sektörü 1 ocak 2029’dan itibaren raporlama yapacak
Yönetmelikte raporlama süreci reel sektör ve finans sektörü için ikili bir yapıda kurgulandı. Reel sektörün raporlama usul ve esasları İklim Değişikliği Başkanlığı, finans sektörünün raporlama usul ve esasları ve raporlama şablonları SPK, BDDK ve SEDDK tarafından belirlenecek. Reel sektör için gönüllü raporlama uygulamasında yasal zorunluluk olmayacak. Ancak bankalardan ve finans kuruluşlarından yeşil finansman talep eden şirketlerden raporlama talep edilebilecek. Finans sektörü için zorunlu raporlama uygulaması kapsamında finans sektörü 1 Ocak 2029 tarihinden itibaren raporlama yapmakla yükümlü olacak.
