Antalya’da Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal’ın öncülüğünde Türkiye’de bir ilk olarak hayata geçirilen Çevreci Komşu Kart, geri dönüşümü kalıcı bir kent kültürüne dönüştürürken Türkiye’nin atık yönetimi politikalarına da yön veren öncü modellerden biri oldu. On yılda 25 milyon 818 bin 921 kilogram atığı ekonomiye kazandıran projenin ödüllü toplama dönemi tamamlandı. Ayrıştırılan atıkların toplanmasına ise devam edilecek.
Muratpaşa Belediyesi tarafından Nisan 2016’da iki mahallede pilot uygulama olarak başlatılan Çevreci Komşu Kart, elde edilen başarılı sonuçların ardından kısa sürede ilçenin tamamına yayıldı. “Atma, biriktir, kazanalım” sloganıyla geliştirilen proje, evlerde yani kaynağında ayrıştırılan geri dönüştürülebilir atıkları ekonomik değere dönüştürdü. Muratpaşalılar biriktirdikleri atıkları belediye ekiplerine teslim ederken, karşılıkları doğrudan Çevreci Komşu Kartlarına yüklendi.
25,8 milyon kilogram atık ekonomiye kazandırıldı
Projenin uygulandığı ilk günden Haziran 2026’ya kadar olan süreçte Çevreci Komşu Kart kapsamında toplam 25 milyon 818 bin 921 kilogram geri dönüştürülebilir atık toplandı. Bu atıklar karşılığında Çevreci Komşu Kartlara 13 milyon 268 bin 111 lira yüklendi.
Proje süresince 23 bin 34 haneye kart dağıtılırken elektronik atık, bitkisel atık yağ ve tekstil atıkları da zaman içinde sisteme dahil edilerek geri dönüşümün kapsamı genişletildi. Proje kapsamında 20 bin 970 elektronik atık, 121 bin 567 litre bitkisel atık yağ ve 623 bin 401 kilogram tekstil atığı ayrı olarak toplandı.
Doğaya 10 yıllık katkı
Geri dönüştürülen atıklar sayesinde 206 bin 905 ağacın kesilmesi önlendi, 1 milyon 99 bin metrekareyi aşkın orman alanı korundu. Ayrıca 91 milyon 281 bin litre su, 144 milyon 625 bin kilovatsaat elektrik ve 51 milyon 652 bin litre yakıt tasarrufu sağlandı. Karbondioksit salımı 814 bin 364 kilogram azaltıldı.
Çevreci Komşu Kart, yalnızca Muratpaşa’nın geri dönüşüm alışkanlıklarını değiştirmekle kalmadı, Türkiye’nin atık yönetim politikalarına da yön veren öncü modellerden biri oldu. Projenin ortaya koyduğu kaynağında ayrıştırma yaklaşımı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ülke genelinde hayata geçirdiği Sıfır Atık uygulamalarına temel oluşturdu. Ulusal ve uluslararası alanda yedi ödülle taçlandırılan uygulama, 43 belediye tarafından yerinde incelendi ve farklı kentlerde geliştirilen geri dönüşüm projelerine örnek oldu.
Ödüllü toplama dönemi
Çevreci Komşu Kart’ın öncülük ettiği kaynağında ayrıştırma ve geri kazanım yaklaşımının Sıfır Atık uygulamalarıyla ülke genelinde yaygınlaşması, atık yönetim sistemlerinin değişmesi ve geri dönüşüm piyasasındaki yeni ekonomik şartlar doğrultusunda projenin ödüllü toplama dönemi tamamlandı.
Çevreci Komşu Kart’ın asıl kazanımı olan atıkların kaynağında ayrıştırma kültürü ise Muratpaşa’da yaşamaya devam edecek. İlçe sakinlerinin evlerinde ayrı biriktirdiği cam, metal, plastik, kağıt gibi geri dönüştürülebilir atıklar belediye ekiplerince, randevulu olarak toplanmayı sürdürecek.
Türkiye’ye model oldu
Başkan Uysal, Çevreci Komşu Kart’ın 10 yıllık kesintisiz uygulamasıyla dünya ölçeğinde örnek bir başarıya ulaştığını belirterek şunları söyledi:
“Çevreci Komşu Kart, bir teşvik projesi olarak başladı ve Muratpaşa’nın kültürüne dönüştü. On yıl boyunca kesintisiz uyguladığımız ödüllü sistemle 25 milyon kilogramdan fazla atığı ekonomiye kazandırdık, yüz binlerce ağacı ve milyonlarca litre suyu koruduk. Ancak en büyük başarımız, komşularımızın geri dönüşümü günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirmesidir. Muratpaşa’da geliştirdiğimiz bu model Türkiye’ye örnek oldu, Sıfır Atık uygulamalarına temel oluşturdu. Ödüllü toplama dönemini büyük bir başarıyla tamamlarken, on yıl boyunca projeye sahip çıkan tüm komşularımıza teşekkür ediyorum. Muratpaşa’mızda ayrıştırılan atıkları toplamaya ve yeni sürdürülebilir çevre modelleri geliştirmeye devam edeceğiz.”
