Aydın’ın Kuşadası ilçesinde denizel ekosistemlerin korunmasının ele alındığı “Mavi Ormanlar” söyleşisinin hemen ardından gündeme gelen 3. İskele projesi, deniz çayırları üzerindeki muhtemel etkileriyle tartışma konusu oldu. EKODOSD, yaklaşık 51 dönümlük alanda yapılacak dip taramasının denizel ekosistem açısından ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulundu.
Aydın’ın Kuşadası ilçesinde denizel ekosistemlerin korunması ve kıyı topluluklarının sürdürülebilir kalkınmadaki rolünün ele alındığı “Mavi Ormanlar” söyleşisinin ardından, Kuşadası Limanı Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesi kapsamında planlanan 3. İskele projesi için gerçekleştirilen ÇED toplantısında deniz çayırları konusunda dikkat çeken uyarılar yapıldı. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği’nde (EKODOSD) düzenlenen Çarşamba Söyleşileri kapsamında bu haftanın konuğu, WWF-Türkiye Deniz ve Biyoçeşitlilik Uzmanı Ebru Çelik oldu. Çelik, “Mavi Ormanlar ve Kıyı Toplulukları İçin Alternatif Gelir Kaynaklarının Dönüşümü” başlıklı sunum gerçekleştirdi. WWF-Türkiye tarafından yürütülen Mavi Ormanlar Projesi’nin Türkiye’deki pilot alanları arasında yer alan Aydın’ın Kuşadası ilçesindeki Dilek Yarımadası Milli Parkı özelinde gerçekleştirilen söyleşide, kıyı topluluklarının denizel ekosistemlerin korunması ve sürdürülebilir yönetimindeki rolü ele alındı. Toplantıda, yerel paydaşların katılımıyla geliştirilen alternatif geçim kaynakları yaklaşımı değerlendirilirken, özellikle deniz çayırları başta olmak üzere mavi karbon ekosistemlerinin iklim değişikliğiyle mücadele, biyolojik çeşitliliğin korunması ve kıyı topluluklarının refahına katkıları üzerinde duruldu. Yerel deneyimler ve geleceğe yönelik iş birliği fırsatları da katılımcılarla paylaşıldı.
Aynı gün liman projesi gündeme geldi
Mavi Ormanlar söyleşisinin ardından Kuşadası Limanı Kapasite Artışı ve Dip Tarama Projesi kapsamında planlanan 3. İskele için gerçekleştirilen ÇED toplantısı da denizel ekosistemleri yeniden gündeme taşıdı. Toplantıda proje sunumunun ardından sivil toplum kuruluşları, siyasi parti temsilcileri ve şirket temsilcileri görüşlerini dile getirdi. Görüşlerin önemli bölümünde, 3. İskele projesinin Kuşadası’nın yaşanabilir kent kimliğini olumsuz etkileyebileceği ve çevresel ve ekolojik açıdan önemli riskler oluşturabileceği ifade edildi. Proje kapsamında 300 metre uzunluğunda ve 15 metre genişliğinde bir iskele yapılmasının planlandığı, yaklaşık 51 dönümlük alanda dip taraması gerçekleştirileceği ve çalışma sonucunda yaklaşık 113 bin metrekare tarama malzemesi çıkarılacağı belirtildi. Ancak toplantıda ortaya çıkacak tarama malzemesinin nerede ve nasıl bertaraf edileceğine ilişkin yeterli açıklama yapılamadığı ifade edildi.
Asıl risk deniz çayırları
EKODOSD tarafından yapılan değerlendirmede, projenin yalnızca inşaat boyutuyla değil, dip taramasının denizel ekosistem üzerindeki muhtemel etkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Dip taramasının yapılacağı bölgede Akdeniz’in önemli deniz çayırı türlerinden Posidonia oceanica bulunduğu belirtilirken, deniz çayırlarının çok sayıda deniz canlısına beslenme, üreme ve barınma alanı sağladığına dikkat çekildi. Deniz çayırlarının aynı zamanda karbonu bünyelerinde ve oluşturdukları sedimentlerde uzun süre depolayarak iklim değişikliğiyle mücadelede önemli rol üstlendiği vurgulandı. Dip taraması sırasında oluşabilecek bulanıklılık, sediment taşınımı ve sediment birikiminin suyun ışık geçirgenliğini azaltabileceği, bunun da yalnızca tarama yapılan bölgedeki değil çevredeki deniz çayırlarının da zarar görmesine neden olabileceği ifade edildi.
“Kuşadası’nın geleceği denizinin geleceğinden ayrı düşünülemez”
Ekonomik faaliyetlerle doğa koruma arasında mutlaka bir denge kurulması gerektiğini ancak bu dengenin geri dönüşü olmayan ekolojik kayıplar pahasına sağlanamayacağını belirten EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü; “Kuşadası’nın geleceği açısından ekonomik faaliyetler ile doğa koruma arasında bir denge kurulması zorunludur. Ancak bu denge, geri dönüşü olmayan ekolojik kayıplar oluşturabilecek etkilerin göz ardı edilmesiyle sağlanamaz. Özellikle deniz çayırları gibi hassas ve korunması gereken ekosistemlerin bulunduğu alanlarda, bilimsel veriler esas alınmalı; dip taramasının ve 3. İskele projesinin denizel ekosistem üzerindeki etkileri bütüncül olarak değerlendirilmeli, doğaya zarar verecek bu tür projelere izin verilmemelidir. Kuşadası’nın geleceği, denizinin ve kıyılarının geleceğinden ayrı düşünülemez” dedi.
Söyleşinin ardından Ebru Çelik, katılımcıların sorularını yanıtladı. Çelik’e teşekkür belgesi, EKODOSD gönüllüsü ve Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğrencisi Elif Deniz Nur tarafından takdim edildi.
