Hakkari’nin Yüksekova ilçesindeki berivanlar (süt sağan kadınlar), kavurucu sıcaklara ve zorlu coğrafi şartlara rağmen yaylalardaki koyun sağım mesaisini aralıksız sürdürüyor. Günün en sıcak saatlerinde bir araya gelerek önce moral halayı çeken kadınlar, ardından kızgın güneş altında yaklaşık bin 500 koyunun sağımını gerçekleştiriyor.
Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte yaklaşık bir ay önce yaylaların yolunu tutan besicilerin zorlu mesaisi devam ediyor. İlçe merkezine 40 kilometre mesafede bulunan Onbaşılar köyüne bağlı Dereiçi Yaylası’nda buluşan kadınlar, her gün tekrarlanan bu zorlu ritüele geleneksel bir dokunuş katıyor. Süt sağımına başlamadan önce el ele tutuşarak halay çeken berivanlar, yüksek rakımlı yaylanın zorlu şartlarına karşı moral depoluyor. Berivanlar, zorlu mesailerini rahatlatmak adına Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’dan sağım alanlarına gölgelik yapılması talebinde bulundu.
“Çocuklar da zorlu mesaiye ortak oluyor”
Günün en sıcak saatlerinde ve dik gelen güneş ışınları altında yürütülen sağım sürecine ailelerin çocukları da aktif olarak destek veriyor. Küçük yaşta hayvancılık üretimine katkı sağlayan çocuklar, kavurucu sıcağa rağmen annelerinin yanından ayrılmayarak sürülerin sevk ve idaresinde görev alıyor. Yüksek sıcaklık ve engebeli arazi şartları altında sürdürülen bu hummalı çalışma, Doğu Anadolu’daki kırsal yaşamın ve hayvancılık faaliyetlerinin ne kadar büyük bir emek gerektirdiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
“Serin bir alanda çalışmak istiyoruz”
Günün ilk ışıklarıyla birlikte yayla yoluna koyulduklarını ve günde iki defa sağım yaptıklarını belirten berivanlardan Jiyan Yalçın, “Çok zor şartlarda, güneşin tam tepede olduğu saatlerde yaklaşık 1500 koyunun sağımını yapıyoruz. Aralarında yaşlı kadınlarımızın da bulunduğu 30 kişilik bir ekibiz. Buradan Tarım ve Orman Bakanımız Sayın İbrahim Yumaklı’ya seslenmek istiyoruz; süt sağım alanlarımıza gölgelikler yapılırsa işlemlerimizi serin bir ortamda, çok daha rahat bir şekilde gerçekleştirebiliriz” dedi.
Yayla alanında ağaçlık ve gölgelik bir alanın bulunmadığına dikkat çeken Şükran Çakmak ise yetkililere çağrıda bulunarak, “Her gün sabahın ilk ışıklarıyla buraya geliyoruz. Yaklaşık 30 kadınla bu meşakkatli süreci yürütüyoruz. Sığınabileceğimiz tek bir ağaç bile yok. Yetkililerimiz sesimizi duyar ve buraya gölgelik inşa ederse hem yaşlılarımız rahat eder hem de bizler çok mutlu oluruz,” ifadelerini kullandı.
