Kışın habercisi 'Vargitler' Gümüşhane yaylalarında kendini göstermeye başladı
Gümüşhane’nin merkeze bağlı Çorak köyü sınırları içerisinde yer alan Sarıtaş Yaylası’nda, kış mevsiminin doğal habercisi vargit çiçekleri açtı. Doğu Karadeniz’de yüzyıllardır yaylalardan köylere dönüşün sinyali sayılan sonbahar çiğdemleri, hava sıcaklığının 5 dereceye kadar düştüğü bölgede yaylacılara göç zamanının geldiğini bildirdi.
Türkiye’nin en fazla yaylaya sahip kenti Gümüşhane’de yaylacıların gelmeleri ve gitmelerini simgeleyen vargit çiçekleri yüksek kesimlerde açmaya başladı.
Gümüşhane’nin merkeze bağlı Çorak köyü sınırlarında yer alan ve kentin kayıtlı 430 yaylasından birisi olan 2 bin 250 metre rakımdaki Sarıtaş Yaylası ve civarındaki yaylalarda kış mevsiminin doğal meteorolojisi olarak kabul edilen vargit çiçekleri açtı.
Yörede “güz çiğdemi” olarak da adlandırılan sarı ve mor tonlarındaki çiçekler, hava sıcaklığının hissedilir derecede düşmesiyle birlikte yüzünü göstererek yayla sakinlerine göç hazırlıklarını başlatmaları yönünde uyarısını yaptı.
Yüzlerce yıllık geçmişe sahip Sarıtaş Yaylası’nda doğa incelemelerinde bulunan doğa rehberi İmdat Yılmaz, iklim şartları ve vargit çiçeklerinin açmasıyla başlayan doğal süreç hakkında detaylı bilgiler verdi.
“Bu çiçeklerin açması ’Yaylaları Terk Et’ demektir”
Sarıtaş Yaylası’nın tarihi ve mevsimsel döngüsüne dikkati çeken doğa rehberi İmdat Yılmaz, vargit çiçeklerinin bölgedeki en temel takvim olduğunu söyledi. Yılmaz, “Şu anda Gümüşhane’ye bağlı Çorak köyünün Sarıtaş Yaylası’ndayız. Burada bahar aylarında çiğdem çiçekleri açar. Genelde tabii bahar ayında açar ama bu yıl sonbaharda da açtı. Bu bizim halk dilinde ’Artık yaylaları terk et’ demektir. Yani yaylalardan yavaş yavaş toparlanıp gitmemiz gerekiyor, çünkü bundan sonra gelecek olan ilk şey kardır” dedi.
Yayladaki yaşam sürelerine ve iklim şartlarına ilişkin verileri aktarmayı sürdüren Yılmaz, konuşmasına şöyle devam etti:
“Bu yaylamızın bildiğim kadarıyla 200 ile 400 yıl arasında bir geçmişi vardır. Sadece yılda 4 ay ya da azami 5 ay yaşanır. Ondan sonra da bir daha ki yıla kadar buralar terk edilir. Mayıs ortası gibi gelinir, kasım başı olmadan da bu yayla terk edilir. Çok güzel bir yayladır. Gümüşhane’nin bizim bildiğimiz 104 yaylasından bir tanesidir.”
“Kaçkarlar’a kar yağdı, bölgede hava sıcaklığı 5 dereceye düştü”
Bölgedeki dağların ve coğrafi yapının soğuk hava dalgasından doğrudan etkilendiğini vurgulayan İmdat Yılmaz, ortamdaki sıcaklık değerini ve çevredeki zirveleri işaret etti. Yılmaz, “Hava şu anda bence buz gibi, 5 derece falan tahmin ediyorum. Çünkü Kaçkarlar’a kar yağdı. Onun etkisi burada da var. Büyük ihtimalle 3 bin 82 metre yüksekliğiyle bu bölgenin en yüksek dağlarından biri olan Deveboynu Dağı’nı da etkilemiştir. Arkamızda da 2 bin 680 rakımlı Karakaban Dağı var. Durum budur” ifadelerini kullandı.
Eski dönemlerden bu yana bölge halkının mevsim geçişlerini bu çiçeklere bakarak planladığını kaydeden Yılmaz, “Eskiden bu çiçekler açtığı zaman gelirlerdi ve giderlerdi. Yani bu çiçekler onların mevsim dönüşlerini belirler. Bu çiçekler açtıysa gelebilirler ve gidebilirler demektir. Bu yıl da bu sarı çiçekler bize ’Artık burayı terk edin’ mesajı veriyor” açıklamasında bulundu.
Mayıs ayı ortalarında başlayan yayla sezonunun kasım ayı gelmeden tamamlanması gerektiğini hatırlatan uzmanlar, Sarıtaş Yaylası’ndaki vatandaşların kar yağışı yolları kapatmadan önce kademeli olarak alt köylere ve ilçe merkezlerine dönmeleri gerektiğinin altını çizdi.
