Jeoloji mühendisi Fahri Çelik, İstanbul’da yaşanan sel felaketine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Çelik, sel felaketi nedeniyle tüm vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini ileterek, hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diledi. İstanbul’un genel olarak altyapısının mükemmel bir şekilde yapıldığını ve altyapıda bir sıkıntı olmadığını belirten Çelik, asıl sorunun yapılaşmada olduğunu söyledi. İstanbul’un yedi tepe üzerine kurulu olması nedeniyle yüksek ve alçak bölgeleri bulunduğunu hatırlatan Çelik, kentte iki temel hatanın yapıldığını savundu. Birinci hatanın dere yataklarına yapılan konutlar olduğunu vurgulayan Çelik, şunları kaydetti:
“İstanbul’da yapılan iki hata görünüyor. Birinci hata, altyapı yapıldığı zaman ya da evler ve konutlar yapıldığı zaman derelere çok dikkat edilmedi ve dere boyunca evler ve konutlar ve şehirler yapıldı. Bu dere yerlerinin kesinlikle tespit edilmesi lazım ve bu dere yataklarında bulunan evlerin acil bir şekilde boşaltılması ve derelerin önünün açılması lazım. Orada yağan yağmur normal bir yağmurdu. Yani şu anda çok yağmur yağdı diyemeyiz. Doğa güzel bir şekilde yağmurunu yağdırdı, barajlarımızı doldurdu, yer altı suyunu doldurdu. Ama dere yataklarında ev yapıldığı için şu anda böyle bir sıkıntımız var. Dere yataklarında kesinlikle ev yapılmaması lazım, dere yataklarında yaşam olmaması lazım ve dere yatakları özgür bir şekilde akmaları lazım.”
Dere yataklarının 15-20 günlük bilimsel bir çalışma ile rakımlarına bakılarak tespit edilebileceğini belirten Çelik, şöyle devam etti:
“Dünyanın başkenti hangi şehir diye sorarsanız ben İstanbul derim. İstanbul büyük bir şehirdir, İstanbul güzel, İstanbul medeniyet şehridir ve İstanbul’da bir daha bu sorunlar yaşanmamak isteniyorsa dere yataklarında kesinlikle evleri taşımamız lazım ve nerede dere yatağı geçiyorsa onun önünü açmak lazım. Orası büyük bir felaket olursa Allah korusun bir milyon insan ölebilir. Onun için kesinlikle dere yataklarının önünü açmamız lazım. Bunu unutmamak lazım. Eğer bir dere yatağı bir arabayı taşıyorsa, 20 arabayı taşıyorsa 10 katlı binayı da taşır, 20 katlı binayı da taşır. Onun için biz diyoruz ki dere yataklarından kesinlikle taşınmamız lazım.”
“Elektrik telleri yer altına çekilmemeli”
İkinci hatanın elektrik altyapısı olduğunu dile getiren Çelik, elektrik tellerinin yer altına alınmasına karşı olduğunu ifade etti. Çelik, şu uyarıda bulundu:
“İkinci yaptığımız hata da kesinlikle elektrik tellerini yer altına çekmememiz lazım. Yer altına çekilen elektrik telleri hem elektrik akımına kapılma ihtimali olabilir hem de muhtemel bir deprem, sel ya da heyelan olayı olduğu zaman bu elektrik bizim başımıza bela olabilir. Onun için elektrik sistemini eski sistemine göre direklerden çekmek, yer altına çekmek uygun değil. Direklerle üstten çekmek daha uygundur diye düşünüyorum.”
“Orman vasfını kaybetmiş araziler imara açılsın”
İstanbul’daki yerleşim oranına dikkati çeken Çelik, kalıcı çözüm için yeni yerleşim alanları önerdi. Çelik, sözlerini şöyle tamamladı:
“Şu anda İstanbul’a baktığımız zaman yerleşim alanı yaklaşık yüzde 26-27’ye tekabül ediyor. Türkiye’nin yüzölçümüne baktığımız zaman bütün Türkiye’de şu anda 2 katlı ya da 3 katlı evler yapsak, hepsini yerleştirsek bir Muş alanı yüzölçümüne tekabül eder. Onun için biz diyoruz ki milletimiz, halkımız refah içinde, mutluluk içinde yaşasın diye gerek orman vasfını kaybetmiş yerlerin imara açılması lazım, gerek meraların imara açılması lazım, gerek dağlık, taşlık olan yerlerin devlet tarafından halkımıza imara açılması lazım ki halkımız gitsin orada yerleşsin, dere yatağından çıksın. Çünkü orada bir felaket olursa dere yatağında hem can gider hem mal gider. Onun için devletten ricam, orman vasfını kaybetmiş arazileri ve mera, dağlık ve taşlık alanları halkın hizmetine sunmasıdır.”
