Gelin kavağından inşaat kerestesine: Anadolu’nun 30 yıllık birikim ağacı kavak

Yozgat’ın Sorgun ilçesine bağlı Boğazcumafakılı köyünde, Anadolu kültüründe derin izler bırakan ve geçmişte ailelerin ana geçim kaynaklarından biri olan kavak ağaçlarının kesimi sürüyor. Yörede çam ormanlarının bulunmaması sebebiyle ev inşasından mobilyaya kadar geniş bir alanda kullanılan kavaklar, aynı zamanda geçmiş yılların geleneksel bir birikim aracı olarak dikkat çekiyor.

“En ideal kavak selvi kavağıdır”

Kavak ağaçlarını kesen Rüştü Arslan 14 yaşından itibaren bu işle uğraştığını belirtti. Arslan, ağaçların özelliklerine değinerek şunları söyledi: “Bizim buralarda genellikle çam ormanı olmadığı için Kanada, selvi, kara kavak gibi kavak çeşitleri var. Kavakların içinde en ideali selvi kavaklarıdır. Hızarda biçildiği zaman eğilme, bükülme, yarılma olmaz. Yumuşaktır. Çivi çakıldığı zaman, inşaatlarda kereste malzemesi olarak kullandıkları zaman uzun ömürlü ve yumuşak dokuludur, en ideal kavaktır. Kanada kavakları daha yumuşak olduğu için mobilyada kullanılır, zımba teli kolay geçer.”

“Kara kavak ve selvi kavağı arasında fiyat farkı vardır”

Kavak ağaçlarının tercih edildiği sektöre ve özelliklerine göre fiyatlarının değiştiğini söyleyen Arslan, “Kara kavak ise nispeten ucuz. Fiyatlandırmasına gelirsek selvi kavağının kilosunu 6 bin 500- 7 bin lira civarında veriyoruz. Aradaki 500 lira fark incelik ve kalınlığına göredir. Kara kavağın fiyatı şu an 5 bin 500- 6 bin lira. Kara kavak ve selvi kavağı arasında kilo bazında bin lira oynuyor. Kavak ağacını ölçtüğümüz zaman 1 metre 10 santimetre geliyorsa bu ağaç 1 metreküp kereste verir. Bu da bir ton gelir. Kara kavağa geldiği zaman kara kavak 1 tonu vermez. Eğrili olduğu için firesi fazla olur” dedi.

“Eskiden başlık paraları vardı”

Bilal Kılıç kavak ağaçlarının hurdalığa, suntalığa gittiğini söyledi. Kılıç, ağaçların geçmişteki önemine değinerek cümlelerini şöyle sürdürdü: “Kavak hesabı başlık parası verirlermiş. Şu kadar kavak vereceksin, şu kadar mal vereceksin diye. Eskiden başlık paraları vardı, süt hakkı vardı, süt hakkı da kalktı. Eskiden bizim de 250-300 tane kavak ağacımız vardı. 50’şer 50’şer biraderlerle bölüştük, kestik. Ev yaptık. Onlar sattı. Biri ev yaptı, öteki parasını aldı. Bir kavak ağacı 20-30 yılda yetişiyor, kavağına göre değişiyor.”