Malatya’nın Darende ilçesinde 1990’lı yıllarda başlatılan çalışmalarla keşfedilen ve 2019 yılında tescil edilerek Milli Çeşit Listesi’ne giren Zengibar Cevizi, yüksek iç randımanı, yağ oranı ve meyve kalitesiyle dikkati çekiyor.
Prof. Dr. Ömer Beyhan’ın 1990’lı yıllarda başlattığı saha ve seleksiyon çalışmaları sonucunda belirlenen Zengibar Cevizi, uzun yıllar süren araştırmaların ardından 2019 yılında resmi olarak tescil edilerek Milli Çeşit Listesi’ne alındı. Kayısı Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan teknik çalışmalarda Zengibar Cevizi’nin kabuklu meyve ağırlığının 23,45 gram, iç ağırlığının 12,20 gram, iç randımanının yüzde 52, yağ oranının ise yüzde 68,1’e kadar ulaştığı belirlendi. Bu özellikleriyle çeşidin, dünya genelinde yaygın olarak yetiştirilen Chandler cevizine karşı önemli kalite avantajlarına sahip olduğu belirtildi.
En uygun tozlayıcısı Bilecik
Zengibar Cevizi üzerine yürütülen son araştırmalarda çeşidin erkek çiçeklerinin önce açtığı “protandri” özelliği gösterdiği belirlendi. Çalışmalarda en uygun tozlayıcı çeşidin Bilecik olduğu, bu kombinasyonda meyve tutma oranının yüzde 61,33’e ulaştığı tespit edildi. Zengibar Cevizi’nin tescil sürecinde Prof. Dr. Ömer Beyhan’ın yanı sıra Kayısı Araştırma Enstitüsü bünyesinde görev yapan Remzi Kokargül, İhsan Akgül, Şevki Doğanay, Dr. Talip Yiğit ve Mehmet Çalışkan’ın da ıslah ve adaptasyon çalışmalarına katkı sunduğu kaydedildi. Çalışmalar sırasında anaç ağacın bulunduğu bahçenin sahibi Darendeli üretici İsmail Çörtük de araştırmacılara aşı kalemi ve materyal sağlayarak çeşidin geliştirilmesine destek verdi.
Önümüzdeki süreçte Zengibar Cevizi’nin fidan üretiminin artırılması ve markalaşma çalışmalarının hızlandırılması hedeflenirken, çeşidin yaygınlaştırılmasıyla Darende’nin ceviz üretimindeki öneminin daha da artırılması amaçlanıyor.
