Çeşme ve Karaburun kıyılarında yeniden orkinos ölümleri görülmeye başladı.
Çeşme ve Karaburun kıyılarında geçen yaz gündeme gelen orkinos ölümleri yeniden görülmeye başladı. Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP), konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, geçen yıl aynı dönemde kıyılara yaklaşık bin 500 ölü orkinosun vurduğu hatırlatıldı. ÇEŞÇEP, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesinden araştırmacılar tarafından gerçekleştirildiğini belirttiği ve 2026 yılında uluslararası hakemli “Frontiers in Cellular and Infection Microbiology” dergisinde yayımlanan bir çalışmaya da dikkat çekti. Derneğin aktardığına göre, söz konusu araştırmada, orkinoslarda görülen ölümlerde “kapsüllü Lactococcus garvieae” adlı bakterinin önemli rol oynayabileceği ortaya konuldu. Açıklamada, bakterinin deniz suyu sıcaklığının yaklaşık 15-16 derecenin üzerine çıkmasıyla daha etkili hale gelebildiği, Ege Denizi’nde yaz aylarında su sıcaklığının 22-25 derece seviyelerine ulaşmasının ise hastalığın gelişmesi için uygun koşullar oluşturabileceği ifade edildi. Hastalığın ilk aşamada kalp, karaciğer ve dalak gibi iç organları etkileyebildiği, ilerleyen dönemde ise deride yaralar ve pul kayıplarının ortaya çıkabildiği kaydedildi.
“Sıcaklık ve kirlilik birlikte etkili olabilir”
Açıklamada, Gerence ve Ildır körfezlerindeki balık çiftliklerine de dikkat çekildi. Bölgenin görece kapalı yapıda olduğu ve suyun yenilenmesinin sınırlı kalabildiği belirtilen açıklamada, çiftliklerdeki yemleme faaliyetleri ile organik atıkların deniz ortamında birikme ihtimali bulunduğu ifade edildi. Dernek, atıkların hastalığı doğrudan bulaştırdığına ilişkin bilimsel çalışmada kesin bir bulgu bulunmadığını da vurgulayarak, artan su sıcaklığı ile organik kirliliğin bir araya gelmesinin bakterinin yayılmasına dolaylı olarak uygun ortam hazırlayabileceği görüşünü aktardı.
Ağlara çarpma ihtimali de değerlendiriliyor
Açıklamada, serbest yaşayan orkinosların çiftlik çevresindeki yemlere ulaşabilmek amacıyla kafeslere yaklaşmaları ve bu sırada ağlara çarpmalarının da ölümleri artıran etkenlerden biri olabileceği yönündeki iddialara değinildi. Dernek, bu ihtimalin mekanik olarak mümkün olduğunu ancak incelenen balıklarda ağlara çarpmayı kesin biçimde ortaya koyan bir bulguya henüz ulaşılamadığını belirtti. Hastalık nedeniyle zayıflayan ve yön bulmakta güçlük çeken balıkların ağlara veya kayalıklara çarpmasının mevcut tabloyu ağırlaştıran ek bir faktör olabileceği ifade edildi.
ÇEŞÇEP, mevcut verilerin ölümlerin tek bir nedene bağlanamayacağını, artan deniz suyu sıcaklığı, çevresel baskılar ve bakteriyel hastalık gibi faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösterdiğini savundu. Su kalitesinin düzenli olarak denetlenmesini isteyen dernek, vatandaşları da kıyıya vuran ölü veya yaralı balıklara dokunmamaları ve bu balıkları tüketmemeleri konusunda uyardı.
