Bitlis’te tarihöncesine ışık tutacak arazi çalışmaları başladı

Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ) sorumluluğunda 2025 yılında başlatılan “Tarihöncesi Çağlarda Bitlis İli Obsidyen Ocakları, Yol Güzergâhları ve Konaklama Yerlerinin Belirlenmesi” projesinin 2026 yılı arazi çalışmaları başladı.

Projenin ikinci etap çalışmaları, Tatvan ve Ahlat ilçeleri başta olmak üzere Nemrut Dağı ve çevresini kapsayacak şekilde yürütülüyor. Proje sorumlusu Doç. Dr. Yunus Çiftçi başkanlığındaki araştırma ekibi tarafından gerçekleştirilen arazi çalışmalarında, bölgenin tarihöncesi dönemlerine ait arkeolojik verilerin sistematik olarak tespit edilmesi, belgelenmesi ve bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi hedefleniyor. Projenin 2025 yılında Güroymak ilçesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, bölgenin tarihöncesi geçmişine ilişkin önemli arkeolojik verilere ulaşıldı.

Nemrut Dağı ve çevresinde tespit edilen obsidyen kaynakları, üretim alanları ve yontmataş buluntuları, bölgenin tarihöncesi dönemlerde insan toplulukları tarafından kullanılmış olabileceğine ilişkin önemli veriler ortaya koydu. Araştırmalarda özellikle Neolitik Çağ’a tarihlenen buluntuların değerlendirilmesiyle Nemrut obsidyeninin yalnızca yerel ölçekte değil, daha geniş bir coğrafyada gerçekleşen erken dönem değişim ve dolaşım ağları içerisinde değerlendirilmesine imkân sağlayabilecek veriler elde edildi. Nemrut obsidyeninin Yakındoğu’daki çeşitli Neolitik Çağ yerleşimlerinde tespit edilmiş olması da bölgenin tarihöncesi ekonomik ve kültürel ilişkilerinin araştırılması açısından önem taşıyor.

2026 yılı çalışmalarında araştırmalar, Nemrut Dağı merkezli olarak Tatvan-Ahlat güzergâhı boyunca sürdürülüyor. Alanında uzman araştırmacılardan oluşan ekip tarafından yürütülen arazi çalışmalarında; obsidyen kaynakları ve üretim alanlarının yanı sıra tarihöncesi yerleşim alanları, muhtemel konaklama noktaları, ulaşım güzergâhları ve erken dönem insan faaliyetlerine ilişkin diğer arkeolojik veriler araştırılıyor. Çalışmalar kapsamında tespit edilen buluntuların konumlarının belirlenmesi, kayıt altına alınması ve bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesiyle bölgenin tarihöncesi dönemlerdeki kullanımına ilişkin daha kapsamlı bir veri setinin oluşturulması hedefleniyor.

Bitlis Eren Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırmaların, Bitlis ve çevresinin insanlık tarihinin erken dönemlerindeki rolünün daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor. 2025 yılında elde edilen veriler doğrultusunda kapsamı genişletilen 2026 yılı çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte bölgenin tarihöncesi geçmişine ilişkin yeni bilimsel keşiflerin ortaya konulması amaçlanıyor.