Güven Hastanesi Medikal Onkoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Dilşen Çolak, kanserin artık tek tip bir hastalık olmadığını belirterek, “Kanser, farklı biyolojilere, farklı davranış biçimlerine ve farklı tedavi yaklaşımlarına sahip hastalıkların genel adıdır. Bu nedenle her hastaya özel kişiselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir” dedi.
Her yıl dünya genelinde milyonlarca insan kanser tanısı alırken, hastalığa bağlı kayıplar da önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası görülüyor ve yaklaşık 10 milyon kişi kanser nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı verilerine göre yılda 200 binden fazla kişiye kanser tanısı konuluyor ve kanser ölüm nedenleri arasında üst sıralarda yer alıyor. Ulusal Kanser Haftası kapsamında açıklamalarda bulunan Güven Hastanesi Medikal Onkoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Dilşen Çolak, kanserin günümüzde değişen tanımı, erken tanının önemi ve korunma yollarına dikkati çekti.
“Kanser artık tek tip bir hastalık olarak değerlendirilmiyor”
Doç. Dr. Dilşen Çolak, tıbbın kansere bakışının son yıllarda önemli ölçüde değiştiğini belirterek, “Eskiden kanser toplumda tek tip bir hastalık olarak algılanıyordu. Oysa bugün biliyoruz ki kanser, farklı biyolojilere, farklı davranış biçimlerine ve farklı tedavi yaklaşımlarına sahip hastalıkların genel adıdır. Bu nedenle her hastaya özel kişiselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir” diye konuştu.
Kanser tedavisinin yalnızca fiziksel değil, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla da ele alınması gerektiğini vurgulayan Çolak, multidisipliner yaklaşımın önemine dikkati çekti.
“Erken tanıyla daha yüksek tedavi şansı”
Kanserde erken tanının kritik rolüne değinen Çolak, “Erken tanı, henüz hastalık belirti vermeden ya da kanser öncülü aşamada yakalanabilmesidir. Bu sayede tedavi şansı artar ve daha küçük müdahalelerle hastalık kontrol altına alınabilir” dedi.
Türkiye’de yürütülen tarama programlarının önemine değinen Çolak, özellikle meme, rahim ağzı ve kolorektal kanserlerin taramalarla erken evrede tespit edilebildiğini hatırlattı.
“Kanserlerin önemli bir kısmı önlenebilir”
Çolak, kanserin yalnızca tedavi edilmesi gereken bir hastalık değil, aynı zamanda önlenebilir bir sağlık sorunu olduğunu da söyleyerek, “Kanserlerin önemli bir bölümü yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenebilir. Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve zararlı alışkanlıklardan uzak durmak bu noktada büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Çolak, öne çıkan risk faktörleri ve önerilerini şöyle sıraladı:
“Ultra işlenmiş gıdaların sık tüketimi kanser riskini artırabiliyor. Sigara, başta akciğer olmak üzere birçok kanser türü için en önemli risk faktörlerinden biri. Alkol tüketimi, kanser gelişimiyle ilişkilendiriliyor. Hareketsiz yaşam, obezite ve buna bağlı kanser riskini artırıyor.”
Akıllı ilaçlar ve kişiye özel yaklaşımlar
Kanser tedavisinde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını belirten Çolak, özellikle hedefe yönelik tedavilerin öne çıktığını ifade ederek, “Artık tedavilerde sadece klasik kemoterapiler değil, akıllı ilaçlar, immünoterapiler ve hedefe yönelik tedavi seçenekleri ön planda. Ancak her tedavi her hasta için uygun değildir. Tedavi planı hastalığın tipi, evresi ve hastaya ait özellikler doğrultusunda kişiye özel olarak belirlenir” açıklamasında bulundu.
“Kanser sadece fiziksel değil, biyopsikososyal bir süreçtir”
Kanserin yalnızca bir hastalık değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal bir süreç olduğunu vurgulayan Çolak, “Kanser tek başına fiziksel bir hastalık değildir. Biyopsikososyal bir süreçtir. Bu nedenle tedavi sürecinde sadece hastalığı değil, hastanın yaşam kalitesini de iyileştirmeyi hedefleriz” dedi.
Aile desteğinin bu süreçte kritik rol oynadığını belirten Çolak, kanserin bireysel değil toplumsal bir sorun olduğunun altını çizdi. Ulusal Kanser Haftası kapsamında toplumda farkındalığın artırılmasının önemine de dikkati çeken Çolak, düzenli taramaların ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, “Erken tanı hayat kurtarıyor. Bu nedenle herkesin yaşına ve risk grubuna uygun kanser taramalarını düzenli olarak yaptırması büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
