Türkiye’de en sık görülen üçüncü kanser türü olan ve görülme yaşı giderek düşen kolon kanserinde erken tanı hayati önem taşıyor. Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Bülent Şengül, kolonoskopinin önleyici bir tedbir olabileceğini belirterek, “Kolonoskopi kontrolleri sizlere kolon kansersiz bir yaşam sunabilir” dedi.
Mart ayı kolon kanserine dikkat çekmek ve toplumda erken tanı bilincini artırmak amacıyla ’Kolon Kanseri Farkındalık Ayı’ olarak anılıyor. Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada yer alan ve görülme yaşı giderek düşen kolon kanseri, çoğu zaman erken evrede belirti vermeden ilerliyor. Bu nedenle düzenli tarama ve kolonoskopi kontrollerinin kanserleşme potansiyeli taşıyan poliplerin erken dönemde tespit edilmesinde ve hastalık başlamadan önlenmesinde büyük fayda sağladığını vurgulayan Medicana International İzmir Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Uzm. Dr. Bülent Şengül, kolon kanserine karşı dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.
“Genç yaş grubu da tanı almaya başladı”
Kolon kanserinin kadın ve erkekte görülme sıklığının aynı olduğunu dile getiren Dr. Şengül, “Eskiden ileri yaş hastalığı olarak bilinen bu kanser türünde görülme yaşı son yıllarda giderek düşmekte ve genç yaş grubunda tanı konulan olgu sayısı giderek artmaktadır” dedi.
Kolon kanserine karşı dikkat edilmesi gerekenleri aktaran Dr. Şengül, “Akdeniz tipi beslenme riski azaltır. Hayvansal yağ ve kırmızı etten zengin beslenmek, işlenmiş ve katkılı et ürünlerini fazlaca tüketmek riski artırır. Sigara ve alkol kullanımı riski artırır. Fazla kilolarınızdan kurtulmak riski azaltır. Düzenli egzersiz ve spor riski azaltır, hareketsiz yaşam tarzı riski artırır. Kolonoskopi ve gaitada gizli kan testi gibi tarama testleri hayati öneme sahiptir” açıklamasını yaptı.
“Şikayet oluşmasını beklemeyin”
Kolon kanserine karşı en güçlü yöntemin düzenli kontrol olduğunu belirten Uzm. Dr. Bülent Şengül, şu ifadeleri kullandı:
“45 yaş ve üzerindeki kişiler herhangi bir şikâyet ya da bulgu olmasını beklemeden kolonoskopi kontrolü yaptırmalıdırlar. Ailesinde kolon kanseri, meme kanseri, yumurtalık ve rahim kanseri öyküsü olan kişiler ise daha erken yaşlarda kolonoskopi kontrollerine başlamalıdırlar. Bu kanser gruplarında genetik yatkınlık önemli rol oynamaktadır. Kolon kanserlerinin çoğu, polip denilen bağırsak içerisindeki et beni şeklindeki iyi huylu küçük lezyonların zamanla büyümesi ve ilerlemesi sonucu oluşmaktadır. Erken yaşlarda başlanan ve birkaç yıl aralarla düzenli olarak yaptırılan kolonoskopi kontrollerinde polip tespit edilirse, bu yapılar özel bir yöntemle kesilerek bağırsaktan uzaklaştırılmakta ve bu polipten yola çıkarak gelişebilecek bir kolon kanseri süreci daha başlamadan sona erdirilmektedir. Öte yandan bu hastalık genelde ilk zamanlarda sinsi seyredip, geç evrelerde belirti vermeye başladığı için herhangi bir şikayet olmaksızın yaptırılan kolonoskopi kontrolü hastalığın erken evrede bulunmasına imkan sağlayacağı için hayat kurtarıcı bir öneme sahiptir.”
Makattan kanamalara dikkat
Kolonoskopi yapılması gereken durumlara ilişkin de bilgi veren Dr. Şengül, 45 yaş ve üzerindeki kadın-erkek ayrımı olmaksızın herkesin düzenli tarama yaptırması gerektiğini belirtti. Şengül, “Ailesinde birinci derece yakınlarında kolon kanseri ya da kolon polip öyküsü bulunanlar, daha önce kendisinde kolon kanseri veya polip belirlenenler, 10 yıldan uzun süredir iltihabi bağırsak hastalığı olanlar risk grubunda yer alıyor. Ayrıca karın ağrısı, kilo kaybı, bağırsak alışkanlığında değişiklik (normal seyrederken kabızlık ya da ishal gelişmesi), demir eksikliği anemisi, gaitada gizli kan testi pozitifliği, dışkıda taze kan görülmesi veya makattan kanama gibi belirtiler varlığında gecikmeden kolonoskopi yapılması öneriliyor. Kişinin kendisinde ya da yakınlarında meme, yumurtalık veya rahim kanseri öyküsü bulunması da dikkate alınması gereken önemli risk faktörleri arasında yer alıyor” dedi.
Dr. Şengül, makattan kanamanın çoğu zaman hemoroid kaynaklı sanılarak önemsenmediğini söyleyerek, “Bu yaklaşım, kolorektal kanser tanısında gecikmeye yol açabiliyor. Tanıdaki her gecikme, hastalığın ilerlemesine ve tedavi seçeneklerinin azalmasına neden olabilir. Daha önce hemoroid tanısı almış olsanız bile makattan kanama durumunda mutlaka bir uzmana başvurarak kolonoskopi kontrolü talep edin. Unutmayın kolonoskopi yapılmadan geçen zaman aleyhinize işleyebilir ve tedavi şansınızı azaltabilir” diye konuştu.
