Halk arasında “göze perde inmesi” olarak da tanımlanan katarakta yönelik uyarılarda bulunan uzmanlar, “Hasta sisli bir perdenin, buzlu bir camın arkasından görüyormuş gibi bir hisse kapılır. Daha ziyade yaşlılarda görüyoruz ama sadece yaşlılara has bir hastalık değil. Tek tedavisi cerrahi olarak o kesifleşmiş merceğin çıkartılması. Önlemek tamamen mümkün değil, belki geciktirilebilir. En yüksek körlük nedenidir ama geri dönüştürülebilir. Korkmasınlar, göz muayenelerini mutlaka düzenli yaptırsınlar” dedi.
Halk arasında “göze perde inmesi” olarak da ifade edilen katarakt, göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi sonucu görme kalitesinin bozulduğu bir durum olarak belirtiliyor. Çift görme, ışık saçılması, renklerde soluklaşma, sisli, puslu görme ve gözlük numarasının değişkenlik göstermesi gibi belirtileri olduğu aktarılan hastalığa karşı uzmanlar uyardı. İlerleyen yaş, sigara, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, birtakım ilaçların uzun süre kullanımı gibi durumların katarakt oluşumunda etkili olabildiğine dikkat çeken hekimler, hastalık ve tedavisine ilişkin bilgi verdi.
“Katarakt, en yüksek körlük nedenidir”
“Katarakt gözümüzün içerisinde mevcut olan lensimizin yani göz içi merceğinin saydamlığını yitirmesi, yani matlaşmasıdır” diyen Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Hatice Nur Topuz, “Lensin şeffaflığını yitirmesiyle hasta sisli bir perdenin, buzlu bir camın arkasından görüyormuş gibi bir hisse kapılır. Görmede azalma, renklerde soluklaşma, ışıklarda saçılma, özellikle gece görüşünde zorluk, araba kullanmada zorlanma ve gözlük numaralarının sık değişimi olarak belirtilerini belirtebiliriz. Katarakt yaşlanmanın aslında doğal bir süreci, daha ziyade yaşlılarda görüyoruz. Sadece yaşlılara has bir hastalık değil, daha erken yaşlarda da, gençlerde de, hatta yeni doğanlarda da görebiliyoruz. Şeker hastalığı olan, sigara kullananlarda, ultraviyole ışınlara sık maruziyette ve bazı ilaçlar, özellikle kortizon ilaçlarının uzun süre kullanılmasına bağlı olarak da daha erken yaşlarda katarakt gelişimini görebiliyoruz. Kataraktın şu an ilaç, damla, hap ya da gözlükle tedavisi mümkün değil. Tek tedavisi cerrahi olarak o kesifleşmiş merceğin çıkartılması. Önlemek tamamen mümkün değil ama belki geciktirilebilir. Ultraviyole korumalı güneş gözlükleri kullanmak, sigaradan uzak durmak, kortizon gibi ilaçları düzensiz kullanmamak ve diyabet kontrolü önemli. Elbette ki ekran maruziyetine sadece katarakt için değil, günümüzün artık en büyük sorunlarından biri olan miyopinin de, kuru gözün de engellenmesi için dikkat etmek gerekmekte. Operasyon yaklaşık 10-15 dakika sürüyor, ağrısız oluyor, lokal anesteziyle yapıyoruz. Aynı gün taburcu edebiliyoruz. Hastaların birçoğunda ertesi gün belirgin bir görme artışı oluyor. Eğer kontrollerine düzenli gelir, ameliyat sonrası verdiğimiz damlaları da düzenli kullanırlarsa birkaç gün içinde net görüşe sahip oluyorlar. Katarakt tekrarlamaz ama ameliyattan aylar, yıllar sonra bizim lensin içine yerleştirdiğimiz bir zar var, o zarın üzerinde bulanıklaşmalar meydana gelebilir. Öyle bir durumda onu lazerle tedavi edebiliyoruz. Katarakt, en yüksek körlük nedenidir ama geri dönüştürülebilir. Korkmasınlar, geciktirmesinler, göz muayenelerini mutlaka düzenli yaptırsınlar” dedi.
“Çocuklardaki katarakt ameliyatı çok acil ve elzem”
Annesinde de katarakt olduğunu kendisinin fark ettiğini söyleyen İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Nihat Sayın, “Katarakt ameliyatı şu anki teknolojiyle çok kısa sürede yapılan bir ameliyat ama her zaman riskleri var. Enfeksiyon, kanama riski var. O yüzden hastaları katarakt ameliyatından sonra birinci gün, hafta, aylarında muhakkak kontrole çağırıyoruz. Her ne kadar kolay gözükse de komplikasyonları açısından çok riskli bir ameliyat. O yüzden doktorlarının tavsiye ettikleri zamanlarda kontrollerine gelmeliler. Bazı durumlarda göz tansiyonunu artırabilir veya göz arkasındaki muayenemizi engelleyebilir. Bu durumlarda katarakt ameliyatının daha erken zamanlarda yapılması gerekebilir. İki türlü kataraktımız oluyor. Çocuklardaki kataraktı zaten çocuk fark edemiyor, hekim ve anne, baba fark edebiliyor. Erken doğanlarda ve normal yenidoğanda ilk 1 ayında bir göz muayenesinin olmasını, katarakt var mı yok mu açısından istiyoruz. İkincisi erişkinler, onlar da görme keskinliği azalması şikayetiyle geliyor, kendilerini biliyorlar. Çocuklardaki katarakt ameliyatı çok acil ve elzem. Erişkinlerde hastanın şikayetine göre karar veriyoruz. Erken tanı özellikle çocuklarda çok önemli. Çünkü göz tembelliği riski var. Zamanında müdahale edilmezse tembellik yapıyor, ki maalesef belli bir yaştan sonra tedavisi yok” şeklinde konuştu.
“Operasyon sonrası iyileşme hızlıdır, hasta genellikle aynı gün evine döner”
Operasyon kararının kişi özelinde uzmanlar tarafından yapılan değerlendirme sonrası verildiğini aktaran Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği İdari Sorumlusu Uzm. Dr. Deniz Özalp, kişilerin rutin muayenelerini önemsemesi gerektiğini belirtti. Uzm. Dr. Özalp, hastalığın insanlarda oluşturduğu etkilere yönelik bilgi vererek, “Belirtiler kişiye göre değişebilir ama en sık hastalardan duyduklarımız bulanık görme, gözlerin ışıklardan kamaşması, özellikle güneşte ve gece karşıdan gelen farlardan rahatsızlık duyma. Katarakt var, hemen ameliyat mı, hayır. Her katarakt hemen ameliyat edilemez. Asıl mesele kişinin günlük yaşamında görmesinin ne kadar azaldığı ve ne kadar etkilendiğidir. Operasyon sonrası iyileşme hızlıdır, hasta genellikle aynı gün evine döner. Eşlik eden göz hastalıkları sonuçları etkiler. Katarakt çok sık görülen bir durum ve tedavisi de günümüzde oldukça da yüz güldürücüdür. Muayeneyi ertelememek gerekiyor. Bilgisayar, telefon kullanımları tabii ki gözümüzü olumsuz yönde etkiliyor. Yazın önerim güneşten katarakt oluşmaması için olduğu kadar kaçınmalı” ifadelerini kullandı.
