Irak Parlamento Başkanı Heybet el-Halbusi, cumhurbaşkanlığı seçimleri için aday başvuru süresinin bittiğini ve toplam 44 adayın seçimde yarışacağını duyurdu.
Irak’ta, bu ay yapılması beklenen cumhurbaşkanlığı seçimleri için geri sayım başladı. Irak Parlamento Başkanı Heybet el-Halbusi, seçim için aday başvuru süresinin bittiğini ve toplam 44 adayın seçimde yarışacağını duyurdu. Heybet el-Halbusi, aday listesinde toplumun bütün dini, mezhebi ve etnik unsurlarının temsil edildiğini belirtti.
Irak’taki iki ana Kürt parti ise cumhurbaşkanlığı için adaylarını duyurdu. Mesut Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), görev için adaylarını mevcut Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ve Nawzad Hadi olarak açıklarken, eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin oğlu Bafıl Talabani liderliğindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) eski Çevre Bakanı Nizar Amedi’yi tek aday olarak gösterdi. Eski Cumhurbaşkanı Fuat Masum’un kızı Cevan Muhammed Fuat Masum da cumhurbaşkanlığı için aday olan isimler arasında yer aldı.
Seçim yarışının KDP ve KYB adayları arasında geçmesi bekleniyor.
Mevcut cumhurbaşkanından sürpriz hamle
Mevcut Cumhurbaşkanı Abdüllatif Reşit, mensubu olduğu KYB’nin Nizar Amidi’yi aday göstermesine rağmen, partisinin onayını almadan “bireysel” olarak adaylık belgelerini meclise teslim etti.
Barzani’den “Tekelcilik” çıkışı
KDP lideri Mesut Barzani, sürece ilişkin yaptığı açıklamada, makamın temsil gücüne vurgu yaparak, cumhurbaşkanlığı makamının 2005’ten beri belirli bir kesimin elinde olmasını eleştirerek, “Bu makam kimsenin şahsi mülkü veya tekeli değildir. Tüm Kürt tarafları, bu makamın Kürtlerin ortak payı olduğu bilinciyle hareket etmelidir” diyerek değişim sinyali verdi.
Anayasal takvim ve 30 günlük süre
Irak Anayasası’na göre, Meclis Başkanı seçildikten sonra milletvekillerinin 30 gün içinde yeni Cumhurbaşkanını seçmesi gerekiyor. Seçilecek olan yeni Cumhurbaşkanı, ardından parlamentodaki en büyük bloğu hükümeti kurmakla görevlendirecek. Irak’ta 2005’ten bu yana uygulanan güç paylaşımı sistemine göre, cumhurbaşkanlığı Kürtlere, başbakanlık Şiilere ve meclis başkanlığı Sünni Araplara tahsis ediliyor.
2005 yılında yapılan ilk genel seçimlerin ardından Iraklı siyasi güçler arasında varılan siyasi anlaşmaya göre; makamların paylaşımı konusunda Şii Ulusal Koalisyonu’nun lideri Abdülaziz el-Hekim ile Cumhurbaşkanı Celal Talabani arasında bir güç paylaşımı anlaşması imzalanmıştı. Cumhurbaşkanlığı koltuğu, Celal Talabani’nin 2005-2014 yılları arasında bu görevi üstlenmesinden sonra KYB adaylarında kalmıştı. Talabani’den sonra bu görevi devralan Fuat Masum, Berhem Salih ve mevcut Cumhurbaşkanı Abdüllatif Cemal Reşit’in tamamı KYB kadrolarından gelen isimler olmuştu.
