Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Dışişleri Bakanları, Orta Doğu’daki çatışmalara ilişkin ortak bildiri yayımlayarak, taraflara “derhal ateşkes” çağrısında bulundu.
İsrail ile ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği saldırılarla başlayan savaş, 5’inci gününde devam ediyor. Saldırıların Orta Doğu ülkelerine yayılmasıyla dünya genelinde ateşkes çağrıları yapılıyor. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Dışişleri Bakanları tarafından yapılan ortak açıklamada, bölgedeki gerilimin tehlikeli şekilde tırmandığı belirtilerek, bölgedeki gelişmelerin yakından takip edildiği ve durumdan ciddi endişe duyulduğu ifade edildi.
İran’ın misilleme saldırılarının Bahreyn, Ürdün, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dahil olmak üzere birçok ülkeyi etkilediği, bunun da Orta Doğu’daki tansiyonu daha da artırdığı kaydedildi. Açıklamada, sivillerin can güvenliğinin yanı sıra bölgesel ve küresel barış ile istikrarın ciddi tehdit altında olduğu vurgulanarak, tüm taraflara uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Şartı’na uygun hareket etme çağrısı yapıldı. Özellikle diplomatik çözüm çabalarının sürdüğü bir dönemde yaşanan tırmanışın “üzücü” olduğu belirtilen açıklamada, Umman öncülüğünde yürütülen arabuluculuk girişimlerine atıfta bulunuldu.
İnsani destek sağlanması konusunda ortak hareket vurgusu
Bildiride çatışmaların derhal sona erdirilmesinin önemine vurgu yapılarak, tüm taraflara azami itidal göstermeleri, durumu daha da ağırlaştırabilecek adımlardan kaçınmaları ve anlaşmazlıkları diplomasi ve diyalog yoluyla çözmeleri çağrısında bulunuldu. Ayrıca silahlı çatışmalarda sivillerin ve sivil altyapının korunmasının uluslararası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları çerçevesindeki yükümlülükler hatırlatıldı. ASEAN, krizden etkilenen üye ülke vatandaşlarına acil konsolosluk ve insani destek sağlanması konusunda ortak hareket edileceğini de duyurdu.
Güneydoğu Asya’daki havalimanlarında kaos
ASEAN ülkeleri taraflara ateşkes ve diplomatik diyalog çağrısında bulunurken, bu ülkelerde bulunan ve özellikle Avrupa yönüne seyahat edecek yüz binlerce yolcu da hava trafiğindeki aksaklıklardan etkilendi. Orta Doğu hava sahasında yaşanan kapanmalar ve rota değişiklikleri nedeniyle Avrupa ile Asya arasındaki bağlantı uçuşlarının önemli bir kısmı iptal edilirken, binlerce uçuşta da uzun gecikmeler yaşandı. Körfez merkezli aktarma noktalarının devre dışı kalması, küresel hava trafiğinde zincirleme etki oluşturdu.
Bölgenin önde gelen aktarma ve turizm merkezleri olan Bangkok’taki Suvarnabhumi, Singapur Changi, Kuala Lumpur Uluslararası, Jakarta’daki Soekarno-Hatta ve Endonezya’nın turizm adası Bali’de bulunan Ngurah Rai Uluslararası Havalimanı’nda yolcu yoğunlukları belirgin şekilde arttı. Havayolu şirketleri bazı Körfez seferlerini iptal ederken, Avrupa ve Avustralya hatlarında alternatif kuzey-güney ve doğu-batı koridorlarını kullanarak operasyonlarını sürdürmeye çalışıyor.
