Fransa Ulusal Meclisi’nde bugün hükümete karşı sunulan iki ayrı gensoru önergesi oylamaya açıldı. Ulusal Birlik Partisi (RN) grubunun önergesi 140, Boyun Eğmeyen Fransa Partisi (LFİ) grubunun önergesi ise 108 oy aldı. Hükümetin düşmesi için gerekli 289 oy eşiği aşılamayınca iki girişim de reddedildi.
Fransa’da Başbakan Sébastien Lecornu hükümeti, enerji planlamasına ilişkin yol haritasının kararnameyle yürürlüğe konulmasına tepki olarak Meclis gündemine sunulan iki ayrı gensoru önergesini de atlattı. Gün içindeki oylamalarda muhalefet blokları ortak zeminde buluşamayınca, hükümeti düşürmeye yetecek çoğunluk sağlanamadı. İlk oylamada Ulusal Birlik Partisi (RN) milletvekillerinin verdiği önerge 140 oyda kaldı. Fransa’da gensorunun kabul edilmesi için, Ulusal Meclis’in 577 sandalyeli yapısında mutlak çoğunluk olan 289 “kabul” oyu aranıyor. Bu eşiğe ulaşılamayınca önerge reddedildi.
Gün içindeki ikinci oylamada bu kez Boyun Eğmeyen Fransa Partisi (LFİ) grubunun sunduğu gensoru oylamaya geldi. Önerge 108 “kabul” oyu aldı ve yine 289 eşiğine takılarak Meclis’ten geçmedi.
Meclis kulislerinde oylamaların sonucunu belirleyen ana unsur, iki önergenin de geniş tabanlı bir “ortak gensoru”ya dönüşememesi oldu. Sağ ve sol muhalefetin birbirinin önergesine mesafeli durması nedeniyle oylar parçalandı. Ayrıca ikinci oylamada çevreci grupta 38 milletvekilinden 29’unun, komünist ve denizaşırı milletvekillerinin yer aldığı sol grup GDR’den 6 milletvekilinin ve sosyalist gruptan 2 milletvekilinin ‘kabul’ oyu verdiği; buna rağmen toplam oyun hükümeti düşürmeye yetmediği kaydedildi.
Önergelerin arka planında ise hükümetin enerji politikasına ilişkin çerçeveyi, Meclis’te kapsamlı bir nihai oylama yerine kararname yoluyla yürürlüğe koyması bulunuyor. Muhalefet cephesi, “Parlamentonun devre dışı bırakıldığı” eleştirisiyle gensoru kartını masaya koyarken; hükümet kanadı, enerji stratejisinde süreklilik ve hız vurgusu yaptı.
Gensoru süreci: Son dönemde Fransa Meclisi’nde neler yaşandı?
Fransa’da gensoru, hükümeti düşürmeye dönük en sert Meclis mekanizması olarak öne çıkıyor. Usulen bir gensorunun gündeme gelebilmesi için en az 58 milletvekilinin imzası gerekiyor; oylama ise verilişinden en az 48 saat sonra yapılıyor. Kabul edilmesi halinde, yalnızca “kabul” oyları sayılıyor ve hükümetin düşmesi için Ulusal Meclis’te 289 oy barajının aşılması şart koşuluyor.
Son yıllarda bu mekanizma sık sık gündeme geldi. 2023’te emeklilik reformu tartışmalarında hükümete karşı iki ayrı gensoru oylanmış, ancak biri çok az farkla barajın altında kalarak reddedilmişti; buna rağmen siyaset sahnesinde tansiyon uzun süre düşmemişti.
4 Aralık 2024’te ise gensoru bu kez sonuç verdi: Ulusal Meclis’te kabul edilen önerge sonrasında Barnier hükümeti istifa etmek zorunda kaldı ve ülke yeni bir hükümet arayışına girdi.
2025 boyunca da çeşitli başlıklarda gensoru girişimleri tekrarlandı; ancak bu denemelerin büyük kısmı, muhalefet bloklarının ortak çoğunluğu bir arada olmaması nedeniyle barajı aşamadı.
