ABD, Orta Doğu’ya 2003’te Irak’ı işgal ettiği dönemden bu yana en büyük hava gücü konuşlandırmasını gerçekleştirdi.
ABD merkezli Wall Street Journal gazetesi, ABD’nin Orta Doğu’ya askeri yığınak yapmaya devam ettiğini ve bu durumun İran’a karşı birkaç hafta sürecek askeri operasyonlar yürütme imkanı sağlayacağını yazdı. Gazetenin haberinde, ABD’nin Orta Doğu’ya önemli sayıda savaş uçağı ve destek hava aracı göndererek, 2003’te Irak’ın işgalinden bu yana bölgede görülen en büyük hava gücünü bir araya getirdiği ifadelerine yer verildi.
Uçuş takip verileri, son birkaç gün içinde ABD’nin F-35 ve F-22 savaş uçaklarını Orta Doğu’ya sevk etmeye devam ettiğini gösterdi. Sevkiyat, gazeteye konuşan bir ABD’li yetkili tarafından da doğrulanırken, saldırı ve elektronik harp uçakları ile dolu ikinci bir uçak gemisinin de yolda olduğu belirtildi. Gazetenin haberinde, kritik hava savunma sistemlerinin de son haftalarda bölgeye konuşlandırıldığı ve büyük çaplı hava harekatlarını koordine etmek için hayati öneme sahip komuta-kontrol uçaklarının da intikal ettirildiği bilgilerine yer verildi.
Uçuş takip verilerine göre ABD Hava Kuvvetleri, son dönemde Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü ile Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’ne onlarca savaş uçağı ve destek uçağı sevk etti. Bunlar arasında F-35, F-15, F-16, E-3 havadan erken ihbar ve kontrol (AWACS) ve E-11 havadan haberleşme uçakları da yer aldı.
Bir Deniz Kuvvetleri yetkilisi, ABD Donanması’nın muhtemel bir operasyonu desteklemek amacıyla Orta Doğu ve Doğu Akdeniz’de halihazırda 13 gemi bulundurduğunu açıkladı. Yetkiliye göre bunlar arasında USS Abraham Lincoln uçak gemisi ile balistik füzelere karşı savunma kabiliyetine sahip dokuz muhrip de yer alıyor. Ayrıca USS Gerald R. Ford uçak gemisi ve onun taarruz grubundaki dört muhribin de bölgeye ilerlediği belirtildi.
Amerikalı yetkililer, ABD’nin bölgeye yaptığı yığınağın geçtiğimiz yıl haziran ayında İran’ın üç nükleer tesisinin hedef alındığı “Geceyarısı Çekici” operasyonu gibi tek seferlik değil, haftalarca devam edebilecek bir savaş yürütme imkanı sunduğunu belirtti.
Gazetenin haberine göre Trump, İran ile Amerikalı temsilciler arasında görüşmeler devam ederken dahi, İran’a yönelik askeri seçenekler hakkında brifing alıyor. Üst düzey bir yetkiliye göre Trump’ın ulusal güvenlik danışmanları, dün Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda İran konusunu ele aldı.
Belirsizlik sürüyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a saldırı emri verip vermeyeceği henüz bilinmiyor. İran’a yönelik muhtemel bir saldırının İran’ın nükleer programını mı, füze gücünü mü yoksa İran rejimini devirmeyi mi hedef alacağı konusundaki belirsizlik sürüyor.
ABD’li ve yabancı yetkililere göre, seçenekler arasında İran rejimini devirmeyi amaçlayan ve çok sayıda İranlı siyasi ve askeri liderin hedef alınmasını da içeren bir harekatın yanı sıra nükleer ve balistik füze tesisleri dahil belirli hedeflerle sınırlı bir hava saldırısı seçeneği de bulunuyor. Wall Street Journal’ın haberine göre yetkililer, her iki seçeneğin de haftalar sürebilecek bir operasyonu içerebileceğini ifade ediyor.
Taraflar Cenevrede görüşmüştü
ABD ve İranlı temsilciler, İran’ın nükleer programına ilişkin görüşmeler için bu hafta İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya geldi. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, görüşmelerde “bir miktar ilerleme” sağlandığını söylemiş ancak tarafların “bazı konularda halen birbirinden çok uzak” olduğunu ifade etmişti. Leavitt, İran’ın önümüzdeki haftalarda ABD’ye daha ayrıntılı bir teklif sunmasını beklediklerini söylemişti.
İran’ın uranyum zenginleştirmeyi durdurmasını isteyen ABD Başkanı Trump, ABD’nin istediği her şeyi elde etmesi halinde İran’ın nükleer programlarının sonlandırılması, bölgesel vekil güçlerinin dağıtılması ve balistik füzelerinin imhasını öngören bir diplomatik anlaşmayı tercih edeceği mesajı vermişti.
Fakat hava gücü sınırlı olan İran’ın başlıca caydırıcılık unsuru olan füzeler konusundaki talebi kabul etmesinin pek muhtemel görülmediği belirtiliyor.
ABD Başkanı Trump, dün Truth Social’dan yaptığı bir paylaşımda İran’la anlaşma sağlanmaması halinde saldırı için Hint Okyanusu’nda İngiltere kontrolündeki Diego Garcia adasının kullanılmasının gerekli olabileceğini yazdı. Trump ayrıca operasyon sırasında İngiltere’deki Fairford Hava Üssü’nün de kullanılabileceğine işaret etti.
Müzakerelerin başarısız olması halinde İran’a saldırı tehdidini defalarca yineleyen Trump, Pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir anlaşma yapmamanın sonuçlarıyla karşılaşmak istediklerini sanmıyorum” demişti.
