Avrupa Birliği liderleri, Ukrayna’nın önümüzdeki 2 yıl için finansmanını güvence altına alan bir karar çıkmadan AB Liderler Zirvesinden ayrılmayacaklarını açıkladı.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin liderleri, Ukrayna’nın 2026 ve 2027 yılındaki mali ve askeri ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağını karara bağlamak üzere Brüksel’de bir araya geliyor. Zirve öncesinde basına konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, net ve ortak bir mesaj vererek, liderlerin Ukrayna’nın finansmanı konusunda çözüm bulmadan zirveden ayrılmayacaklarını duyurdu.
Von der Leyen: “AB Liderler Zirvesi çok kritik bir dönemde toplanıyor”
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Liderler Zirvesi’nin çok kritik bir dönemde toplandığını ve Ukrayna’da barış sağlanabilmesi için Ukrayna’nın önümüzdeki 2 yıl boyunca finansmana sahip olmasının hedeflendiğini söyledi. Von der Leyen, “Son AB Liderler Zirvesi’nde Ukrayna’nın önümüzdeki iki yıl için finansman açığını kapatma taahhüdünde bulunmuştuk. Burada sözünü ettiğimiz tutar 137 milyar euro. Bu hem bizim hem de IMF’nin tahminidir. Bunun 3’te 2’sini yani 90 milyar euroyu biz karşılamayı taahhüt ettik” dedi.
“Ukrayna’nın finansmanı için masada iki seçenek var”
Ukrayna’nın finansmanı için masaya iki seçenek sunulduğunu ifade eden Von der Leyen, “Birincisi, AB bütçesi üzerinden borçlanma yoluyla finansman sağlanması. İkincisi ise tazminat kredisi seçeneği. Bugün bu iki seçenekten hangisinin kullanılacağına dair görüşmeler yapılacak. Yoğun tartışmalar olacak. Benim için en önemli husus, günün sonunda Ukrayna için önümüzdeki 2 yılın finansmanının güvence altına alınmasıdır” ifadelerini kullandı.
Belçika’nın endişelerinin dikkate alınmasında ısrar etmesini anladığını vurgulayan Von der Leyen, “Belçika ile gece gündüz çalışıyoruz ve kişisel angajmanı için Başbakana teşekkür etmek istiyorum. Eğer tazminat kredisi tercih edilirse, riskin hepimiz arasında paylaşılması gerektiği son derece anlaşılır ve desteklediğim bir yaklaşımdır” dedi.
“Bugün bir çözüm bulmamız gerekiyor”
Von der Leyen, “Bugün bir çözüm bulmamız gerekiyor. Konsey Başkanının (Antonio Costa) da söylediği benim de desteklediğim gibi, çözüme ulaşmadan Avrupa Konseyi’nden ayrılmayacağız. Masadaki iki seçenekten birini mutlaka karara bağlamamız gerekiyor” diye konuştu.
Costa: “Nihai karar almadan zirveden ayrılmayacağız”
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Liderler Zirvesi’ndeki öncelikli konunun Ukrayna’nın finansmanı olacağını söyledi.
Geçtiğimiz Ekim ayında iki önemli karar alındığını hatırlatan Costa, “Ekim ayında Ukrayna’nın 2026 ve 2027 yılındaki finansal ihtiyaçlarını güvence altına alma kararı almıştık. Bugün bu taahhüdü nasıl yerine getireceğimizi onaylamaya odaklanacağız. Bildiğiniz gibi AB Komisyonu, birkaç farklı seçenek sundu. Özellikle Avrupa Konseyi’nde çok geniş destek gören bir seçenek üzerinde çok iyi çalıştık. Sizi temin edebilirim ki bugün, gerekirse yarın da bu konu üzerinde çalışacağız. Ancak 2026 ve 2027 için Ukrayna’nın finansal ihtiyaçlarını güvence altına alan nihai bir karar olmadan bu zirveden ayrılmayacağız” dedi.
Kallas: “Tazminat kredisi en uygulanabilir seçenek”
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, “Barış yönünde güçlü bir ivme var ama bu tek taraflı. Rusya tarafında ilerleme ya da barışı ciddi bir şekilde konuşma yönünde herhangi bir isteklilik görmedik. Hatta Noel ateşkesi teklifi bile reddedildi. Bu nedenle Rusya’ya baskı uygulamamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Tazminat kredisi meselesinin görüşüldüğünü vurgulayan Kallas, “Belçika’nın dile getirdiği meselelerin ele alındığını düşünüyorum ve dilerim bu süreci başarıyla tamamlarız. Putin, başarısız olmamıza bel bağlıyor. Buna izin veremeyiz” dedi. Kallas, “Günler ve haftalar boyunca Belçika’nın dile getirdiği endişeleri gidermek için müzakereler yürütüldü. Belçika’yı anlıyorum, Rusya’dan, Avrupa ülkelerinden ve hatta ABD’den gelen baskılarla karşı karşıya” diye konuştu.
Belçika’nın kararı desteklemesi halinde sadece hukuka uygun bir yol seçmiş olacağını da ifade eden Kallas, “Burada temel mesele, Ukrayna’da yıkıma neden olan tarafın Rusya olması ve bunun tazmininden sorumlu tutulması gerektiğidir. Bu tazminat kredisi, tam olarak bu düşünceye dayanıyor” dedi.
“Bir çözüm bulana kadar burada kalacağız”
AB’nin dış politika şefi Kallas, “Tazminat kredisi en uygulanabilir seçenek. Masada olan ve üzerinde çalışmamız gereken seçenek budur. Daha önce başka yolları denedik. Bu müzakereleri, Belçika’nın dile getirdiği sorunları da ele alacak şekilde oldukça ileri götürdük. Endişeleri gidermek için düzenlemeler yaptık. Bu yüzden gerçekten bu süreci başarıyla tamamlamayı umuyorum” diye konuştu. Kallas, “Çabalarımızı bugün ya da en azından bu zirve sırasında bir anlaşmaya varacak şekilde yoğunlaştırdık. Bugün bitmeyebilir ama bir çözüm bulana kadar burada kalacağız” ifadelerini kullandı.
Tusk: “Ya bugün para, ya da yarın kan”
Polonya Başbakanı Donald Tusk ise, “Şu anda önümüzde basit bir tercih var. Ya bugün para, ya da yarın kan. Burada sadece Ukrayna’dan değil, Avrupa’dan da söz ediyorum. Bugün vermemiz gereken bir karar var ve bu karar sadece bize ait” dedi.
Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis ise Yunanistan’ın tercihinin tazminat kredisi olduğunu ve liderlerin bir çözüm bulunmadan Brüksel’den ayrılmamaları gerektiğini söyledi.
Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, “Rusya’nın ve aynı zamanda suç ortağı Belarus’un saldırganlığın sonuçlarını hissettiklerinden emin olmamız gerekiyor” dedi. Ülkesinin tazminat kredisi teklifini desteklediğini ifade eden Nauseda, “AB Komisyonu’nun risklerin paylaşılması yönündeki teklifini memnuniyetle karşılıyoruz ve bu risk paylaşımı mekanizmasında yer almaya hazırız” ifadelerine yer verdi.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, “Rus fonlarını kullanmak, AB fonlarını kullanmaktan çok daha iyi bir seçenektir. Bizim açımızdan çözüm, dondurulmuş Rus varlıklarının kullanımıdır” dedi.
Belçika Başbakanı açıklama yapmadı
Avrupa’daki dondurulmuş Rus varlıklarının önemli bir kısmının tutulduğu ülke olması sebebiyle tazminat kredisi konusundaki tutumu kritik önemde olan Belçika Başbakanı Bart De Wever, zirve öncesinde basın mensuplarına açıklama yapmadı.
