Kar altında tarihe tanıklık

FOTONO21 Fotoğraf Derneği, 2026 yılı fotoğraf çalışmalarının ana temasını Diyarbakır’ın Ergani ilçesi olarak belirlemesi sonrasında, yılın ilk saha etkinliğini Hilar Mağaraları ve Çayönü Höyüğünde gerçekleştirdi.

Yoğun kar yağışı altında gerçekleştirilen bu saha çalışması, Anadolu ve dünya arkeoloji tarihi açısından büyük önem taşıyan iki kadim yerleşimin, kış koşullarında belgesel fotoğraf yaklaşımıyla kayıt altına alınmayı amaçladı. Binlerce yıllık geçmişe sahip Hilar Mağaraları ile Neolitik Dönemin en erken ve en önemli yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen Çayönü Höyüğü, bu zorlu ancak etkileyici atmosferde fotoğraf sanatçıları tarafından belgelendi. Kar örtüsü, alanların mimari ve arkeolojik dokusunu farklı bir görsel katmanla yeniden yorumlayarak, kaya mezarları, mağara yerleşimleri ve höyük dokusu, doğal ışık ile karın oluşturduğu kontrast sayesinde daha belirgin bir biçimde ortaya çıktı. Elde edilen fotoğraflar, yalnızca estetik bir anlatım sunmakla sınırlı kalmamış, aynı zamanda bu alanların tarihsel sürekliliğine ve mekansal hafızasına dair güçlü bir görsel belge niteliği kazandı. Kış koşullarının oluşturduğu atmosfer, söz konusu mekanların zamansız karakterini vurgulayarak fotoğraf karelerine derinlikli bir anlatım kazandırdı. Bu saha çalışması, FOTONO21 Fotoğraf Derneğinin 2026 yılı boyunca Ergani merkezli olarak yürüteceği uzun soluklu fotoğraf projelerinin ilk uygulaması olma özelliğini taşıyor. Dernek, önümüzdeki süreçte Ergani’nin arkeolojik mirasını, kültürel dokusunu, mimari yapısını ve toplumsal hafızasını odağına alan yeni fotoğraf gezileri, belgesel çalışmalar ve sergi projeleri gerçekleştirmeyi planlıyor.

FOTONO21 Fotoğraf Derneği yönetim Kurulu Üyesi Hacı Cebe, fotoğrafı yalnızca bir sanat üretimi olarak değil belgeleme, tanıklık etme ve kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarma sorumluluğu taşıyan bir araç olarak ele aldıklarını söyledi. Cebe, bu anlayış doğrultusunda, Anadolu’nun tarihsel ve kültürel değerlerine yönelik nitelikli, kalıcı ve sürdürülebilir görsel arşivler oluşturmayı temel hedefleri arasında gördüklerini sözlerine ekledi.