Hakkari’nin kilimleri, kültürel hafızayı günümüze taşıyor

Hakkari’de yüzyıllardır kadınlar tarafından koyun yünü ve kök boya kullanılarak dokunan kilimler, özgün motifleriyle bölgenin kültürel hafızasını günümüze taşıyor.

Hakkari Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde açılan 30 kilim dokuma kursunda kadınlar eğitim alırken, köylerde de 7 kurs ve 7 usta öğretici aktif olarak faaliyet gösteriyor. Hakkari’ye özgü toplam 16 farklı kilim deseni bulunuyor ve bu desenler, kentin kimliğini yansıtan semboller olarak kabul ediliyor. Merkezin atölyelerinde görev yapan usta öğretici kadınlar, merkezin sağladığı tezgâh ve malzemelerle kilimleri tamamen geleneksel yöntemlerle dokuyor. Kilimlerde kullanılan ipler kök boya ile renklendirilirken, motifler genellikle ortaya çıktıkları bölgenin, aşiretin ya da kişilerin adlarıyla anılıyor.

Kilimlerde; bölge insanının yaşadığı acılar, sevinçler ve doğadan ilham alan semboller dikkat çekiyor. En sık kullanılan motifler arasında akrep, eli belinde, koç boynuzu, kurt ağzı, küpe, çengel, bereket, yılan tarağı, yıldız, su yolu, muhabbet kuşu, deve ayağı, nazar muskası, rüzgâr gülü, kelebek, kedi, canbezar, gülhezar, herki, şehvani ve şimkubik gibi çok sayıda özgün desen yer alıyor.

Yüzyıllar boyunca genç kızların ve kadınların umutlarını, beklentilerini ve yaşam hikâyelerini ilmek ilmek dokudukları Hakkari kilimleri, bu yönüyle bölgenin en önemli somut olmayan kültürel miras unsurları arasında gösteriliyor.

Hakkari Halk Eğitimi Merkezi Müdürü Ayhan Turgut, kilim dokumacılığının yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda verilen desteklerden dolayı Hakkari Valisi Ali Çelik ile İl Milli Eğitim Müdürü Nurettin Yılmaz’a teşekkür etti.

Usta öğreticiler ise dokumanın inceliğinin kaliteyi belirlediğini vurgulayarak, “Dokuma tezgâhında ipler ne kadar ince olursa kilim de o kadar kaliteli olur. Ne kadar sık dokursak kalite de o kadar artar. Kilim dokuma şartları 100 yıl önce nasılsa bugün de aynı. Aynı emek, aynı kalite ve aynı gelenekle üretim yapıyoruz” ifadelerini kullandı.