Türkolojinin tarihi dönüm noktalarından biri kabul edilen 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı, 100 yıl sonra aynı şehirde ve aynı tarihi mekânda düzenlenecek anma toplantısıyla yeniden ele alınacak.
Yunus Emre Enstitüsü, Türk Dil Kurumu, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Hazar Üniversitesi ve Azerbaycan Milli İlimler Akademisi iş birliğinde düzenlenecek “100. Yılında Bakü Türkoloji Kurultayı Anma Toplantısı”, 27-28 Şubat tarihlerinde Bakü’de gerçekleştirilecek. Program, 1926 yılında Türk dünyasının ortak dil, alfabe ve bilimsel yöntem arayışına yön veren Bakü Türkoloji Kurultayı’nın bilimsel, kültürel ve entelektüel mirasını ele almayı amaçlıyor. Toplantıda Türkolojinin yüz yıllık gelişimi, tarih, kültür ve edebiyat bağlamında yeniden değerlendirilecek.
Tarihî mekânda anma
Anma toplantısının yüz yıl önce ilk kurultayın gerçekleştirildiği ve bugün Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Başkanlığı olarak hizmet veren tarihi binada aynı salonda ve aynı saatte başlatılması planlanıyor. Bu yönüyle programın yalnızca akademik bir buluşma değil, tarihi hafızaya yönelik sembolik bir anlam taşıyor.
60’tan fazla akademisyen katılacak
Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Tataristan, Moldova ve Arnavutluk’tan 60’tan fazla akademisyenin katılımıyla gerçekleştirilecek toplantı, disiplinler arası bir yaklaşımla planlandı. Türk dili, edebiyatı, tarih, kültür ve folklor alanlarında düzenlenecek toplam dokuz panelde Türkolojinin güncel yönelimleri ele alınacak. Program kapsamında Mahmud Kaşgarlı, Ali Bey Hüseyinzade, İsmail Bey Gaspıralı, Abay Kunanbayoğlu, Mağcan Cumabay, Bekir Çobanzade, Ahmet Caferoğlu, Nesib Bey Yusifbeyli ve Ayaz İshaki adına paneller düzenlenecek. Kurultayda sunulan bildirilerin kitaplaştırılması da planlanıyor.
1926 Kurultayı’nın tarihi önemi
26 Şubat-6 Mart 1926 tarihleri arasında Bakü’de düzenlenen ilk Türkoloji Kurultayı, Türk dünyasında alfabe birliği, ortak terminoloji ve bilimsel koordinasyon arayışının en önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul ediliyor. 131 delegenin katıldığı kurultayda Latin alfabesine geçiş ilkesi benimsenmiş, ana dilde eğitim, tarih ve folklor çalışmalarının koordinasyonu gibi stratejik kararlar alınmıştı. Kurultay, yalnızca akademik bir kongre değil, Türk halklarının kültürel bütünleşmesi ve modernleşmesi açısından da tarihi bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Toplantıya Türkiye ve Azerbaycan başta olmak üzere farklı ülkelerden bakanlar, akademi başkanları, üniversite rektörleri ve uluslararası kuruluş temsilcilerinin katılması öngörülüyor. Programın Türk dünyasında akademik iş birliğini güçlendirmesi ve Türkoloji alanında yeni yönelimlerin tartışılmasına zemin hazırlaması hedefleniyor. Yüz yıl önce Bakü’de atılan ortak bilim ve kültür adımı, bir asır sonra yeniden aynı şehirde aynı ruhla ele alınacak.
