Bilecik’te yer alan Gedikkaya Mağarası’nda, Epipaleolitik döneme tarihlenen bir adak çukuru ve heykelcik bulunurken, Gedikkaya Tepesi ve İn Mağarası İçin Sürdürülebilir Turizm” projesi” başlattı.
Bilecik’in İnhisar ilçe merkezin yaklaşık 1 kilometre güneydoğusunda yer alan Gedikkaya mağarasında, Epipaleolitik döneme tarihlenen bir adak çukuru ortaya çıktı. Adak çukurunun içinde, kasıtlı olarak biçimlendirilmiş bir dikit ve oturur vaziyette bir kadın heykelciği bulundu. Heykelcik, Yakındoğu Neolitik kültürleri için karakteristik olan ana tanrıça heykelciklerinin taştan ve stilize erken bir örneği izlenimini veriyor.
Epipaleolitik, Neolitik ve Kalkolitik yerleşimler
Mağaranın içinde ve etrafında film çekimi, yarasa gübresi için toprak çıkarılması, kaçak kazı gibi çok çeşitli sebeplerden yoğun bir tahribat yapıldı. Bu tahribatın devam etmesini önlemek amacıyla 2019-2022 yılları arasında T. C. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Bilecik Müzesi’nin başkanlığında ve Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nden Doç. Dr. Deniz Sarı’nın bilimsel danışmanlığında mağarada kurtarma kazıları gerçekleştirildi. Gedikkaya Mağarası’nda bugüne dek Epipaleolitik, Neolitik ve Kalkolitik olmak üzere üç farklı dönemde yerleşildi. Bunun yanı sıra düzensiz bir şekilde Hellenistik Dönem’e ait tek tük ele geçirilen malzeme; mağaranın önünde yer alan yerleşim sakinlerinin zaman zaman belli amaçlarla mağarayı ziyaret ettiğine işaret ediyor.
Mağara için “Sürdürülebilir Turizm” projesi başlattı
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi tarafından bir kalkınma ajansı “Teknik Destek Projesi” kapsamında hazırlanan “Gedikkaya Tepesi ve İn Mağarası İçin Sürdürülebilir Turizm Planlama Danışmanlığı Projesi” bölgenin tarihi ve kültürel mirasını turizme kazandırmayı amaçlıyor. Proje, BŞEÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Deniz Sarı başkanlığında yürütülecek. Bilecik’in İnhisar ilçesinde Gedikkaya Tepesi ve İn Mağarası’nın arkeolojik, kültürel ve doğal miras değerlerini koruyarak, sürdürülebilir turizm ilkeleri doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi hedefleniyor. Günümüzden yaklaşık 16 bin 500 yıl öncesine uzanan Epipaleolitik Dönem’den Klasik Çağlara kadar kesintisiz ritüel kullanım izleri sunan alan, çok katmanlı tarihî geçmişiyle bölgenin en önemli kültürel peyzajlarından biri olarak öne çıkıyor.
Proje kapsamında, Gedikkaya Tepesi’nin arkeolojik sit niteliğine zarar vermeden kamusal erişimi mümkün kılan bütüncül bir planlama yaklaşımı geliştirilmesi planlanıyor. Özellikle İn Mağarası için önerilen ‘Yaşayan Kazı Alanı’ modeli ile bilimsel araştırma süreçleri ve ziyaretçi deneyiminin bir arada kurgulanması hedefleniyor. Çalışma, alanın bölgesel turizm potansiyelini ortaya koyarak kültür turizmi rotalarıyla entegrasyonunu güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu kapsamlı danışmanlık ve planlama çalışması ile yerli ve yabancı ziyaretçilere nitelikli, güvenli ve bilinçlendirici bir deneyim sunulması; kültürel mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılması ve yerel ekonomik faaliyetlerin gelişimine katkı sağlanması hedefleniyor.
