Edirne’de Ramazan ayıyla birlikte Türkiye’nin dört bir yanını dolaşan kalay ustaları, bakır kaplara yeniden hayat vermek için mesai yapıyor.
Bursa’nın Kestel ilçesine bağlı Gürsu mahallesinden yola çıkan kalaycı Nazlı ve Ercan Akyüz çifti, yıllardır sürdürdükleri ata mesleğini yaşatmak için şehir şehir geziyor.
“Gençler tercih etmez”
Kalaycılık mesleğine eşiyle birlikte seyyar olarak devam eden Nazlı Akyüz, “Biz mesleğe devam ediyoruz ama bizden sonrakiler artık yapmaz. Ağır iş, gençler tercih etmez. Bakır kapların kalaylanma süreci zahmetli bir hazırlık gerektiriyor. Önce yüzey özel karışımlarla temizleniyor, ardından ateş üzerinde eritilen kalay bakıra kaplanıyor. Parlatma aşamasıyla birlikte kap eski parlaklığına kavuşuyor.
“Baba mesleği”
Kalaycı Ercan Akyüz, kalaycılığın ateşi, ilacı, ovması ve parlatmasıyla zahmetli bir iş olduğunu vurgulayarak, “Mesleği babamdan öğrendim. Ata dede mesleğidir bu. Ayağımız yere bastığında kendimizi bakır kalaycısı diye tanıdık” ifadelerini kullandı.
Günümüz şartlarında işin daha da zorlaştığını ifade eden Akyüz, buna rağmen mesleği bırakmayı düşünmediğini söyledi. Çocuklarının eğitimine önem verdiğini ancak mesleği de öğretmek istediğini belirten Kabak, “Oğlum Çınar yanımda. ‘Oku ama elinde bir altın bilezik olsun’ diyorum. Yarın bir gün ihtiyaç olur, sıkışıklık olur, yine yaparsın” dedi.
Ramazan ayı boyunca Edirne’de çalışmalarını sürdüren ustalar, buradan Çanakkale’ye geçerek yolculuklarına devam edeceklerini dile getirdi.
Emekli öğretmen Ahmet Kazım Erkan, kalaycılığın Edirne’de neredeyse yok olma noktasına geldiğini belirtti. Bakır kapların geçmişte çok değerli olduğunu hatırlatan Erkan, alüminyum ve çelik kapların yaygınlaşmasıyla birlikte bakırın gözden düştüğünü söyledi.
Yıllar sonra kalay sevinci
Edirne’de yaşayan 65 yaşındaki emekli memur Cevdet Arda da annesinden kalan bakır eşyaları yıllar sonra kalay yaptırabilmenin mutluluğunu yaşadığını dile getirdi. Arda, “Annem 90 yaşında. Onun ürünlerini kalay yaptırıp Meriç’teki evinde sergileyerek nostalji yaşatmak istedik” dedi.
